III AUa 854/18

<p>Sygn. akt III AUa 854/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 18 grudnia 2019 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="236"/> <col width="441"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>sędzia Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>sędzia Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.)</p> <p>sędzia Krzysztof Szewczak</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant: st. prot. sądowy Joanna Malena</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. w Lublinie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">P. W.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>o uchylenie decyzji w przedmiocie ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego</p> <p>na skutek apelacji <span class="anon-block">P. W.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie</p> <p>z dnia 26 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII U 877/17</p> <p>I.  <strong> <!-- -->uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">L.</span> i przekazuję sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania;</strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">L.</span> na rzecz <span class="anon-block">P. W.</span> kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</strong> </p> <p>Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Krzysztof Szewczak</p> <p>III AUa 854/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> decyzją z dnia 15 lutego 2017 roku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 1;art. 151 § 1 pkt. 1)">art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 123)">art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2016 roku, poz. 963 ze zm.), odmówił uchylenia decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku, nr <span class="anon-block"> (...)</span> o niepodleganiu ubezpieczeniu społecznemu przez <span class="anon-block">P. W.</span> od 1 kwietnia 2012 roku, z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> w upadłości. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja z dnia 6 lipca 2016 roku nr <span class="anon-block"> (...)</span> została skutecznie doręczona w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 44)">art. 44 k.p.a.</a>, a o zmianie adresu <span class="anon-block">P. W.</span> poinformował dopiero w 22 grudnia 2016 roku.</p> <p>Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Lublinie wniósł <span class="anon-block">P. W.</span> zaskarżając ją w całości i wnosząc o zmianę poprzez uchylenie decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że zgromadzony materiał dowody jednoznacznie wskazuje, że decyzja dotyczy osoby fizycznej - pracownika (a nie osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą), zgłoszenie osoby fizycznej pracownika do ZUS dokonywał w 2012 roku płatnik, a wnioskodawca nie zamieszkuje pod adresem <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 roku oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że <span class="anon-block">P. W.</span> został powołany od <span class="anon-block">(...)</span> na stanowisko prezesa Zarządu <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, a następnie powierzono mu stanowisko prokurenta. Z związku z pełnionymi funkcjami został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę przez <span class="anon-block"> Spółkę (...)</span>. Płatnik wskazał, jako adres ubezpieczonego <span class="anon-block">P. W.</span>: <span class="anon-block">L.</span>, <span class="anon-block">ulica (...)</span>.</p> <p>Decyzją z dnia 6 lipca 2016 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">P. W.</span> jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block"> (...)</span> w upadłości nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, i chorobowemu od 1 kwietnia 2012 roku. Powyższa decyzja została przesłana <span class="anon-block">P. W.</span> na adres: <span class="anon-block">ul. (...)</span>, <span class="anon-block">(...)-(...) L.</span>. Była dwukrotnie awizowana w dniu 11 lipca 2016 roku i 19 lipca 2016 roku.</p> <p>Od kwietnia 2014 roku wnioskodawca nie zamieszkuje w lokalu przy ul. <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> , który został wynajęty przez jego byłą żonę. Następnie zamieszkał przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> oraz w <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">(...)</span>. Od dnia 24 marca 2016 roku wnioskodawca zamieszkał w Islandii. Do kraju przyjeżdża na kilka dni ciągu roku. Korespondencję z <span class="anon-block">ulicy (...)</span> odbierał do czasu wyjazdu do Islandii.</p> <p>Decyzją z dnia 9 września 2016 roku Prezydent Miasta <span class="anon-block">L.</span>, orzekł o wymeldowaniu <span class="anon-block">P. W.</span> z pobytu stałego w lokalu przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>.</p> <p>Wnioskodawca prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, a w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych wskazał jako adres <span class="anon-block">ul. (...)</span>, <span class="anon-block">(...)-(...) L.</span>, chociaż tam nie mieszkał.</p> <p>W dniu 22 grudnia 2016 roku <span class="anon-block">P. W.</span> złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 6 lipca 2016 roku. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145;art. 145 § 1;art. 145 § 1 pkt. 1)">art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 123)">art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Wskazał, że decyzja została przesłana adres, pod którym ubezpieczony nie zamieszkuje od 1 listopada 2014 roku.</p> <p>Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 roku organ rentowy wznowił postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lipca 2016 roku, ale następnie zaskarżoną decyzją z dnia 15 lutego 2017 roku, nr <span class="anon-block"> (...)</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 1;art. 151 § 1 pkt. 1)">art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 123)">art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. z 2016 roku, poz. 963 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">L.</span> odmówił uchylenie decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku.</p> <p>Sad Okręgowy orzekł, że stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 123)">art.123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 roku, poz. 1778 zm.) w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a>, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 1;art. 151 § 1 pkt. 1)">art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.</a> organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 149;art. 149 § 2)">art. 149 § 2 k.p.a.</a> wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145;art. 145 § 1;art. 145 a;art. 145 b)">art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b</a>.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145;art. 145 § 1;art. 145 § 1 pkt. 1)">art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a<strong> <!-- -->.</strong> </a> <strong> <!-- --> </strong>w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.</p> <p>Generalną zasadą doręczenia pism osobom fizycznym, wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 42;art. 42 § 1)">art. 42 § 1 k.p.a.</a>, jest doręczanie pism w mieszkaniu lub miejscu pracy. Wskazany przepis nie nakazuje określonej kolejności miejsc w którym organ winien dokonywać doręczeń. Z przepisu tego nie wynika też, że organ zobowiązany jest próbować doręczyć przesyłkę we wszystkich miejscach, w którym możliwe jest doręczenie korespondencji stronie. Wybór miejsca doręczenia pozostaje po stronie organu, który ma dokonać go w sposób zapewniający prawidłowe doręczenie.</p> <p>Sąd wskazał, że jedynym adresem do korespondencji <span class="anon-block">P. W.</span> jaki dysponował organ rentowy wydając decyzje z dnia 6 lipca 2016 roku, była adres przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>. Albowiem płatnik <span class="anon-block"> (...)</span> wskazał ten lokal mieszkalny przy zgłoszeniu skarżącego do ubezpieczeń społecznych. Ponadto w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, jako adres do doręczeń i główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, wskazano również <span class="anon-block">ulicę (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>. Jeżeli zatem skarżący sam zdecydował, że korespondencję będzie odbierał pod adresem, w którym nie zamieszkuje i konsekwentnie wskazuje to miejsce dla potrzeb ewidencji działalności gospodarczej, należy uznać, iż ów adres jest "mieszkaniem", o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 42;art. 42 § 1)">art. 42 § 1 k.p.a.</a> </p> <p>Od tego wyroku apelację wniósł wnioskodawca <span class="anon-block">P. W.</span> zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał:</p> <p>1.  naruszenie prawa procesowego – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 44)">art.44 kpa</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 42;art. 42 § 2)">art.42 § 2 kpa</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 123)">art.123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> poprzez ich zastosowanie na skutek niewłaściwego przyjęcia, że adres <span class="anon-block">ul. (...)</span> <span class="anon-block">L.</span> jest adresem zamieszkania ubezpieczonego, w sytuacji, gdy nie zmienił adresu w trakcie postępowania administracyjnego, gdyż w momencie zmiany miejsca zamieszkania nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne z jego udziałem oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art.233 § 1 kpc</a> poprzez pominięcie, ze decyzja dotyczyła osoby fizycznej – pracownika, a nie osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, a ubezpieczony nie zamieszkuje pod adresem przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i nie wskazał tego adresu jako adresu do doręczeń, ponadto od marca 2016 roku przebywa nieprzerwanie w Islandii.</p> <p>2.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 151;art. 151 § 1;art. 151 § 1 pkt. 1)">art.151 § 1 pkt 1 kpa</a> w związku z art.123 ustawy systemowej poprzez jego zastosowanie i bezzasadną odmowę uchylenia decyzji w sytuacji spełnienia przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145;art. 145 § 1;art. 145 § 1 pkt. 4)">art.145 § 1 pkt 4 kpa</a>.</p> <p>Wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów procesu.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzją z dnia 6 lipca 2016 roku organ rentowy stwierdził, ze wnioskodawca jako pracownik u płatnika składek<span class="anon-block">(...)</span> W UPADŁSCI nie podlega od 1 kwietnia 2012 roku ubezpieczeniom społecznym. Decyzja ta została wysłana na adres wnioskodawcy – wskazany w roku 2012 adres zamieszkania <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">L.</span>. Decyzja nie została doręczona, ponieważ wnioskodawca wówczas ani nie mieszkał pod tym adresem, ani nawet nie przebywał w kraju i wezwanie wróciło z adnotację „nie podjęto w terminie”. Należy stanowczo stwierdzić, że wnioskodawca, którego dotyczyła ta decyzja nie miał obowiązku informować organu rentowego w aktualnym miejscu pobytu ani te wskazywać adresu do doręczeń – od 2012 roku nie toczyło się z jego udziałem żadne postępowanie administracyjne nakładające na niego taki obowiązek. Po złożeniu przez wnioskodawcę w dniu 19 grudnia 2016 roku wniosku o wznowienie postępowania przez doręczenie mu decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku na adres do doręczeni – adres jego pełnomocnika, organ rentowy uwzględnił częściowo ten wniosek, a mianowicie w dniu 10 stycznia 2017 roku wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stwierdzającą niepodleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia. Powodem tego postanowienia była stwierdzona wadliwość doręczenia decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku przez wysłanie korespondencji na nieaktualny adres i tym samym potwierdzenie, że wnioskodawca bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145;art. 145 § 1;art. 145 § 1 pkt. 4)">art.145 § 1 pkt 4 kpa</a>). Po wznowieniu postępowania ten sam organ w dniu 15 lutego 2017 roku wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku stwierdzając, że była ona prawidłowo doręczona na adres wskazany w Centralnej Ewidencji I Informacji o Działalności Gospodarczej. Trudno skomentować decyzję organu rentowego, ale na Sądzie Okręgowym spoczywał obowiązek przeanalizowania przepisów postępowania pod kątem podnoszonych przez wnioskodawcę w odwołaniu zarzutów i ustosunkowanie się do nich. Sąd Apelacyjny stwierdza, że Sąd Okręgowy zaniechał wyjaśnienia tych kwestii ograniczając się do powielenia wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.</p> <p>Sąd Apelacyjny stwierdza, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku była wadliwa, ponieważ, jak już wcześniej przyznał ten sam organ, decyzja o niepodleganiu przez wnioskodawcę ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia nie została mu doręczona, a tym samym nie jest decyzją ostateczną, a ponadto przed jej wydaniem wnioskodawca nie został powiadomiony o prowadzeniu postępowania w tym przedmiocie i nie brał w nim udziału, tym samym został pozbawiony praw strony.</p> <p>Z tych względów i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 47714 a)">art. 47714a KPC</a> Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.</p> <p>Orzeczenie o kosztach Sąd Apelacyjny oparł na przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 KPC</a> oraz § 9 ust 2 i § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015 poz.1804).</p> </div>