I C 721/19

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt: I C 721/19</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 20 sierpnia 2019 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->S ąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 28 marca 1985 r. <span class="anon-block">J. G.</span>, będący funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, uzyskał decyzję Naczelnika Wydziału <span class="anon-block"> (...) Mieszkaniowej (...)</span> Ministerstwa Spraw Wewnętrznych numer 83/85 o przydziale <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span>, położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Podstawą decyzji było zarządzenie numer 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. W decyzji jako osoby uprawnione do zamieszkiwania w lokalu wraz z <span class="anon-block">J. G.</span> zostali wskazani jego żona <span class="anon-block">G. G.</span> i syn <span class="anon-block">D. G.</span>. W związku z wydaną decyzją, w dniu 2 maja 1985 r. między <span class="anon-block">J. G.</span> jako najemcą a <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">O.</span> jako wynajmującym została zawarta umowa najmu wyżej wymienionego lokalu. W tym samym dniu lokal został wydany najemcy <em> <!-- -->(dowód: decyzja o przydziale mieszkania funkcyjnego – k. 14-15, stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu-umowa o najem lokalu mieszkalnego – k. 12-13, odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 11; oryginały decyzji, umowy najmu i protokołu zdania lokalu – akta lokalowe numer e-304/16 OM.510.310.2016.PO, dołączone do akt sprawy).</em> </p> <p>W czasie trwania najmu <span class="anon-block">J. G.</span> składał wynajmującemu pisemne oświadczenia, zgodnie z którymi w lokalu mieszkał wraz z żoną <span class="anon-block">G. G.</span>, synem <span class="anon-block">D. G.</span>, a po urodzeniu się kolejnego dziecka – także z córką <span class="anon-block">M. G.</span>. Z czasem, po wyprowadzce <span class="anon-block">D. G.</span>, w składanych oświadczeniach najemca jako osoby mieszkające w lokalu ujawniał siebie, żonę <span class="anon-block">G. G.</span> i córkę <span class="anon-block">M. G.</span>. Pracownicy <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> w <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">(...) W.</span> w wyniku przeprowadzonych kilkukrotnie kontroli ustalili, że w lokalu mieszka <span class="anon-block">J. G.</span> z rodziną <em> <!-- -->(dowód: oświadczenia najemcy, pisemne informacje pracowników <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> w <span class="anon-block">D.</span> <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">(...) W.</span> – akta lokalowe numer e-304/16 OM.510.310.2016.PO, dołączone do akt sprawy).</em> </p> <p>Na skutek aneksu z 9 maja 2016 r. do umowy najmu z 2 maja 1985 r. przedmiotowa umowa została zmieniona w zakresie oznaczenia wynajmującego – w aneksie wskazano, że wynajmującym jest <span class="anon-block">(...) W.</span>. Pozostała część umowy nie uległa zmianie <em> <!-- -->(dowód: aneks z 9 maja 2016 r. do umowy najmu z 2 maja 1985 r. – akta lokalowe numer e-304/16 OM.510.310.2016.PO, dołączone do akt sprawy).</em> </p> <p> <span class="anon-block">J. G.</span> zmarł 24 stycznia 2017 r. w wieku 66 lat. W chwili jego zgonu <span class="anon-block">G. G.</span> miała 60 lat <em> <!-- -->(dowód: odpis skrócony aktu zgonu – k. 5, odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 11).</em> </p> <p>W chwili śmierci <span class="anon-block">J. G.</span> był emerytowanym policjantem <em> <!-- -->(okoliczność niesporna, nadto pismo Komendy Głównej Policji – k. 36).</em> </p> <p> <span class="anon-block">G. G.</span> wraz z mężem <span class="anon-block">J. G.</span> oraz synem i córką stale zamieszkiwali w <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, od 1984 r. aż do chwili śmierci <span class="anon-block">J. G.</span> w dniu 24 stycznia 2017 r. W przedmiotowym okresie nie zaistniała sytuacja, aby <span class="anon-block">G. G.</span> czy <span class="anon-block">J. G.</span> mieszkali w innym miejscu. Zdarzały się pobyty <span class="anon-block">J. G.</span> w szpitalach, ale były one krótkotrwałe. <span class="anon-block">G. G.</span> nadal mieszka w wymienionym lokalu i na bieżąco dokonuje opłat związanych z jego zajmowaniem. Nie istnieją z tego tytułu żadne zaległości w płatnościach. Nikt nigdy nie kwestionował prawa <span class="anon-block">G. G.</span> do zajmowania lokalu. Gdy zmarł jej mąż, podjęła ona próbę uregulowania swojego stosunku prawnego do lokalu, ale w administracji poinformowano ją, że należy tę kwestię załatwić na drodze sądowej <em> <!-- -->(dowód: zeznania <span class="anon-block">G. G.</span>, protokół skrócony z rozprawy – k. 135-136, nagranie – k. 137).</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów i kopii dokumentów złożonych przez strony, dokumentów znajdujących się w aktach lokalowych numer e-304/16 OM.510.310.2016.PO oraz zeznań powódki <span class="anon-block">G. G.</span>. Stan faktyczny nie był sporny między stronami, natomiast istniał między nimi spór co do kwestii prawnych.</p> <p> <strong> <!-- -->S ąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Podstawą uwzględnienia powództwa był <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1;art. 691 § 2)">art. 691 § 1 i § 2 k.c.</a> Powódka udowodniła wszystkie przesłanki z tego przepisu. Najemcą <span class="anon-block">lokalu numer (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> był wyłącznie mąż powódki <span class="anon-block">J. G.</span>, co wprost wynika z umowy najmu z 2 maja 1985 r. Powódka była jedynie osobą uprawnioną do mieszkania w lokalu razem z najemcą, ale nie miała statusu współnajemcy. Zostało także wykazane, że powódka stale mieszkała ze swoim mężem w przedmiotowym lokalu do chwili jego śmierci, zresztą nadal tam mieszka. Powyższe wynikało nie tylko z wiarygodnych zeznań powódki, ale także z dokumentów zgromadzonych w aktach lokalowych.</p> <p>Przed merytoryczną oceną roszczenia powódki Sąd był obowiązany zbadać pozew pod kątem wymogów formalnych i z urzędu ustalić, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia pozwu. Na jedną z nich powoływał się pozwany podnosząc, że żądanie powódki nie powinno być rozpatrywane w procesie cywilnym, zachodzi tutaj bowiem niedopuszczalność drogi sądowej. Ta kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta w toku postępowania. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 13 października 2017 r. odmówił odrzucenia pozwu wskazując, że roszczenie powódki ma charakter ściśle cywilnoprawny <em> <!-- -->(postanowienie – k. 55, uzasadnienie – k. 99-100)</em>. Pozwany zaskarżył przedmiotowe postanowienie, a Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 12 grudnia 2018 r., sygnatura akt V Cz 2659/18 oddalił zażalenie <em> <!-- -->(postanowienie Sądu okręgowego – k. 118-120)</em>. Tym ostatnim orzeczeniem Sąd Rejonowy był związany i po jego wydaniu nie badał już kwestii dopuszczalności drogi sądowej w niniejszej sprawie – ta bowiem została już prawomocnie przesądzona.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900300179" title="Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179 (art. 90)">art. 90 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji</a> na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Małżonek policjanta, pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, należy do członków rodziny, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900300179" title="Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179 (art. 89)">art. 89 ustawy o Policji</a>). Z kolei art. 97 ust. 5 powołanej ustawy stanowi, że przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940530214" title="Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 (art. 91;art. 92;art. 94;art. 95;art. 95 ust. 2;art. 95 ust. 3;art. 95 ust. 4)">art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4</a>, następuje w formie decyzji administracyjnej. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940530214" title="Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin</a> (dalej jako: ustawa o zaopatrzeniu (…)) funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940530214" title="Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 (art. 29 ust. 1)">ust. 1</a>, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach (art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu (…)). Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego emeryta lub rencisty policyjnego (art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu (…)), z tym że za uprawnionych członków rodziny zmarłego emeryta lub rencisty policyjnego uważa się również członków rodziny funkcjonariusza zmarłego po zwolnieniu ze służby, jeżeli w dniu śmierci spełniał on warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej, chociażby jego prawo do zaopatrzenia nie zostało jeszcze ustalone (art. 23 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu (…)). Artykuł 24 powołanej ustawy stanowi, że renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, z zastrzeżeniem przesłanek wymienionych w art. 24 ustawy o zaopatrzeniu (…). Przepisy ustawy z dnia z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowią, że do renty rodzinnej jest uprawniony między innymi małżonek (wdowa, wdowiec), który w chwili śmierci małżonka osiągnął wiek 50 lat (art. 67 ust. 1 pkt 3, art. 70 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).</p> <p>Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że powódka jako wdowa po zmarłym emerycie – policjancie, która w chwili jego śmierci ukończyła 50 lat, mogła domagać się ustalenia jej prawa do zamieszkiwania w <span class="anon-block">lokalu numer (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na drodze administracyjnej, wnioskując o wydanie stosownej decyzji administracyjnej przez właściwy organ Policji. To jednak, że w znacznej części przesłanki uprawnienia członków rodziny zmarłego policjanta do lokalu, który zajmował ten policjant, zostały uregulowane w wyżej wymienionych ustawach, zdaniem Sądu wcale nie oznacza wyłączenia instytucji wstąpienia w stosunek najmu, uregulowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> Wymaga podkreślenia, że ani <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19900300179" title="Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179 ()">ustawa o Policji</a>, ani ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (…) oraz ich rodzin bynajmniej nie wyłączają stosowania przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> w tej kwestii. Zarówno Sąd Rejonowy w poprzednim składzie, rozstrzygając o kwestii dopuszczalności drogi sądowej w niniejszej sprawie, jak i Sąd Okręgowy rozpatrując zażalenie na postanowienie Sądu I instancji wskazały, że przepisy tych ustaw nie wyczerpują wszystkich możliwych wariantów uzyskania tytułu prawnego do lokalu przez członków rodziny zmarłego funkcjonariusza Policji i nie regulują przesłanek cywilnoprawnych jego uzyskania. Sąd Rejonowy w obecnym składzie w pełni podziela powołane stanowisko. Nie ulega wątpliwości, że sprawy związane z przydziałem i opróżnianiem mieszkań służbowych funkcjonariuszy Policji są rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Powódka nie wystąpiła jednak o przydział lokalu – czyli o nawiązanie zupełnie nowego stosunku prawnego, ale zgłosiła żądanie ustalenia, że między nią a wynajmującym <span class="anon-block">(...) W.</span> już istnieje stosunek najmu. Podstawą tego żądania jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a>, a do jego uwzględnienia konieczne było udowodnienie przez powódkę, że zostały spełnione przesłanki z tego przepisu. Jak już wyżej wskazano, powódka wywiązała się z tego obowiązku – czego zresztą pozwany w ogóle nie kwestionował. W odpowiedzi na pozew pozwany <em> <!-- -->de facto </em>w ogóle nie odniósł się do istoty sprawy i nie przedstawił argumentów merytorycznych, ograniczając się jedynie do wywodu o niedopuszczalności drogi sądowej i konieczności odrzucenia pozwu. Także w toku postępowania pozwany nie zgłosił żadnych kontrdowodów przeciwko dowodom zgłoszonym przez powódkę. Te ostatnie zaś nie budziły żadnych wątpliwości Sądu, zwłaszcza że sam pozwany ich nie podważał. Z dowodów przedstawionych przez powódkę bezsprzecznie wynika, że była żoną najemcy <span class="anon-block">lokalu numer (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, nie będąc jednocześnie współnajemcą tego lokalu. Jednocześnie stale mieszkała z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Tych ustaleń pozwany nie tylko nie kwestionował, ale nawet nie podjął takiej próby. Pozwany nie wykazał w sprawie żadnej inicjatywy dowodowej, z kolei dowody przedstawione przez powódkę stanowiły zupełną i pewną podstawę ustalenia, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1;art. 691 § 2)">art. 691 § 1 i § 2 k.c.</a> W konsekwencji powództwo podlegało uwzględnieniu.</p> <p>Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Na koszty, które pozwany powinien zwrócić powódce złożyły się kwoty: 200 zł tytułem opłaty od pozwu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 27;art. 27 pkt. 12)">art. 27 pkt 12 ustawy z 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>), 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 270 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).</p> <p>Na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku.</p> <table> <colgroup> <col width="722"/> </colgroup> <tr> <td> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <strong> <!-- -->urlop wypoczynkowy referenta w dniach 26 sierpnia – 13 września 2019 r;</strong> </p> <p>1.  doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi pozwanego.</p> <p> <em> <!-- -->Dnia 10 listopada 2019 r.</em> </p> </div> </td> </tr> </table> </div>