II SA/Bd 691/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję [...] Okręgu Wojskowego w [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od należności wypłaconych po przywróceniu do służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. UZASADNIENIE II SA/Bd 691/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Dowódca [...] Okręgu Wojskowego utrzymał w mocy wydaną na podstawie art. 8 ust. 1, art. 75 ust. 3 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) decyzję nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] o odmowie wypłacenia A. G. odsetek ustawowych od uposażeń wypłaconych mu po przywróceniu go do zawodowej służby wojskowej, to jest za okres od 1 marca 2003 r. do 30 czerwca 2006 r. Z motywów decyzji wynika, że na skutek decyzji nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego dotyczącej wypowiedzenia st. Chor. A. G. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a następnie – rozkazu personalnego nr [..] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...], Wojskowy Komendant Uzupełnień rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] przyjął ponownie wyżej wymienionego na stan ewidencyjny Komendy Uzupełnień oraz wypłacono mu 10 lipca 2006 r. uposażenie za okres od 1 marca 2003 r. do 30 czerwca 2006 r. Zdaniem organu II instancji, który nie podzielił podnoszonych w odwołaniu przez A. G. zarzutów, że za powyższy okres, poza uposażeniem przysługują mu na podstawie art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693 ze zm.) oraz art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2004 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) odsetki, uposażenie odwołującego się nie stało się wymagalne w dniu 1 marca 2003 r., skoro w obrocie prawnym pozostawała decyzja z dnia [...] o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego, lecz dopiero po uprawomocnieniu się decyzji nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych stwierdzającej nieważność wskazanej decyzji z dnia [...] Według organu II instancji nie jest również trafny pogląd A. G., że organ I instancji uznał roszczenie o zapłatę odsetek poprzez wypłacenie uposażenia za sporny okres, bowiem roszczenie odsetkowe jeśli już powstanie, to uzyskuje samoistny byt prawny, niezależny od długu głównego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego A. G. wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, względnie o uchylenie obydwu instancji zarzucając błędną wykładnię przepisu art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Według skarżącego, na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nastąpiło przywrócenie stanu poprzedniego, w którym miał on w okresie od 1 marca 2003 r. do 30 czerwca 2006 r. prawo do wypłaty uposażenia do 10–tego każdego miesiąca kalendarzowego, a tym samym wypłacenie skumulowanego uposażenia po 30 czerwca 2006 r. odbyło się z zawinionym opóźnieniem (zwłoką) organów wojskowych. Nadto skarżący podniósł, że wypłacając mu uposażenie ze sporny okres po terminie jego wymagalności, organ miał świadomość konkretnego długu, a tym samym uznał roszczenie o zapłatę odsetek. W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, lecz żądanie skarżącego podlega rozpatrzeniu przy uwzględnieniu wyłącznie art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż w myśl art. 169 tejże ustawy dotychczasowe przepisy, w tym ustawę z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, stosuje się jedynie do spraw wszczętych lecz nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem 1 lipca 2004 r., zaś kwestia zaległych odsetek była w niniejszym przypadku przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego w całości po wskazanej dacie. Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, że decyzją z dnia [...] Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a nie orzekł o jej uchyleniu. Stwierdzając nieważność decyzji organ wskazuje na ciężką wadliwość decyzji obarczającą ją z mocy prawa od dnia wydania, to jest ze skutkiem ex tunc. Decyzja dotknięta wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 kpa korzysta z domniemania prawidłowości i ma moc obowiązującą, dopóki nie zostanie usunięta z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie, to mające charakter deklarotyjny, posiada moc wsteczną – eliminuje skutki prawne wadliwej decyzji, tak jakby w ogóle nie została podjęta. Zatem stwierdzenie nieważności decyzji, której następstwem było ustanie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oznacza, że skarżący nie został skutecznie zwolniony, co jest równoznaczne z pełnieniem przez niego po 28 lutego 2003 r. (data zwolnienia za służby) przez cały czas służby. Aktualne stało się tym samym prawo do uposażenia zasadniczego z dodatkami i pozostałymi należnościami przysługujące skarżącemu na dzień zwolnienia. W myśl art. 175 ust. 3 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inne należności pieniężne stały się wymagalne. Tak więc dla ustalenia, czy nastąpiło opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego zasadnicze znaczenie ma data wymagalności tego świadczenia. Ze względu na to, iż w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji wypowiadającej A. G. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, od 1 marca 2003 r. przysługiwały mu wszelkie należności wynikające z pełnienia zawodowej służby wojskowej i mu je wypłacono, tym samym, w ocenie Sądu, uposażenie skarżącego oraz dodatki do niego były wymagalne już w marcu 2003 r. (w dniach wynikających z art. 81 ustawy). W konsekwencji wadliwe jest stanowisko Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego, że w sytuacji stwierdzenia nieważności jego decyzji z dnia [...] o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, brak było podstaw do wypłacenia mu, obok uposażenia wraz z dodatkami za okres od 1 marca 2003 r. do 30 czerwca 2006 r., odsetek od tejże należności wobec nie pełnienia przez niego w tym czasie służby, a tym samym – braku wymagalności wskazanych należności. Także chybione jest powoływanie się przez organ odwoławczy, w kontekście zaistnienia wymagalności uposażenia, na unormowania ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych określające moment powstania prawa do uposażenia w nawiązaniu do pełnionej przezeń służby - w niniejszym przypadku do ponownego przystąpienia przez skarżącego do wykonywania obowiązków służbowych i przyjęcia go na stan ewidencyjny Wojskowej Komendy Uzupełnień w wyniku rozkazu z dnia [...] Argumentacja ta byłaby prawidłowa, gdyby doszło do uchylenia (w następstwie wznowienia postępowania), a nie stwierdzenia nieważności decyzji skutkującej zwolnieniem skarżącego ze służby. Nie ma racji również organ II instancji, że bez znaczenia dla roszczenia w przedmiocie odsetek pozostaje fakt wypłacenia należności głównej, gdyż właśnie data wypłaty tej należności w zestawieniu z datą jej wymagalności czyni zasadniczym zarzut skarżącego co do niewłaściwej interpretacji w niniejszym przypadku przepisu art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Roszczenie w przedmiocie odsetek może być dochodzone w odrębnym postępowaniu niezależnie od zaspokojenia czy też nie roszczenia głównego i w tym tylko zakresie można mówić o jego niezależnym bycie prawnym od roszczenia głównego. Ze względu na to, iż zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja dotknięte są wadliwością mającą istotny wpływ na wynik sprawy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji wyroku.