Ppolska.starec← UrzadnikВойти

II Ca 1398/19

Суды общей юрисдикции2019-12-23
Номер дела
II Ca 1398/19
Дата решения
2019-12-23
Тип
REASONS

Судьи

Monika Rabiega (PRESIDING_JUDGE)Tomasz SzajVioletta Osińska

Правовое основание

Текст решения

<p>II Ca 1398/19</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Na wniosek <span class="anon-block">(...)</span> Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 28 lipca 2016 roku referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim w dniu 27 grudnia 2016 roku dokonał następującego wpisu: wyodrębnił z <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>, prowadzonej dla nieruchomości zabudowanej, położonej w <span class="anon-block">Ł.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>- <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> o powierzchni użytkowej 50,33 m<sup> <!-- -->( 2 )</sup>położony na pierwszym piętrze składający się z salonu z kuchnią, holu, łazienki, sypialni, do którego przylega balkon i założył <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>, w której w dziale II dokonał wpisu prawa własności lokalu, zaś w dziale III praw związanych z własnością lokalu tj. udziału do 5033/147873 części w użytkowaniu wieczystym gruntu oznaczonego nr 544, o pow. 0,1204 ha i częściach wspólnych budynku na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Podstawą wpisu był prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku (VII GC 257/12), w przedmiocie zobowiązania <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu i przeniesieniu na rzecz wnioskodawcy odrębnej własności lokali mieszkalnych, w tym <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> oraz prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 4 maja 2015 roku (VII GC 171/14), o ustalenie, że zobowiązanym wobec wnioskodawcy w zakresie obowiązku określonego w wyroku z dnia 12 marca 2013 roku w sprawie VII GC 257/12 jest <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> oraz każdy kolejny jego następca prawny, nadto oświadczenie wnioskodawcy wyrażone w formie aktu notarialnego Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 lipca 2016 roku o wyrażeniu zgody na ustanowienie odrębnej własności lokali i ich nabycie w wykonaniu przedwstępnej umowy o ustanowienie odrębnej własności lokali i sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 28 kwietnia 2009 roku, Rep. A Nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Na powyższe orzeczenia referendarza sądowego skargi wniósł uczestnik postępowania <span class="anon-block">(...)</span> Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">W.</span>, wnosząc o ich uchylenie w całości oraz oddalenie wniosków <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">K.</span>, które stanowiły podstawę ich wydania.</p> <p>Postanowieniem z dnia 07 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim oddalił skargę.</p> <p>W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy mając na uwadze kognicję sądu wieczystoksięgowego wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626 <sup> <!-- -->( 8)</sup> § 2 k.p.c.</a> podkreślił, że w sprawie w dacie złożenia wniosków zawartych w akcie notarialnym z dnia 28 lipca 2016 roku (rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>), <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> posiadał powierzchnie wskazane w treści aktu notarialnego, co wynikało z załączonych doń dokumentów, w szczególności wypisów z kartoteki lokali, aktualnych na dzień 20 czerwca 2016 roku, projektu budowlanego sporządzonego wraz z rzutami budynku i poszczególnych lokali, pisma Starostwa <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 17 lutego 2016 roku <span class="anon-block">(...)</span>, z którego wynika, że nie były dokonywane zmiany projektu budowlanego ani warunków pozwolenia na budowę po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 9 kwietnia 2008 roku, zaświadczenia Starosty <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 5 listopada 2015 roku znak <span class="anon-block">(...)</span> o samodzielności lokali i opinii uprawnionego rzeczoznawcy majątkowego <span class="anon-block">M. S. (1)</span> z dnia 01 lipca 2016 roku. Jak podkreślił sąd wieczystoksięgowy dokumenty te, w tym posiadające charakter dokumentów urzędowych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.c.</a>) stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo poświadczone. Należało zatem przyjąć, iż w dacie sporządzania tych dokumentów <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> posiadał powierzchnię 43,18 m<sup> <!-- -->( 2)</sup>, lokal nr <span class="anon-block">(...)</span> - 45,28 m<sup> <!-- -->( 2)</sup>, lokal nr <span class="anon-block">(...)</span> - 50,33 m<sup> <!-- -->( 2)</sup>, zaś lokal nr<span class="anon-block">(...)</span> - 43,18 m<sup> <!-- -->( 2)</sup>.</p> <p>Zdaniem Sądu Rejonowego złożone przez uczestnika kserokopie wypisów z kartoteki lokali z dnia 16 sierpnia 2016 roku, jak również znajdujące się w aktach księgi wieczystej oryginały wypisów z kartoteki lokali z dnia 29 września 2016 roku, wskazują, że nastąpiła zmiana powierzchni lokali. Nastąpiło to jednak już po sporządzeniu aktu notarialnego Rep A <span class="anon-block">(...)</span> i po złożeniu tego samego dnia wniosków wieczystoksięgowych. Z pisma Starosty <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 25 października 2016 roku znak <span class="anon-block">(...)</span>, wynika, że dopiero w dniu 03 sierpnia 2016 roku wpłynął wniosek spółki <span class="anon-block">(...)</span> wraz z załącznikami w postaci zaświadczeń o samodzielności lokali oraz ich rzutów, na podstawie których to dokumentów, zostały jedynie technicznie skorygowane powierzchnie lokali od 1 do 35. Tym samym stan rzeczy, zarówno w czasie składania oświadczenia przez <span class="anon-block"> (...)</span> o wyrażeniu zgody na zawarcie umów o wyodrębnienie lokali mieszkalnych i ich sprzedaż, jak i w chwili złożenia wniosków o ujawnienie zmian w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, był zgodny z danymi zawartymi w akcie notarialnym z dnia 28 lipca 2016 roku Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>. Jednocześnie Sąd Rejonowy zauważył, że zmiany powierzchni lokali są niewielkie i wynoszą w przypadku lokalu nr <span class="anon-block">(...)</span> - 0,34m <sup> <!-- -->( 2)</sup>. Jak wynika to z oświadczenia wnioskodawcy, spółka nie była informowana o nowych pomiarach lokali i w tych pomiarach nie uczestniczyła. Różnice w powierzchniach lokali mogą zaś wynikać ze stosowania różnych norm do obliczania powierzchni użytkowej lokali, bądź z późniejszych przeróbek lokali. Jeżeli okoliczności te są objęte sporem między stronami, to zdaniem Sądu Rejonowego, kwestie faktycznych powierzchni lokali winien rozstrzygnąć sąd cywilny w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Jeżeli strony są zgodnie co do zmiany powierzchni lokali mogą tą kwestię uregulować w drodze zgodnych oświadczeń, złożonych w formie aktu notarialnego w przedmiocie zmiany wysokości udziałów w prawach związanych z prawem własności lokali, na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 7)">art. 3 ust 7 ustawy o własności lokali</a>.</p> <p>Sąd Rejonowy podkreślił, że przez cały okres trwania postępowania w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...)</span> przeciwko „<span class="anon-block">(...)</span> przed Sądem Okręgowym w Kielcach w sprawie VII GC 171/14, pozwany nie kwestionował powierzchni lokali, pomimo, iż jako deweloper miał do nich dostęp i mógł w każdym czasie dokonać pomiarów. Ponadto, jak wynika z oświadczenia <span class="anon-block"> (...)</span> po uprawomocnieniu się wyroku wydanego w sprawie VII GC 171/14, spółka „<span class="anon-block">(...)</span>” odmawiała wnioskodawczyni przekazania dokumentów, które umożliwiałyby sporządzenie aktu notarialnego stanowiącego realizację prawomocnych wyroków sądowych. Z tych okoliczności można wnioskować, że obecna aktywność uczestnika w przedmiocie wykazania nieprawidłowości w stanie powierzchniowym lokali i budynku wynika z chęci uniemożliwienia wnioskodawczyni realizacji jej roszczeń wynikających z nabycia prawa własności nieruchomości.</p> <p>Bacząc na treść przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> sąd rejonowy zauważył, że wprawdzie określenie powierzchni wyodrębnianego i sprzedawanego lokalu mieszkalnego oraz wysokości udziału w prawie do gruntu i wspólnych części budynku jest koniecznym elementem umowy i jako takie elementy te muszą znaleźć się w umowie wyodrębnienia i sprzedaży, jednakże czym innym jest całkowite pominięcie tych danych a czym innym mylne ich określenie. Gdyby w akcie notarialnym nr Rep. A nr 5054/2016 nie zostały określone te okoliczności można byłoby uznać, że umowa nie zawiera istotnych elementów, co wpływałoby na jej ważność (jako sprzecznej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust 1</a> u.w.l,). W drugim zaś przypadku można mówić jedynie o wadliwości umowy, która może zostać w każdym czasie konwalidowana w drodze orzeczenia sądowego, czy zgodnych oświadczeń stron umowy i nie wywołuje skutku w postaci nieważności umowy.</p> <p>Sąd wieczystoksięgowy nie zgodził się z uczestnikiem, że te istotne elementy nie zostały ustalone przez strony, a jedynie w tym przypadku można byłoby mówić o nieważności umowy zobowiązującej i umowy ustanawiającej odrębną własność lokalu. Zarówno w przedwstępnej umowie zobowiązującej rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, jak i w wyrokach Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku (VII GC 257/12) i z dnia 04 maja 2015 roku (VII GC 171/14) oraz oświadczeniu nabywcy z dnia 28 lipca 2016 roku Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span> zostały określone powierzchnie lokali, które były przedmiotem umowy. Ponadto zarówno w umowie zobowiązującej jak i w orzeczeniu sądu zastępującym oświadczenie sprzedającego została określona w sposób prawidłowy i umożliwiający ustalenie metoda skonkretyzowania udziałów, które będą przysługiwać każdoczesnym właścicielom wyodrębnianych lokali. Metoda ta odpowiada regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust 3 ustawy o własności lokalu</a>. Udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Po ustaleniu wysokości tych udziałów przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego <span class="anon-block">M. S. (2)</span>, wysokość udziałów została określona w oświadczeniu nabywcy. Ustalone udziały odpowiadają stosunkowi wysokości powierzchni poszczególnych lokali do powierzchni całego budynku, wynikających z załączonych do wniosku o wpis dokumentów. Referendarz sądowy, ani sąd wieczystoksięgowy nie tylko nie mają wiedzy specjalistycznej, aby podważać prawidłowość wyliczeń i ustaleń uprawnionego rzeczoznawcy, ale też nie mają możliwości ani kompetencji do badania faktów wynikających z opinii prywatnych, czy przeprowadzania przeciwdowodu na okoliczności przeciwne.</p> <p>Sąd Rejonowy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, iż z powodu nieoznaczenia w wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach terminu, w jakim nabywca ma złożyć oświadczenie o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy przyrzeczonej, po upływie roku od uprawomocnienia się wyroku zastępującego oświadczenie zbywcy należy oświadczenie <span class="anon-block">(...)</span> Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uznać za bezskuteczne. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 390;art. 390 § 3)">art. 390 § 3 k.c.</a> nie reguluje kwestii okresu, w jakim powód z procesu o wydanie orzeczenia zastępującego oświadczenie strony zobowiązanej do zawarcia umowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a>), jest zobligowany do złożenia swojego oświadczenia. W doktrynie podnosi się, że jest to luka w prawie, która wymaga regulacji ustawowej. Natomiast Sąd Najwyższy w orzeczeniu na które powołał się skarżący wyjaśniał kwestię, jakie uprawnienia mogą przysługiwać pozwanemu z takiego procesu w sytuacji, gdy sąd nie uzna w całości żądania pozwu, a orzeczenie sądu z pewnymi modyfikacjami zastępuje oświadczenie pozwanego, a powód uchyla się od swojego zobowiązania do zawarcia umowy. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 czerwca 2002 roku II CKN 997/00 Sąd Najwyższy wskazał, że w takiej sytuacji sąd stwierdzając obowiązek złożenia tylko jednego oświadczenia woli, powinien, stosując w drodze analogii <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1047;art. 1047 § 2)">art. 1047 § 2 k.p.c.</a>, zakreślić powodowi termin do złożenia korektywnego oświadczenia woli. Prowadziłoby to do sytuacji, w której wyrokowi zawierającemu oświadczenie pozwanego zostałaby nadana klauzula wykonalności (ze skutkiem wynikającym z tego przepisu) dopiero po wykazaniu, że powód złożył odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie i w oznaczonym terminie własne oświadczenie woli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 786;art. 786 § 1)">art. 786 § 1 k.p.c.</a>). Orzeczenie z tak określonym terminem stanowiłoby środek obrony, tym razem dla pozwanego, który mógłby wystąpić z powództwem o zobowiązanie dotychczasowego powoda do złożenia takiego oświadczenia woli. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie uchylał się od złożenia korektywnego oświadczenia woli zmierzającego do uznania umowy wyodrębnienia i sprzedaży lokali za zawartą. Wobec powyższego dywagacje skarżącej na temat upływu rocznego terminu do złożenia oświadczenia woli należy uznać za bezzasadne.</p> <p>Dalej sąd rejonowy wskazał, że kwestia należytego wywiązania się przez wnioskodawcę z zobowiązania opiewającego na kwotę 990.551 złotych, została przesądzona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie VII GC 257/12. Kwota ta zgodnie z umową przedwstępną została wpłacona przez wnioskodawcę poprzednikowi prawnemu skarżącej tj. <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M. Z.</span> sp.j. w <span class="anon-block">W.</span>. Wpłacenie tej kwoty zostało wykazane w sprawach Sądu Okręgowego w Kielcach sygn. akt VII GC 257/12 przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> oraz sygn. akt VII GC 171/14 przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, o czym jest mowa w uzasadnieniach wyroków wydanych w w/w sprawach.</p> <p>Za kuriozalne Sąd Rejonowy uznał oświadczenie uczestnika złożone w dniu 11 października 2016 roku w akcie notarialnym Rep. A nr <span class="anon-block"> (...)</span> w przedmiocie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia udokumentowanego w akcie notarialnym, sporządzonym w dniu 28 lipca 2016 roku, oraz oświadczenie o cofnięciu wszystkich wniosków o dokonanie wpisów złożonych do <span class="anon-block">Kw (...)</span> przez <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. Podkreślił, iż jedynie podmiot, który złożył oświadczenie woli może uchylić się od jego skutków prawnych, zaś w postępowaniu przed sądem cofnąć wniosek może jedynie strona, która takie pismo złożyła. Z uwagi na specyfikę, niejako przymusowego postępowania procesowego, w którym to orzeczenie sądu zastępuje jedynie oświadczenie zobowiązanego z umowy przyrzeczonej, orzeczenia sądu nie można utożsamiać z oświadczeniem woli zobowiązanego. Nie ma on zatem możliwości powoływania się na własny błąd przy składaniu oświadczenia woli, którego de facto nie złożył. Z tych powodów zarówno oświadczenie woli skarżącej o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu, jak i oświadczenie o cofnięciu wniosków wieczystoksięgowych należy uznać za nie wywołujące skutków prawnych. W tym stanie rzeczy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(22);art. 398(22) § 3)">art. 398<sup> <!-- -->( 22)</sup> §3 k.p.c.</a> sąd rejonowy orzekł jak w sentencji.</p> <p>Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł uczestnik zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->( 8)</sup> § 2 kpc</a> poprzez przyjęcie przez sąd, że jest on uprawniony do uwzględnienia zmiany powierzchni <span class="anon-block">lokali nr (...)</span> oraz całkowitej powierzchni użytkowej tych lokali, która wynikała z wypisu z kartoteki lokali z dnia 16 sierpnia 2016r., co doprowadziło sąd do mylnego przyjęcia, że wniosek z dnia 28 lipca 2016r. zawiera poprawne powierzchnie wskazane w treści aktu notarialnego z dnia 28 lipca 2016r., a zatem iż możliwe było dokonanie wpisów w księdze wieczystej, pomimo także znajdujących się w aktach zaświadczeń starosty <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 lipca 2016r. dotyczących przedmiotowych lokali wydanych zgodnie z wnioskami spółki <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. z dnia 13 lipca 2016r. wskazujących odmienną powierzchnię <span class="anon-block">lokali nr (...)</span> już w dacie składania wniosków o wpisy. Nadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.</p> <p>1.  art. 29 ukwh poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie przez sąd, że generalną zasadą postępowania wieczystoksięgowego jest branie pod uwagę stanu nieruchomości z chwili złożenia wniosku, podczas gdy moc wsteczna wpisu wynikająca z art. 29 ukwh nie jest równoznaczna z dopuszczalnością wpisu, zatem obowiązkiem sądu było wzięcie pod uwagę przy rozstrzyganiu także okoliczności mających miejsce po wpłynięciu wniosku o wpis, jednakże nawet przy przyjęciu stanowiska sądu, rozstrzygnięcie w dalszym ciągu nie było poprawne wobec znajdujących się w aktach zaświadczeń starosty <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 lipca 2016r. dotyczących przedmiotowych lokali wydanych zgodnie z wnioskami spółki <span class="anon-block">(...)</span> sp. z oo. z dnia 13 lipca 2-16r. wskazujących odmienną powierzchnię <span class="anon-block">lokali nr (...)</span> już w dacie składania wniosków o wpisy</p> <p>2.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 §1 kc</a> poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez sąd, że strony ustaliły istotne elementy umowy, podczas gdy z żadnego dokumentu powyższe nie wynika, a za określenie wysokości udziałów nie można uznać wskazanej w orzeczeniu zastępującym oświadczenie z dnia 4 maja 2015r. metody skonkretyzowania udziałów, należało zatem uznać, że umowa zobowiązująca oraz umowa ustanawiająca odrębną własność <span class="anon-block">lokali nr (...)</span> były nieważne</p> <p>3.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 kc</a> poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez sąd, że spółka <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o. o. nie uchyliła się skutecznie od skutków prawnych, podczas gdy powyższe oświadczenie zostało złożone w akcie notarialnym z dnia 11 października 2016r. Rep. A Nr <span class="anon-block">(...)</span> sporządzonym przez notariusza <span class="anon-block">M. P.</span>.</p> <p>W dalszej części apelacji skarżący rozwinął swe zarzuty, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie skargi na orzeczenie referendarza sądowego oraz oddalenie wniosków o wpis nr <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, że nie można zgodzić się, iż generalną zasadą postępowania wieczystoksięgowego jest branie przy rozstrzyganiu pod uwagę stanu nieruchomości z chwili złożenia wniosku, nie zaś z chwili wydawania orzeczenia. Czym innym jest bowiem wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 29)">art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> moc wsteczna wpisu, a czym innym ocena zasadności wniosku o wpis, czyli dopuszczalności wpisu. Wskazane wyżej orzeczenia odnoszą się do innych stanów faktycznych, jednak ogólnie przyjęte stanowisko, zgodnie z którym zmiany w stanie faktycznym sprawy powinny być brane pod uwagę przez sąd pozostają aktualne na kanwie niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącego, skoro sąd posiadał informacje o niezgodności wskazanych w akcie notarialnym powierzchni <span class="anon-block">lokali nr (...)</span>, co jednoznacznie wynikało z przedłożonego wypisu z kartoteki lokali z dnia 16 sierpnia 2016 roku, nie było podstaw prawnych do dokonania żądanych wpisów. Nadmienił, że zmianie uległa również liczba ogólna lokali, nie wynosiła ona 35, jak wskazał wnioskodawca, lecz 36.</p> <p>Zdaniem apelującego nawet przy przyjęciu stanowiska Sądu rozstrzygnięcie nadal nie jest poprawne wobec znajdujących się w aktach zaświadczeń starosty <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 lipca 2016 roku wskazujących odmienną powierzchnię <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> już w dacie składania wniosków o wpisy. Jednoznacznie należy stwierdzić, iż z powyższej przyczyny dokonany wpis w odniesieniu do lokalu nie może się ostać. W aktach <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> znajdowały się dokumenty świadczące o niezgodności wskazanych we wniosku danych, tj. powierzchni lokali oraz udziału w użytkowaniu wieczystym ze stanem rzeczywistym. Zdaniem skarżącego, okoliczności znane sądowi urzędowo, uniemożliwiające dokonanie żądanego wpisu, winny zostać wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku o wpis.</p> <p>Jednocześnie apelujący nie zgodził się z tym, iż czym innym jest całkowite pominięcie tych danych (powierzchnia wyodrębnianego i sprzedawanego lokalu mieszkalnego oraz wysokość w prawie gruntu i wspólnych części budynku) a czym innym ich mylne określenie. Zaaprobowanie powyższego stanowiska prowadziłoby do konkluzji, że jakiekolwiek określenie powierzchni oraz udziałów byłoby wystarczające do wyodrębnienia lokalu.</p> <p>Dalej apelujący podniósł, że powierzchnia lokali oraz wysokość udziału w prawie użytkowania wieczystego należą do essentialia negotii umowy sprzedaży lokalu, stanowią bowiem o jej przedmiocie. W odniesieniu do odrębnej własności lokali konieczne jest zawarcie w umowie lub orzeczeniu danych niezbędnych do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Będzie to rodzaj, położenie, powierzchnia lokalu oraz pomieszczeń do niego przynależnych oraz wielkość udziałów powiązanych z lokalem. Skoro z prawem odrębnej własności lokalu jest związane prawo współwłasności w nieruchomości wspólnej i w częściach wspólnych budynku, które nie może być przedmiotem odrębnego obrotu, to wyrok powinien je określać. Tymczasem w wyroku z dnia 12 marca 2013 roku znalazło się tylko stwierdzenie, że oświadczenie ma dotyczyć „udziału w prawie wieczystego użytkowania działki gruntu oraz we własności części wspólnych budynku i innych urządzeń nie służących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali odpowiadających stosunkowi powierzchni użytkowej nabywanych lokali mieszkalnych do powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi”, co uniemożliwia sądowi wieczystoksięgowemu dokonanie wpisu odrębnej własności lokali. Niekompletność tego wyroku powoduje, że nie zastąpi on umowy i nie będzie podstawą wpisu. Podnosi się, że nieokreślenie wielkości udziałów nie powoduje nieważności umowy, a zgodnie z orzecznictwem możliwie jest uzupełnienie wcześniejszej czynności w drodze późniejszych oświadczeń. Wyrok nie zawierający wskazania udziałów będzie w dalszym ciągu stanowić podstawę wpisu odrębnej własności lokalu, ale po uzupełnieniu brakującego elementu czyli po ustaleniu wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej w drodze oświadczenia złożonego w formie wymaganej przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 ()">ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>. W związku z tym, zdaniem skarżącego, umowa z dnia 28 kwietnia 2009 roku (Rep. A <span class="anon-block">(...)</span>) jest nieważna, bowiem nie zawiera wielkości udziałów przypadających właścicielom poszczególnych lokali w nieruchomości wspólnej. W konsekwencji, także orzeczenie zastępujące oświadczenie woli sprzedającego jest nieskuteczne w tym zakresie i nie wywoła żadnych skutków prawnych. W przekonaniu apelującego za określenie wysokości udziałów nie można uznać wskazania ich przez rzeczoznawcę majątkowego, zwłaszcza w sytuacji, w której wysokość ta nie odpowiada rzeczywistemu stanowi. Przychylenie się przez Sąd do wyliczenia dokonanego przez rzeczoznawcę majątkowego odbyło się kosztem dokumentu w postaci kartoteki lokali, która jest urzędowym i jedynym dowodem na okoliczność powierzchni lokali. W związku z powyższym, odmienne rozstrzygnięcie sądu, nie prowadziłoby do podważenia prawidłowości wyliczeń i ustaleń uprawnionego rzeczoznawcy majątkowego, czy przeprowadzania przeciwdowodu, skoro z dokumentów urzędowych (kartoteki lokali z 16 sierpnia 2016 roku) wynikało, iż powierzchnia jest całkowicie odmienna. Jak zauważył uczestnik, wskazane przez <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w akcie notarialnym z dnia 28 lipca 2016 roku (Rep. A <span class="anon-block">(...)</span>) m.in. wielkości udziałów, położenie i rodzaj lokali zostały tylko i wyłącznie ustalone przez spółkę, natomiast brakuje tutaj oświadczeń (zobowiązania) sprzedającego (tj. spółki <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o.) wskazujących, że przenosi on na nabywcę lokale o określonej wielkości, określonym położeniu oraz o określonej wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej. Powoduje to, że taki akt należy uznać za nieważny i nie rodzący żadnych skutków prawnych.</p> <p>Finalnie w odniesieniu do zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a> apelujący podniósł, że w dniu 11 października 2016 roku spółka <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. (akt notarialny z dnia 11 października 2016 roku, Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>) złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia udokumentowanego w akcie notarialnym sporządzonym w dniu 28 lipca 2016 roku (rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>) jako zawartego pod wpływem błędu co do prawidłowej wysokości udziałów związanych z własnością lokali. Jednocześnie skutecznie cofnęła wszystkie wnioski o dokonanie wpisów złożone do działu I-O, II i III <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>. Zdaniem apelującego, z uwagi na spełnienie wszystkich przesłanek ustawowych, spółka była uprawniona do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych wcześniej złożonego oświadczenia, co w konsekwencji doprowadziło do nieważności oświadczenia udokumentowanego w akcie notarialnym z dnia 28 lipca 2016 roku, Rep. A <span class="anon-block">(...)</span>. Konsekwencją skorzystania z prawa do uchylenia się od skutków prawnych czynności prawnej uprawniony doprowadza do nieważności umowy, zatem wystąpiła przeszkoda, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626<sup> <!-- -->( 9)</sup> k.p.c.</a>, która ostatecznie powinna skutkować oddaleniem złożonych wniosków.</p> <p>W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Wskazał, że przedłożony do akt przez uczestnika dokument w postaci wypisu z kartoteki lokali z dnia 16 sierpnia 2016r., z którego wynika, że doszło do zmiany powierzchni lokali nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dokument ten został sporządzony po dacie złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej, tj. po dniu 28 lipca 2016r. Odnośnie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 §1 kc</a> wnioskodawca wskazał, że jest on nietrafny. Podkreślił, że zarzut ten byłby zasadny wówczas, gdyby powierzchnia lokali i udział w nieruchomości wspólnej nie zostały określone w akcie notarialnym z dnia 28 lipca 2016r. Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, co jednak nie miało miejsca. Co do zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 kc</a> wnioskodawca wskazał, iż słusznie przyjął sąd rejonowy, że wyłącznie podmiot, który złożył oświadczenie woli, może złożyć następnie oświadczenie o uchyleniu się od jego skutków. Skoro zaś uczestnik oświadczenia takiego nie składał (zastąpione ono zostało wyrokiem sądu), nie mógł złożyć skutecznego oświadczenia o uchyleniu się od jego skutków. Uczestnik nie mógł też złożyć oświadczenia o cofnięciu wniosku o wpis w księdze wieczystej, albowiem nie pochodził on od niego, ale od wnioskodawcy.</p> <p>Z uwagi na to, że przedmiotem zaskarżenia było postanowienie z dnia 7 lutego 2017r. wydane w czterech sprawach, które nie zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2017r. apelacje dotyczące postanowień wydanych w przedmiocie wpisów pod sygnaturami <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, zostały zarejestrowane pod nowymi sygnaturami.</p> <p>Postanowieniem z dnia 31 lipca 2017r. Sąd Okręgowy w Szczecinie w sprawie II Ca 769/17 zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylił wpisy referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2016 roku (sygn. Dz.Kw.SZ1K/00003457/16) polegające na wyodrębnieniu samodzielnego <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">księdze wieczystej numer (...)</span>, założeniu dla niego <span class="anon-block">księgi wieczystej numer (...)</span> i wpisaniu prawa własności w dziale II powyższej księgi wieczystej wraz z powiązanymi z nimi wpisami w <span class="anon-block">księdze wieczystej numer (...)</span> oraz oddalił wniosek o wpis w powyższym zakresie.</p> <p>W uzasadnieniu postanowienia sąd okręgowy wskazał, że apelacja uczestnika postępowania zasługiwała na uwzględnienie. Sąd wskazał, iż przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->8</sup> § 2 k.p.c.</a> określa kognicję sądu pierwszej instancji przy dokonywaniu wpisu. Zgodnie z jego treścią, rozpoznając wniosek o wpis sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej, przy czym w ramach kognicji sądów wieczystoksięgowych mieści się również badanie i kontrola czynności stanowiącej podstawę wpisu pod względem jej skuteczności materialnej (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1963 roku, OSN 11/64, poz. 36 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2005 roku, III CK 446/04, nie publ.). W tym postępowaniu kontrola zaskarżonego orzeczenia (wpisu) dokonywana przez sąd drugiej instancji na skutek wniesionej apelacji jest wobec tego ograniczona tylko do tego, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i którymi dysponował sąd pierwszej instancji, była podstawa do dokonania bądź odmowy wpisu, zgodnie z wnioskiem o wpis. Przekroczenie granic kognicji zakreślonej dla sądu wieczystoksięgowego stanowi takie naruszenie norm postępowania, które sąd drugiej instancji musi wziąć pod uwagę, niezależnie od tego czy zostało to podniesione w apelacji.</p> <p>W myśl natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626<sup> <!-- -->9</sup> k.p.c.</a> sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania. I tak sąd wieczystoksięgowy może odmówić wpisu, jeżeli z urzędu poweźmie wiadomość o istniejącej przeszkodzie do jego dokonania (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2005 roku, V CK 54/05 nie publ.). Podstawę do wydania postanowienia odmawiającego dokonania wpisu mogą stanowić okoliczności, które doszły do wiadomości sądu w inny sposób niż przy badaniu treści wniosku i dołączonych do niego dokumentów, bądź które wynikają z treści księgi wieczystej lub są powszechnie znane. Sąd prowadzący księgi wieczyste ocenia, czy okoliczności te mają dla wpisu istotne znaczenie i jaką mają moc dowodową. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(2);art. 626(2) § 3)">art. 626<sup> <!-- -->2</sup> § 3 k.p.c.</a> do wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej należy dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu. Dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej określone są w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 31;art. 32;art. 33;art. 34)">art. 31 – 34 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece</a> (Dz.U. z 2001 roku, Nr 124, poz. 1361 ze zm.;) oraz w przepisach szczególnych. Dokumentami takimi mogą być w szczególności akty notarialne, decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, zaświadczenia wystawiane przez władze i urzędy w zakresie ich właściwości i kompetencji, akty stanu cywilnego, dokumenty geodezyjne i inne.</p> <p>W rozpatrywanej sprawie jako podstawę żądanego wpisu wnioskodawca przedłożył prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku (VII GC 257/12), w przedmiocie zobowiązania <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu i przeniesieniu na rzecz wnioskodawcy<span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. w <span class="anon-block">K.</span> odrębnej własności m.in. <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> o pow. użytkowej 50,33 m<sup> <!-- -->( 2)</sup> zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielolokalowym położonym na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">Ł.</span> (Kw nr <span class="anon-block"> (...)</span>), wraz z udziałami w prawie wieczystego użytkowania działki gruntu oraz we własności części wspólnych budynku i innych urządzeń nie służących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali odpowiadających stosunkowi powierzchni użytkowej nabywanego lokalu mieszkalnego do powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi wraz z przypisanym do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> miejscem parkingowym. Załączony został też prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 4 maja 2015 roku (VII GC 171/14), którym ustalono, że zobowiązanym wobec wnioskodawcy w zakresie obowiązku określonego w wyroku z dnia 12 marca 2013 roku jest <span class="anon-block">(...)</span> Sp. z o.o. w <span class="anon-block">W.</span> oraz każdy kolejny jego następca prawny, nadto podstawą wpisu miałoby być również oświadczenie wnioskodawcy wyrażone w formie aktu notarialnego z dnia 28 lipca 2016 roku, rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, o wyrażeniu zgody na ustanowienie odrębnej własności lokali i ich nabycie w wykonaniu przedwstępnej umowy o ustanowienie odrębnej własności lokali i sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 28 kwietnia 2009 roku, Rep. A Nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Z powyższego wynika, że podstawą żądania wyodrębnienia z nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> samodzielnego <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> oraz założenia dla tegoż lokalu <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> i wpisaniu na rzecz wnioskodawcy prawa własności w dziale II tej księgi wieczystej wraz z powiązanymi z nimi wpisami w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, stanowić miałoby z jednej strony oświadczenie woli wnioskodawcy zawarte w akcie notarialnym z dnia 28 lipca 2016 roku, rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, z drugiej zaś strony wyroki Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku (sygn.. akt VII GC 257/12) oraz z dnia 4 maja 2015 roku (VII GC 171/14), nakazujące uczestnikowi złożenie określonego w tym orzeczeniu oświadczenia woli.</p> <p>Mając powyższe na uwadze zważyć należało, iż w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a>, prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie. Odpowiednikiem powyższej regulacji na kanwie przepisów proceduralnych jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1047)">art. 1047 k.p.c.</a>, stanowiący, że jeżeli dłużnik jest obowiązany do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, prawomocne orzeczenie sądu zobowiązujące do złożenia oświadczenia zastępuje oświadczenie dłużnika (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1047 § 1)">§1</a>). Jeżeli złożenie oświadczenia woli jest uzależnione od świadczenia wzajemnego wierzyciela, skutek wymieniony w paragrafie poprzedzającym powstaje dopiero z chwilą prawomocnego nadania orzeczeniu klauzuli wykonalności (§ 2). Jak przyjmuje się w orzecznictwie, prawomocne orzeczenie sądu nie tylko stwierdza, jakiej treści wolę pozwany ma obowiązek ujawnić, ale także zastępuje go w realizacji tego obowiązku, poprzez wprowadzoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1047;art. 1047 § 1)">art. 1047 § 1 k.p.c.</a> fikcję prawną, że zobowiązany złożył oświadczenie o treści wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu. Regułą jednak jest, że orzeczenie sądu zastępuje tylko oświadczenie woli pozwanego. Jeżeli więc oświadczenie to ma stanowić składnik umowy, jaka ma być zawarta pomiędzy stronami, do zawarcia tej umowy konieczne jest złożenie odpowiedniego oświadczenia woli przez drugą stronę z zachowaniem wymaganej formy (vide uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 7 stycznia 1967 roku III CZP 32/66, OSNC 1968, nr 12, poz. 199; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2014 roku, I CSK 635/13). Wprawdzie wnioskodawca wraz z wnioskiem o dokonanie żądanego wpisu przedłożył zarówno swoje oświadczenie zawarte w stosownej formie aktu notarialnego, jak i prawomocne orzeczenia sądu zastępujące oświadczenie woli uczestnika, tym niemniej uważna analiza sentencji wyroków Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku (VII GC 257/12) i z dnia 4 maja 2015 roku (VII GC 171/14) doprowadziła sąd drugiej instancji do przekonania, iż powyższe orzeczenia sądowe nie mogły stanowić podstawy wyodrębnienia z <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> lokalu mieszkalnego i wpisu prawa własności na rzecz wnioskodawcy.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał bowiem, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali</a> (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1892 ), umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna określać w szczególności: 1) rodzaj, położenie i powierzchnię lokalu oraz pomieszczeń do niego przynależnych; 2) wielkość udziałów przypadających właścicielom poszczególnych lokali w nieruchomości wspólnej. Są to essentialia negotii umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu, dlatego też zarówno umowne jak również sądowe akty kreujące odrębną własność lokalu mieszkalnego, aby mogły następnie być podstawą wpisu do księgi wieczystej prawa własności wyodrębnionego lokalu, muszą określać związany z prawem odrębnej własności lokalu udziału w nieruchomości wspólnej (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2009 roku, I CSK 6/09, LEX nr 528218, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 roku, III CSK 348/08, Biul. SN 2009, nr 10, poz. 14).</p> <p>Nie ulega wątpliwości, iż mający stanowić podstawę żądanego wpisu wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku stanowi orzeczenie, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1047;art. 1047 § 1)">art. 1047 § 1 k.p.c.</a> i sąd wieczystoksięgowy związany jest sentencją tego wyroku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a>). Niemniej zgodzić należy się z apelującym, że jeżeli przedmiotowy wyrok ma zastąpić umowę ustanowienia i sprzedaży odrębnej własności lokalu, to powinien określać, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o własności lokali</a> - lokal i pomieszczenia do niego przynależne, a także wielkość udziału w nieruchomości wspólnej. Stanowisko to znajduje poparcie w orzecznictwie, gdzie zauważono, że orzeczenie sądu zastępujące umowę przeniesienia własności nieruchomości nie wymaga składania dodatkowych oświadczeń woli w formie aktu notarialnego, dlatego sentencja takiego orzeczenia powinna precyzyjnie określać treść umowy, którą ono zastępuje (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2002 roku, II CKN 1035/00, LEX nr 75263). W związku z tym, zdaniem Sądu Odwoławczego, nie było zatem możliwe ustanowienie odrębnej własności lokali bez jednoczesnego określenia, w jakim udziale właściciel wyodrębnionego lokalu posiada prawo współwłasności gruntu i części wspólnych budynku, zgodnie z regulacją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali</a>. Tymczasem w sentencji wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku, zastępującego oświadczenie woli uczestnika postępowania i mającego stanowić podstawę żądanego wpisu, nie zostało określone w jakiej wysokości udział w częściach wspólnych nieruchomości przysługuje właścicielowi wyodrębnionego <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span>. Wskazane bowiem zostało jedynie opisowo, że jest to udział w prawie wieczystego użytkowania działki gruntu i we własności części wspólnych budynku i innych urządzeń nie służących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali „odpowiadających stosunkowi powierzchni użytkowej nabywanych lokali mieszkalnych do powierzchni użytkowej wszystkich lokali”. Takie opisowe określenie w sentencji orzeczenia wysokości udziału, bez wskazania konkretnie jaki jest to udział, uznać należy za niedostateczne i niespełniające przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1</a> u.w.l. wymogu obligatoryjnego określenia w akcie kreującym odrębną własność lokalu wysokości udziałów przypadających właścicielowi lokalu w nieruchomości wspólnej. Sąd wskazał, że wprawdzie w orzecznictwie przyjmuje się, że umowa zobowiązująca do ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności lokalu nie jest nieważna z tej przyczyny, że wielkość udziału nabywcy w nieruchomości wspólnej została w niej określona jedynie przez odwołanie się do zasady wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3)">art. 3 ustawy o własności lokalu</a> (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2015 roku, I CSK 722/14, LEX nr 1925687), tym niemniej zdaniem sądu odwoławczego takie przyjęcie jest uzasadnione tylko w przypadku umowy zobowiązującej do ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności lokalu, albowiem wówczas precyzyjne określenie wysokości tych udziałów nastąpi w umowie przyrzeczonej, tj. akcie kreującym odrębną własność lokalu, który to akt (będący umową lub orzeczeniem sądu) obligatoryjnie musi zawierać elementy określone w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o własności lokali</a> w tym określać w sposób precyzyjny wysokość udziałów w nieruchomości wspólnej (vide rozważania w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2015 roku, I CSK 722/14, LEX nr 1925687).</p> <p>Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że sąd wieczystoksięgowy, nawet dysponując pełną dokumentacją dotyczącą powierzchni budynku i wszystkich usytuowanych w nich lokali, nie może samodzielnie ustalić udziału poszczególnych współwłaścicieli w nieruchomości wspólnej, jak i nie może kontrolować prawidłowości ustalenia takiego udziału przez strony umowy. Takie działanie wykraczałoby poza kognicję sądu wieczystoksięgowego, bowiem wymagałoby przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, do czego sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony. Stąd też załączony do wniosku dokument „Opinia ustalająca wielkość udziału <span class="anon-block">lokali mieszkalnych nr (...)</span> w nieruchomości wspólnej (prawie użytkowania wieczystego gruntu i prawie własności części wspólnych budynku)”, stanowiący opinię rzeczoznawcy majątkowego z dnia 1 lipca 2016 roku, nie mógł stanowić podstawy wpisu udziału 5033/147873 części w gruncie i częściach wspólnych. Przedłożony dokument ma charakter dokumentu prywatnego, zatem stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a>). Nie należy do żadnej kategorii dokumentów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 31;art. 31 ust. 1)">art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, mogących stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej. Nadto Sąd Okręgowy wskazał, że przedmiotowy operat, zgodnie z wymogiem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->8</sup> § 2 k.p.c.</a>, wymagałby oceny sądu wieczystoksięgowego nie tylko pod względem formalnym (przy czym co wyżej wykazano, dokument ten nie spełnia minimum wymagań określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 31;art. 31 ust. 1)">art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>), ale również pod względem skuteczności materialnej. Jednakże w toku postępowania o wpis sąd wieczystoksięgowy nie mógłby dokonać oceny prawidłowości ustaleń poczynionych przez rzeczoznawcę majątkowego, zweryfikować poprawności wyliczenia udziałów, gdyż ograniczona kognicja nie pozwala na prowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie. Kwestia ta winna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu rozpoznawczym wszczętym przez wnioskodawcę przed Sądem Okręgowym w Kielcach w sprawie VII GC 257/12 i ewentualnie w tym postępowaniu, na podstawie tego dokumentu sąd winien był ustalić udziały w nieruchomości i częściach wspólnych budynku, które następnie powinny zostać określone w sentencji wyroku. Mając zatem na uwadze, że sąd wieczystoksięgowy dokonuje wpisu w księdze wieczystej na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę, a z okoliczności sprawy wynika, że mające zastępować oświadczenie woli uczestnika orzeczenie sądowe jest niekompletne, bowiem nie określa udziałów w gruncie i częściach wspólnych budynku, to nie może ono stanowić podstawy żądanych wpisów. Niewątpliwie w sentencji orzeczenia z dnia 12 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Kielcach takiego udziału nie wskazał, a stwierdzenie „wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej” nie jest wystarczające dla pozytywnego rozpoznania wniosku i ustanowienia na rzecz wnioskodawcy odrębnej własności lokalu. Mając to na uwadze Sąd Odwoławczy uznał, że skoro sentencja wyroku mającego stanowić podstawę wpisu nie zawiera wszystkich przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o własności lokali</a> elementów niezbędnych do dokonania wpisu odrębnej własności lokalu, to ten brak powoduje niemożność dokonania żądanego wpisu jedynie w oparciu o wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku. Z tych względów – bez konieczności odniesienia się do pozostałych zarzutów apelacji – apelacja uczestnika postępowania została uwzględniona.</p> <p>Na marginesie Sąd Odwoławczy wskazał, że nie doszło do naruszenia przez sąd pierwszej instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 29)">art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż generalną zasadą postępowania wieczystoksięgowego jest rzeczywiście branie pod uwagę stanu nieruchomości z chwili złożenia wniosku i w związku z tym późniejsza zmiana tego stanu w istocie nie powinna wpływać na sposób rozpoznania wniosku o wpis w księdze wieczystej. Dotyczy to także zmian w ewidencji gruntów i lokali dotyczących powierzchni lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta. Sąd wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a> Abstrahując od tego, czy uczestnik postępowania mógł się skutecznie uchylić od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego zastępczo w wyniku realizacji orzeczenia wydanego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a>, to okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy badania w postępowaniu wieczystoksięgowym, a jedynie w postępowaniu rozpoznawczym. Uczestnik postępowania nie może bowiem z powołaniem się na złożone oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli zwalczać w sposób skuteczny wniosek o wpis w księdze wieczystej, a to z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->8</sup> § 2 k.p.c.</a>, który wyznacza kognicję sądu wieczystoksięgowego. Sąd Rejonowy jednocześnie zasadnie przyjął, że uczestnik postępowania nie może na tej podstawie cofnąć wniosku o wpis złożony przez inny podmiot, gdyż nie jest on wnioskodawcą w znaczeniu formalnym.</p> <p>Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 31 lipca 2017 roku, sygn. akt II Ca 769/17, wywiódł wnioskodawca i zaskarżając je w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.</p> <p>Skarżący oparł skargę kasacyjną na następujących podstawach:</p> <p>1. naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 56)">art. 56 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 2;art. 3 ust. 3;art. 3 ust. 4)">art. 3 ust. 1, 2, 3,4</a> u.w.l., <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art.8 ust. 1</a> u.w.l. przez założenie, że wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku, sygn. akt VII GC 257/12 miałby zastąpić umowę ustanowienia i sprzedaży odrębnej własności lokali, oraz przez stwierdzenie, że przez to, iż w sentencji ww. wyroku, zastępującego oświadczenie woli uczestnika <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">W.</span>, nie zostało określone w jakiej wysokości udział w częściach wspólnych nieruchomości przysługuje właścicielowi wyodrębnionego lokalu, a jedynie wskazano, że jest to udział w prawie wieczystego użytkowania działki gruntu i we własności części wspólnych budynku i innych urządzeń niesłużących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, odpowiadający stosunkowi powierzchni użytkowej nabywanych lokali mieszkalnych do powierzchni użytkowej wszystkich lokali - to według Sądu Okręgowego w Szczecinie takie opisowe określenie jest niedostateczne, a ten wyrok sądowy jest niekompletny, bo powinny być w nim określone udziały w nieruchomości i częściach wspólnych budynku, a ponieważ ww. wyrok nie spełnia przewidzianego w art. 8 ust. 1 u.w.l. wymogu obligatoryjnego określenia w akcie kreującym odrębną własność lokalu wysokości udziałów przypadających właścicielowi lokalu w nieruchomości wspólnej, dlatego dokonanie żądanych wpisów w księdze wieczystej w oparciu o ten wyrok nie jest możliwe; podczas gdy zdaniem skarżącego, sąd okręgowy w swoich rozważaniach nie bierze pod uwagę specyfiki umowy tzw. deweloperskiej i bezspornych faktów tj., że <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> nie zamierzała i nie zamierza przenieść na rzecz "<span class="anon-block"> (...)</span>" sp. z o.o. własności przedmiotowych lokali i odmawiała przekazania dokumentów Spółce "<span class="anon-block">(...)</span>", które umożliwiałyby sporządzenie aktu notarialnego stanowiącego realizację prawomocnych wyroków sądowych - mimo wpłacenia przez wnioskodawcę kwoty 990 551 zł, zgodnie z tzw. umową deweloperską z dnia 28 kwietnia 2009 roku, poprzednikowi <span class="anon-block"> (...) Spółki (...)</span> tj. "<span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">M. Z.</span>" sp.j. z/s w <span class="anon-block">W.</span> oraz dokonania przez wnioskodawcę na rzecz <span class="anon-block"> Spółki (...)</span> <strong> <!-- --> </strong>wpłaty pozostałej reszty cen w kwocie 110.284,00 zł w dniu sporządzenia aktu notarialnego nr Rep. A <span class="anon-block">(...)</span>; zaś w tej sytuacji, zdaniem skarżącego, podstawę wpisu w księdze wieczystej udziałów właścicieli przedmiotowych lokali w nieruchomości wspólnej stanowi przepis art. 3 ust. 3 u.w.l., mający charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, zgodnie z którym udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi (jak w wyrokach w ww. sprawach), a stosowne dokumenty, uzyskane przez wnioskodawcę od organów administracyjnych, wykazujące tę powierzchnię użytkową (w tym m.in. kartoteki wszystkich lokali w budynku i kartoteka budynku) wraz z opisem tych dokumentów oraz oświadczenie pełnomocnika "<span class="anon-block"> (...)</span>" sp. z o.o. z/s w <span class="anon-block">K.</span> przedstawiające ten stosunek jako udział w nieruchomości wspólnej, zostały złożone w akcie notarialnym z dnia 28 lipca 2016 roku nr Rep. <span class="anon-block"> (...)</span>, przez co czynność ustanowienia tym aktem notarialnym odrębnej własności <span class="anon-block">lokali nr (...)</span> i ich nabycia na własność przez "<span class="anon-block"> (...)</span>" sp. z o.o. z/s w <span class="anon-block">K.</span> z udziałami w nieruchomości wspólnej, stała się prawnie skuteczna, po uzupełnieniu tym aktem notarialnym brakujących elementów umowy, z uwzględnieniem, że prawomocne wyroki Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku o sygn. akt VII GC 257/12 i z dnia 4 maja 2015 roku sygn. akt VII GC 171/14, zastępują tylko oświadczenie woli <span class="anon-block"> Spółki (...)</span> w zakresie wynikającym z treści tych wyroków - co odpowiada stanowisku referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim i Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim w niniejszej sprawie wieczystoksięgowej;</p> <p>2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->8</sup> §2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 §1 k.p.c.</a> przez wyjście przez Sąd Okręgowy w Szczecinie poza zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego i badanie prawomocnych wyroków Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku w sprawie sygn. akt VIIGC 257/12 i z dnia 4 maja 2015 roku w sprawie sygn. akt VIIGC 171/14 i przyjęcie, że kwestia wyliczenia udziałów właścicieli poszczególnych lokali - w nieruchomości i częściach wspólnych budynku powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu rozpoznawczym w sprawie sygn. akt VIIGC257/12 (przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">W.</span>), a udziały te powinny następnie zostać określone w sentencji wyroku, bo bez tego orzeczenie jest niekompletne i nie może ono stanowić podstawy żądanych wpisów w księdze wieczystej, podczas gdy, na co zwraca uwagę skarżący, z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 4 maja 2015 roku w sprawie sygn. akt VIIGC 171/14 z powództwa "<span class="anon-block"> (...)</span>" sp. z o.o. z/s w <span class="anon-block">K.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">W.</span>, stanowiącego załącznik do aktu notarialnego z dnia 28 lipca 2016 roku Rep. <span class="anon-block"> (...)</span> wynika, że kwestia ta była już podnoszona w tamtej sprawie przez pozwanego i Sąd Okręgowy w Kielcach stwierdził, że wyrok niezawierający wskazania udziałów w nieruchomości wspólnej będzie w dalszym ciągu stanowić podstawę wpisu odrębnej własności lokalu, ale po uzupełnieniu brakującego elementu, czyli po ustaleniu wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej w drodze oświadczenia złożonego w formie wymaganej przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 ()">ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>;</p> <p>3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło wpłynąć na wynik sprawy tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 628(8);art. 628(8) § 2)">art. 628<sup> <!-- -->8</sup> § 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626<sup> <!-- -->9</sup> k.p.c.</a> polegające na tym, że Sąd Okręgowy w Szczecinie nie odnosząc się do innych dokumentów będących załącznikami do aktu notarialnego z dnia 28 lipca 2016 roku Rep. <span class="anon-block"> (...)</span> uznał, że "<span class="anon-block"> (...)</span>" sp. z o.o. na wykazanie wysokości udziału poszczególnych właścicieli lokali w nieruchomości wspólnej przedstawiła tylko dokument prywatny w postaci opinii rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, która to opinia nie należy do żadnej kategorii dokumentów mogących stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej, gdy tymczasem opinia ta pełni tylko rolę pomocniczą, techniczną, a podstawami wpisu w księdze wieczystej udziałów w nieruchomości wspólnej są: dołączone do w/w aktu notarialnego i szczegółowo tam opisane dokumenty mające klauzulę, że są przeznaczone do dokonywania wpisu w księdze wieczystej, w postaci: wypisów z kartoteki każdego lokalu, wypisu z kartoteki budynków - wraz z oświadczeniem "<span class="anon-block"> (...)</span>" sp. z o.o. w tym przedmiocie złożonym w akcie notarialnym.</p> <p>W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 roku, sygn. akt II CSK 150/18, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 31 lipca 2017 roku, sygn. akt II Ca 769/17 i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy w Kielcach w orzeczeniach z dnia 12 marca 2013 roku (VII GC 257/12) i z dnia 4 maja 2015 roku (VII GC 171/14) wprawdzie nie określił wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej niemniej jednak orzekł o nich, nakazując pozwanemu złożyć oświadczenie woli o przeniesieniu na rzecz powoda także udziałów w prawie wieczystego użytkowania działki oraz we własności części wspólnych budynku i innych urządzeń nie służących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali określając reguły ich ustalenia, odpowiadające treści art. 3 ust. 3 u.w.l. W tym zakresie to orzeczenie sądu zastępuje przyjęte przez wnioskodawcę oświadczenie woli pozwanej o przeniesieniu na powoda udziałów w nieruchomości wspólnej, aczkolwiek wadliwie określonych. Okoliczność zaś ta uprawnia wniosek, że orzeczenia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 marca 2013 roku (VII GC 257/12) i z dnia 4 maja 2015 roku (VII GC 171/14) zastępują umowę, o której mowa w art. 8 ust. 1 u.w.l.</p> <p>Sąd Najwyższy wskazał również, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i judykaturze stanowiskiem, w wyjątkowych sytuacjach podstawę wpisu do księgi wieczystej może stanowić sam przepis ustawy. Nie budziło przy tym wątpliwości Sądu Najwyższego, że taka wyjątkowa sytuacja zachodzi w sprawie, skoro sąd orzekając o udziałach w nieruchomości wspólnej zamiast określenia wielkości tych udziałów określił reguły ich ustalenia, odpowiadające treści art. 3 ust. 3 u.w.l. Sąd Najwyższy stwierdził zatem, że w sytuacji, w której art. 3 ust. 3 u.w.l., określający sposób obliczania udziałów, wchodzi na miejsce wadliwie orzeczonych udziałów właścicieli lokali w nieruchomości wspólnej, zachodzą podstawy, by przyjąć, że także ten przepis może stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej prawidłowo obliczonych udziałów.</p> <p>Sąd Najwyższy zauważył, że skarżący podniósł, a czego nie rozważył sąd okręgowy, że podstawami wpisów w księdze wieczystej w zakresie wielkości udziałów stanowią dołączone do wniosku dokumenty mające klauzulę, że są przeznaczone do dokonywania wpisów w księdze wieczystej, w postaci wydanych przez Starostę <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> wypisów z kartoteki każdego lokalu (z dnia 17 listopada 2015 roku i z dnia 20 czerwca 2016 roku) i wypisu z kartoteki budynków (z dnia 6 października 2015 roku i z dnia 25 kwietnia 2016 roku). W wypisach kartotek lokali podano powierzchnię użytkową konkretnego lokalu i powierzchnię użytkową wszystkich lokali, a więc podano także stosunek tych dwóch wartości będący udziałem właściciela lokalu w nieruchomości wspólnej. Innymi słowy Sąd Najwyższy wskazał, że z tej dokumentacji wprost wynika wielkość udziału wydzielonego lokalu w nieruchomości wspólnej.</p> <p>Konkludując Sąd Najwyższy zważył, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->8</sup> § 2 k.p.c.</a> sąd wieczystoksięgowy rozpoznając wniosek o wpis bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Tak określona kognicja uprawnia sąd wieczystoksięgowy do oceny, czy przedłożone przez skarżącego dokumenty mogą stanowić podstawę do ustalenia wielkości udziału bliżej określonego <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> w nieruchomości wspólnej, a w przypadku pozytywnej oceny dokonania z uwzględnieniem tej wielkości żądanych wpisów.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja uczestnika okazała się niezasadna.</p> <p>W pierwszej kolejności sąd okręgowy wskazuje, że z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398(20))">art. 398<sup> <!-- -->20 </sup>kpc</a> sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy. W tym kontekście podkreślić należy, że w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2019r. Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, że podstawę wpisu do księgi wieczystej może stanowić sam przepis ustawy, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali</a>, który wchodzi na miejsce wadliwie orzeczonych udziałów właścicieli lokali w nieruchomości wspólnej. Sąd Najwyższy wskazał również, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty (wypis z kartoteki lokali i wypis z kartoteki budynków pochodzących sprzed daty złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej), które opatrzone są klauzulą, iż są przeznaczone do dokonywania wpisów w księdze wieczystej, z których to dokumentów wprost wynika wielkość udziału lokalu w nieruchomości wspólnej.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe zbędne stało się rozważanie zarzutów apelacji uczestnika odnoszących się do naruszenia przez sąd <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626<sup> <!-- -->8</sup> §2 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 29)">art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, poprzez pominięcie przez sąd rejonowy dokumentów złożonych przez uczestnika a pochodzących z daty po złożeniu wniosku o wpis, skoro przesądzone zostało przez Sąd Najwyższy, iż sąd okręgowy kierować się ma dokumentami wyżej opisanymi, pochodzącymi z dat wcześniejszych.</p> <p>W związku z wywodami Sądu Najwyższego zawartymi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 czerwca 2019r. stwierdzić należy, że także zarzuty dotyczące nieważności umowy zobowiązującej i ustanawiającej odrębną własność lokali nie mogły się okazać skuteczne. Skoro bowiem Sąd Najwyższy dokonał wykładni prawa i uznał, że zawarte w wyrokach Sądu Okręgowego w Kielcach rozstrzygnięcia są wystarczające do uznania, że także pozwany (uczestnik) złożył ważne i skuteczne oświadczenie woli w przedmiocie ustanowienia odrębnej własności lokali i sprzedaży, to sąd okręgowy wykładnią ta jest związany.</p> <p>Odnosząc się zaś do ostatniego już zarzutu apelacyjnego dotyczącego naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 kc</a> poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez sąd, że spółka <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. nie uchyliła się skutecznie od skutków prawnych, podczas gdy powyższe oświadczenie zostało złożone w akcie notarialnym z dnia 11 października 2016r. Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, wskazać należy, że także ten zarzut nie mógł skutkować uwzględnieniem apelacji. Jak bowiem słusznie wskazał sąd rejonowy, uchylić się od skutków prawnych może jedynie ten, kto składał oświadczenie woli. Oświadczenie woli będące przedmiotem zarzutu nie pochodziło zaś wprost od skarżącego, a wynikało z orzeczenia sądu zastępującego to oświadczenie. Przyjęcie koncepcji zaprezentowanej przez skarżącego za dopuszczalną prowadziłoby, w razie przyjęcia jego zapatrywania za słuszne, do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu w nieznanym procedurze cywilnej trybie. To zaś w ocenie sądu odwoławczego jest całkowicie niedopuszczalne.</p> <p>Mając na względzie powyższe, sąd okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13§2 kpc</a>, apelację oddalił. Mając jednak na względzie, iż poprzednie orzeczenie sądu okręgowego z dnia 31 lipca 2016r. doprowadziło (jako prawomocne) do uchylenia wpisów referendarza i zamknięcia <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> jednocześnie nakazał dokonanie wpisu polegającego na wyodrębnieniu z <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span>, prowadzonej dla nieruchomości zabudowanej, położonej w <span class="anon-block">Ł.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>- <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> o powierzchni użytkowej 50,33 m<sup> <!-- -->( 2)</sup>, założenie dla lokalu nowej księgi wieczystej, w której dokonany zostanie wpisu prawa własności lokalu i praw związanych z własnością lokalu tj. udziału do 5033/147873 części w użytkowaniu wieczystym gruntu oznaczonego nr 544, o pow. 0,1204 ha i częściach wspólnych budynku na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. w <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>W punktach drugim i trzecim sąd orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego oraz zgodnie z dyspozycją Sądu Najwyższego zawartą w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2019r. o kosztach postępowania kasacyjnego i apelacyjnego zasądzając na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w związku z § 5 pkt 5 oraz §10 ust. 1 pkt 4 w związku z § 5 pkt 5 tytułem kosztów zastępstwa wnioskodawcy w postępowaniu apelacyjnym kwotę 120 zł, zaś tytułem kosztów zastępstwa w postepowaniu kasacyjnym przez Sądem Najwyższym kwotę 240 zł.</p> <p>Violetta Osińska Monika Rabiega Tomasz Szaj </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Zarządzenia:</p> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>4.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>