II Ca 2702/23

<p>Sygn. akt II Ca 2702/23</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 11 stycznia 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Krakowie, II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Cholewa-Kuchta</p> <p>Sędziowie : Beata Tabaka, Liliana Kaltenbek</p> <p>po rozpoznaniu 11 stycznia 2024 r. w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block"> (...) Związku (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przy uczestnictwie Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>o wpis</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt DzKw/KRlP/00030519/23</p> <p>postanawia : oddalić apelację.</p> <p> <em> <!-- -->Sędzia Beata Tabaka Sędzia Agnieszka Cholewa-Kuchta Sędzia Liliana Kaltenbek</em> </p> <p>Sygn. akt II Ca 2702/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie w sprawie sprawy z wniosku <span class="anon-block"> (...) Związku (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> przy uczestnictwie Gminy Miejskiej <span class="anon-block">K.</span> o wpis na skutek skargi wnioskodawcy na postanowienie referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z 18 sierpnia 2023 rok postanowił oddalić wniosek.</p> <p>W pisemnym uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca domagał się wpisu użytkowania wyłącznie <span class="anon-block">działki nr (...)</span> a wpis użytkowania całej nieruchomości z ograniczeniem sposobu jego wykonywania do <span class="anon-block">działki nr (...)</span> wykraczałby poza zakres żądania wniosku. Zatem żądany wpis nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na przedmiot użytkowania, którym nie może być tylko jedna z działek ewidencyjnych składających się na nieruchomość .</p> <p>Apelacją wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego w całości, zarzucając mu:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(9))">art. 626^{<!-- -->9}k.p.c.</a> poprzez oddalenie wniosku w sytuacji, gdy nie zachodziły podstawy do oddalenia wniosku;</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 253;art. 253 § 2)">art. 253 § 2 k.c.</a> poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie w sytuacji, gdzie część nieruchomości ograniczona użytkowaniem została oznaczona w sposób jednoznaczny - jako działka ewidencyjna, wynikający z przepisów prawa geodezyjnego.</p> </dd> </dl> <p>Wobec powyższych zarzutów wnioskodawca wniósł o uchylenie postanowienia o oddaleniu wniosku i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył :</strong> </p> <p>Apelacja wnioskodawcy nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 626(8);art. 626(8) § 2)">art. 626^{<!-- -->8} § 2 k.p.c.</a> wyznacza możliwy zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, ograniczony jedynie do badania tych elementów, które są wymienione wyraźnie tj. treści samego wniosku, treści i formy dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Ten przepis określa także zakres kognicji sądu II instancji rozpatrującego apelację. (tak np. postanowienie z dnia 5 października 2005 r., II CK 781/04, LEX nr 187020; postanowienie z dnia 27 kwietnia 2001 r., III CKN 354/00, OSNC 2001/12/183; postanowienie z dnia 6 października 2006 r., V CSK 214/06).</p> <p>W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje koncepcja przewidująca pierwszeństwo wieczystoksięgowego modelu nieruchomości, zgodnie z którą nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą; natomiast w braku księgi wieczystej sąsiadujące ze sobą grunty należące do tego samego podmiotu stanowią jedną nieruchomość (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2006 r., III CZP 24/06, LEX nr 175124; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZP 27/07, LEX nr 244445; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2012 r., IV CSK 278/11, LEX nr 1170237; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2013 r., III CZP 8/13, LEX nr 1294203).</p> <p>Innymi słowy: obowiązuje zasada, którą trafnie wskazał Sąd Rejonowy, że bez względu na to ile działek ewidencyjnych składa się na jedną nieruchomość, to jej status jurydyczny jest w tym zakresie niepodzielny i wszelkie czynności jej dotyczące mogą odnieść skutek tylko wobec całości, tj. wobec wszystkich działek. Nie może zatem odnieść prawnego skutku czynność mająca za swój przedmiot tylko jedną z kilku działek, z których składa się nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta. Kilka działek objętych jedną księgą wieczystą stanowi zawsze jedną nieruchomość, nawet jeżeli działki nie graniczą ze sobą, a odłączenie chociażby jednej z działek z księgi wieczystej równoznaczne jest z podziałem nieruchomości. Tym samym jako konstrukcyjne niedopuszczalne jest „rozczłonkowanie” nieruchomości objętek księgą wieczystą na poszczególne działki jako samoistne przedmioty obrotu. Jego przedmiotem jest „cała” nieruchomość, na którą składa się określona w księdze wieczystej liczba działek ewidencyjnych.</p> <p>Użytkowanie obciąża rzecz jako całość wraz z jej częściami składowymi (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 47;art. 47 § 1)">art. 47 § 1 k.c.</a>), a także przynależnościami, chyba że co do tych ostatnich strony postanowiły inaczej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 52)">art. 52 k.c.</a>). Użytkownik jest zatem uprawniony do używania całej rzeczy obciążonej prawem użytkowania oraz pobierania wszystkich pożytków jakie rzecz przynosi w czasie trwania stosunku prawnego, zarówno naturalnych, jak i cywilnych. Uprawnienia te mogą jednak ulec ograniczeniu, i to w dwóch kierunkach. Jego wykonywanie można jednak ograniczyć do oznaczonej części nieruchomości; oznaczonej nie tylko obszarem, ale i położeniem. Ograniczenie to następuje w drodze postanowienia umownego między właścicielem nieruchomości a użytkownikiem. Może mieć to miejsce już w umowie o ustanowieniu użytkowania, ale także może nastąpić w umowie zawartej w czasie trwania użytkowania. Dotyczy tylko nieruchomości (por. B. Burian, W. Szydło [w:] <em> <!-- -->Kodeks cywilny. Komentarz</em>, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, wyd. 11, 2023, Legalis, komentarz do art. 253, nb. 1-3).</p> <p>Skoro nieruchomość wieczystoksięgowa tylko jako jedna całość może być przedmiotem obrotu, to prawo użytkowania może być ustanowione (w sferze materialnoprawnej) jak i ujawnione (w sferze wieczystoksięgowej) wobec tylko całej nieruchomości, a nie jej poszczególnych części. Tym samym nie sposób ujawnić w księdze wieczystej praw użytkowania na jedynie części nieruchomości (tj. na jednej z kilku działek ewidencyjnych, z których składa się nieruchomość), a więc tak jak żądał tego wnioskodawca.</p> <p>Reczą zupełnie odmienną jest zakres i sposób wykonywania prawa użytkowania. W tym przypadku możliwe jest jego ograniczenie do części nieruchomości, co również może być w ujawnione w księdze wieczystej. Zakres wykonywania ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> jak najbardziej podlega wpisowi do księgi wieczystej (por. §45 pkt. 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym). Należy zatem odróżnić ustanowienie i wpis prawa użytkowania od ujawnienia zakresu jego wykonywania. Prawo to zawsze musi ujawnione wobec całej nieruchomości (niezależnie z ilu działek ewidencyjnych się ona składa), zaś sposób wykonywania może być swobodnie zakreślony, np. właśnie do jednej działki. W tym zestawieniu wyraża się istota jurydyczna niniejszej sprawy, której wnioskodawca najwyraźniej nie może dostrzec.</p> <p>Skoro zatem wnioskodawca sformułował treść żądania wpisu tylko co jednej z działek objętych przedmiotową nieruchomością, to Sąd Rejonowy związany granicami wniosku (a więc i treścią żądania) trafnie tenże wniosek oddalił.</p> <p>Z przytoczonych wyżej względów Sąd Okręgowy oddalił, w oparciu o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 §2 k.p.c.</a>, apelację wnioskodawcy, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.</p> <p> <em> <!-- -->Sędzia Beata Tabaka Sędzia Agnieszka Cholewa-Kuchta Sędzia Liliana Kaltenbek</em> </p> </div>