I Cgg 5/18

<p>Sygn. akt I Cgg 5/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 6 listopada 2019 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Barbara Przybylska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Wioleta Motyczka</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 roku w Gliwicach</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">I. G. (1)</span>, <span class="anon-block">E. R. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>o naprawienie szkody</p> <p> <strong> <!-- --> I.</strong> </p> <p>1.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki <span class="anon-block">E. R. (1)</span> kwotę 279.000 (dwieście siedemdziesiąt dziewięć tysięcy) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15 października 2019r. do dnia zapłaty, a to w miejsce zobowiązania wynikającego z wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 17 maja 2012 roku, sygn.. akt I Cgg 33/08;</p> <p>2.  w pozostałej części powództwo <span class="anon-block">E. R. (1)</span> oddala;</p> <p>3.  nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego <br/>w Gliwicach kwotę 15.316,14 (piętnaście tysięcy trzysta szesnaście 14/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;</p> <p> <strong> <!-- -->II. </strong> </p> <p>1.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki <span class="anon-block">I. G. (1)</span> kwotę 257.000 (dwieście pięćdziesiąt siedem tysięcy) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15 października 2019r. do dnia zapłaty, a to w miejsce zobowiązania wynikającego z wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 17 maja 2012 roku, sygn.. akt I Cgg 33/08;</p> <p>2.  w pozostałej części powództwo <span class="anon-block">I. G. (1)</span> oddala;</p> <p>3.  nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego <br/>w Gliwicach kwotę 14.216,14 (czternaście tysięcy dwieście szesnaście 14/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.</p> <p>SSO Barbara Przybylska</p> <p>I Cgg 5/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódki <span class="anon-block">I. G. (1)</span> i <span class="anon-block">E. R. (1)</span> w sprawie przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">B.</span> wniosły ostatecznie o naprawę szkody w stanowiących własność powódek lokalach mieszkalnych w budynku położnym w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> poprzez zapłatę przez stronę pozwaną na rzecz <span class="anon-block">E. R. (1)</span> kwoty 319.670 zł brutto, na rzecz <span class="anon-block">I. G. (1)</span> kwoty 294.463 zł brutto tytułem odszkodowania w części wynikającej z wielkości udziału w prawie własności nieruchomości (tj w wysokości wartości rynkowej odrębnych własności lokali mieszkalnych powódek przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> powiększonej o koszty dokumentacji i nadzoru budowlanego oraz podatek VAT, a to w miejsce wykonania przez pozwaną naprawy tego budynku określonej wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w Gliwicach, w dniu 17 maja 2012 roku, I Cgg 33/08. W uzasadnieniu wskazały, że w wyniku eksploatacji górniczej prowadzonej przez pozwaną spółkę doszło do uszkodzeń w wyżej wymienionej nieruchomości. Z uwagi na to, że szkody te są niemożliwe do naprawienia (przyczyną jest brak możliwości odwodnienia terenów sąsiednich i nieruchomości powódek) strona powodowa wniosła o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami</p> <p>Pozwana, co do zasady, nie kwestionowała swej odpowiedzialności. Podkreśliła, iż brak możliwości usunięcia szkody górniczej na przedmiotowej nieruchomości wynika z faktu, że organ administracyjny nie wydał pozwolenia na budowę w zakresie inwestycji dotyczącej odwodnienia teren, na którym znajdują się nieruchomości powódek. Z tego względu niemożliwym jest wykonanie objętego wyrokiem Sądu, I Cgg 33/08, odwodnienia budynku. Ostatecznie strona pozwana podniosła, że wnosi o zasądzenie na rzecz strony powodowej odszkodowania w wysokości wartości odtworzeniowej budynku, pomniejszonej o stopień naturalnego zużycia, w miejsce obowiązku wykonania przez pozwaną naprawy budynku.</p> <p>Sąd ustalił:</p> <p>Na nieruchomości położonej w <span class="anon-block">R.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> znajduje się trzykondygnacyjny, podpiwniczony budynek mieszkalny i szambo. W budynku znajdują się trzy lokale, z których dwa (objęte pozwem) zostały wyodrębnione.</p> <p>Powódce <span class="anon-block">E. R. (1)</span> przysługuje prawo odrębnej własności <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> w tej nieruchomości wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej wynoszącym 35/100. Powódce <span class="anon-block">I. G. (1)</span> i <span class="anon-block">P. G.</span> przysługuje we wspólności małżeńskiej prawo odrębnej własności <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> w tej nieruchomości wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej wynoszącym 34/100 (odpisy KW k. 18-44).</p> <p>Dom został wybudowany w 1935 roku, w granicy nieruchomości, tak, że budynek przylega ścianą boczną do budynku sąsiedniego. Nieruchomość ta znajduje się na terenie, pod którym zakład górniczy strony pozwanej prowadził z przerwami od 1967 roku do pierwszego kwartału 2005 roku eksploatację pokładów węgla kamiennego. Eksploatacje górnicze doprowadziły do obniżenia powierzchni i powstania bezodpływowej niecki, co doprowadziło do pozornego podniesienia poziomu wód gruntowych i zalewania nieruchomości, a także spowodowało wychylenie się budowli ze wszystkimi tego następstwami.</p> <p>W tut. Sądzie pod sygnaturą I Cgg 33/08 toczyła się sprawa o naprawienie szkody wyrządzonej ruchem zakładu górniczego w nieruchomości powódek. Wyrokiem z dnia 17 maja 2012 roku strona pozwana została zobowiązana do naprawienia budynku powódek. Jednakże pozwana nie wywiązała się z zobowiązania nałożonego na nią wyrokiem tut. Sądu z uwagi na brak możliwości usunięcia w sposób całkowity przedmiotowej szkody górniczej występującej na nieruchomości powódek, z powodu braku możliwości wykonania odwodnienia budynku. Dla wykonania odwodnienia nieruchomości (między innymi ) powódek zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji dotyczącej odwodnienia rejonu <span class="anon-block"> (...)</span> obejmującą budowę przepompowni, zbiornika retencyjnego, naprawę kolektora odprowadzającego wodę z ulicy i regulacje istniejących rowów odwadniających. W postepowaniu tym organ administracyjny odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego. Ostatecznie przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego okazało się niemożliwe.</p> <p>Wartość rynkowa odrębnej własności lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wynosi 279.000 zł, wartość lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> - 257.000 zł. Jest to szacunkowa kwota, jaką w dniu wyceny można uzyskać za nieruchomość w transakcji sprzedaży zawieranej na warunkach rynkowych.</p> <p>Sąd ustalił powyższe okoliczności faktyczne w oparciu o wydruk z <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, korespondencję przedprocesową stron k.6-11, akta sprawy I Cgg 33/08 tut. Sądu oraz opinię biegłego k.195-237 z zakresu rzeczoznawstwa majątkowego <span class="anon-block">A. G. (1)</span>, zeznania biegłego <span class="anon-block">A. G. (2)</span> k.265-266, której w pełni dał wiarę. Opinia jest jasna, logiczna, weryfikowalna a przez to wiarygodna. Biegły wydał opinię zgodne ze zleceniem sądu, w opinii uzupełniającej (ustnej) odniósł się do uwag i zarzutów stron, wyjaśnił swoje ustalenia i stanowisko końcowe. Strona pozwana, po sporządzeniu przez biegłego pisemnej opinii, kwestionowała zastosowaną przez biegłego metodę wyceny obu nieruchomości - stanowiących odrębną władność lokali mieszkalnych wraz z częściami wspólnymi budynku, podnosiła nadto rozbieżność pomiędzy wartością odtworzeniową budynku a wartością rynkową lokali. Na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2019 r., biegły wyjaśnił podstawy przyjętej metodologii wyceny oraz przyczyny zróżnicowania wartości rynkowej i odtworzeniowej, jak i odniósł się do kwestii nieuwzględnienia w wartości rynkowej kosztów dokumentacji i nadzoru oraz podatku VAT; strony miały możliwość wyjaśnienia wszelkich niejasnych dla nich okoliczności; z tej możliwości nie skorzystały.</p> <p>Sąd zważył:</p> <p>Biorąc pod uwagę okres powstania szkód, które objęte były już pozwem z 2008r. nie ulega wątpliwości, że szkoda będąca przedmiotem pozwu powstała przed 1.01.2012r., a zatem podstawę żądania pozwu stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940270096" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96 (art. 91;art. 91 ust. 1)">art. 91 ust.1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940270096" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96 (art. 95;art. 95 ust. 1)">art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze</a> (t.jedn. Dz. U. Z 2005 r. Nr 228 poz. 1974 z późn. zm. )</p> <p>Zgodnie z art. 91 ust 1 ustawy właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, jeżeli ruch ten odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Może żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody zgodnie z przepisami tej ustawy. Art. 94 ustawy stanowi, że naprawienie szkody powinno nastąpić przez przywrócenie stanu poprzedniego. W myśl art. 95 ust. 1 jeżeli nie jest możliwe przywrócenie stanu poprzedniego lub koszty tego przywrócenia rażąco przekraczałyby wielkość poniesionej szkody, naprawienie szkody następuje przez zapłatę odszkodowania.</p> <p>Pozwana nie kwestionowała swej odpowiedzialności co do zasady. Zarówno fakt istnienia szkody i jej zakres, skutkujący koniecznością wypłaty pełnego odszkodowania, jak i brak możliwości restytucji naturalnej nie były sporne. Spełnione zostały zatem przesłanki naprawienia szkody w drodze zapłaty odszkodowania.</p> <p>Spór sprowadzał się do wysokości należnego powódkom odszkodowania.</p> <p>W ocenie sądu w tym konkretnym przypadku jedyną możliwą i adekwatną do poniesionej szkody podstawą ustalenia odszkodowania jest wartość rynkowa prawa własności odrębnych lokali wraz z prawami z nią związanymi. Przedmiotem żądania pozwu są bowiem 2 spośród 3 lokali w budynku, będącym przedmiotem współwłasności z osobami trzecimi, powiązane z udziałem w nieruchomości wspólnej (współwłasność nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzeń na nieruchomości). Nie istnieje możliwość odtworzenia samych tylko lokali, co wyklucza możliwość przyjęcia jako podstawy ustalenia odszkodowania ich wartości odtworzeniowej. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111630981" title="Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981 ()">Prawo geologiczne i górnicze</a> nie wskazuje sposobu wyliczenia wartości odszkodowania, odsyłając do zasad ogólnych. Biorąc pod uwagę fakt, że celem odszkodowania jest zrekompensowanie poniesionej straty ( wobec niemożliwości rekonstrukcji istniejących lokali), wysokość odszkodowania winna odpowiadać wartości odrębnych lokali o podobnej technologii, wieku i stopniu zużycia – a zatem ich wartości rynkowej, która odpowiada kosztom nabycia porównywalnego prawa. Występowanie w obrocie tego rodzaju lokali pozwala na określenie ich wartości handlowej.</p> <p> <em> <!-- -->Odniesienie do wartości rynkowej nie pozostaje w sprzeczności z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 ()">ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> . Ustawa ta przewiduje zasadę wyceny według wartości rynkowej występujących w obrocie nieruchomości podlegających wywłaszczeniu ( art. 134 i 135 uogn). W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 150)">art. 150 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> wartość rynkową określa się dla nieruchomości, które są lub mogą być przedmiotem obrotu. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest prawo własności odrębnych lokali, przeznaczonych do zamieszkania, brak zatem podstaw do przyjęcia, że ichrodzaj, obecne użytkowanie lub przeznaczenie - przy hipotetycznym założeniu braku szkód górniczych – wyłączają je z obrotu. </em>Zaznaczyć przy tym należy, że wynikająca z opinii biegłego <span class="anon-block">G.</span> wartość rynkowa nie pozostaje w sprzeczności z wyliczeniem wartości odtworzeniowej - ze względu na całkowicie odmienne podstawy i metodologię wyceny oraz odmienne kategorie tych wartości ( w tym oddzielenie wartości budynku od wartości gruntu w przypadku wartości odtworzeniowej).</p> <p>Mając powyższe na względzie sąd uznał za adekwatne do poniesionej szkody wynikające z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego kwoty : 279 000 zł jako odszkodowanie należne powódce <span class="anon-block">E. R. (1)</span> (<span class="anon-block">lokal nr (...)</span>) i 257 000zł jako odszkodowanie należne powódce <span class="anon-block">I. G. (1)</span> (<span class="anon-block">lokal nr (...)</span>) . Tu podnieść należy, że powódka <span class="anon-block">I. G.</span> jako jeden z małżonków pozostających we wspólności ustawowej posiada samodzielną legitymację do dochodzenia roszczeń objętych wspólnością.</p> <p>Żądanie odsetek sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->481 kc</span> </strong> </a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art.<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->455 kc</span> </strong> </a> uznał za zasadne od 15.10.2019r., za datę wymagalności uznając dzień następujący po doręczeniu pozwanej ostatecznie sprecyzowanego i uzupełnionego żądania, w którym po raz pierwszy zawarto żądanie odsetek, oddalając żądanie w tym zakresie w pozostałej części. Sama treść opinii, nawet wskazująca na zasadność roszczenia pieniężnego nie zastępuje takiego żądania strony i nie skutkuje wymagalnością roszczenia.</p> <p>Sąd oddalił powództwa w części wykraczającej ponad określoną w opinii wartość rynkową. Bezzasadne jest bowiem doliczanie do tak określonej wartości kosztów dokumentacji i nadzoru, które mogą dotyczyć jedynie odtworzenia budynku, nie występują natomiast przy zawieraniu transakcji handlowych. Podobnie <strong> <!-- -->podatek VAT</strong> w transakcjach handlowych podlega doliczeniu do wartości transakcji jedynie w określonych ustawą przypadkach, których zaistnienia powódki nie wykazały ani nie powołały.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 113)">art.113</a> uoksc w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 kpc</a> sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa koszty obejmujące opłaty od uwzględnionych żądań (13 950 zł od żądania <span class="anon-block">E. R.</span> i 12 850 zł od żądania I. <span class="anon-block">G.</span> ) oraz niepokryte zaliczką koszty opinii biegłych wynoszące 2732,28 zł ( po 1366,14 zł od każdego z żądań) .</p> </div>