I OW 210/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia NSA del. Jerzy Krupiński Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu marki [...] postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 19 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu marki [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2011 r. uchylono decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2007 r. o rejestracji na rzecz P. S. samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], jednocześnie unieważniając: 1) tablice rejestracyjne [...], 2) dowód rejestracyjny [...] , numer [...] oraz 3) kartę pojazdu seria [...] nr [...] a także odmówiono rejestracji pojazdu. Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Analiza art. 157 § 1 k.p.a. wskazuje na powiązanie organu wyższego stopnia z organem, który wydał decyzję. Bez znaczenia dla ustalenia właściwości miejscowej organu wyższego stopnia jest więc śmierć strony postępowania i ewentualny związany z tym faktem prawny brak możliwości ustalenia następców prawnych po zmarłym oraz przerejestrowanie pojazdu przez Starostę Powiatowego w S. W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. jako organu właściwego w sprawie, wyrażając pogląd, że właściwość do rozpoznania spraw w postępowaniach nadzwyczajnych wyznaczana jest przez aktualną właściwość rzeczową organu, a także miejscową organu. W rozpoznawanej sprawie jedyną stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. jest M. G. mający miejsce zamieszkania na terenie objętym właściwością miejscową Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sądy administracyjne - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. - rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B. i Samorządowym Kolegium Odwoławczym w T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 184 § 1 i 2 k.p.a. prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy Kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę. Prokurator wnosi sprzeciw do organu właściwego do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany. Powyższa regulacja wskazuje, że sprzeciw jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym wobec decyzji ostatecznej. Składa się go na zasadach określonych w rozdziale 12 i 13 dział II k.p.a., tj. sprzeciw wobec decyzji ostatecznej dotkniętej wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. prokurator wnosi do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji (art. 148 § 1 k.p.a.), wobec decyzji ostatecznej obarczonej wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 k.p.a. lub w przepisach szczególnych – do organu wyższego stopnia niż organ, który wydał decyzję, a gdy decyzja została wydana przez samorządowe kolegium odwoławcze – do tego kolegium (art. 157 § 1 k.p.a.). W postępowaniu wywołanym sprzeciwem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lutego 2011 r. będą miały zatem zastosowanie ogólne reguły ustanowione w art. 157 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji należy do właściwości organu, który jest organem wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał kwestionowaną decyzję. Ponadto, jeśli kwestionowaną decyzję wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze, to właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest ten organ. W niniejszej sprawie decyzję, od której sprzeciw wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. wydał Prezydent Miasta T. To zaś oznacza, iż zastosowanie znajduje reguła pierwsza stanowiąca, iż organem właściwym do rozpoznania sprzeciwu (stwierdzenia nieważności decyzji) jest organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał kwestionowaną decyzję. Podkreślić przy tym należy, że zakres miejscowej właściwości instancyjnej ustala się na podstawie organu, który wydał decyzję ostateczną, a nie w oparciu o miejsce zamieszkania strony postępowania administracyjnego. W tej sytuacji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że jedyną stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. jest M. G., mający miejsce zamieszkania związane z właściwością Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Skoro kwestionowaną decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. wydał Prezydent Miasta T., to organem właściwym do stwierdzenia jej nieważności jest – z mocy art. 157 § 1 k.p.a. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co do zasady należy bowiem do właściwego organu, który wydał kwestionowaną decyzję. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jak każde nadzwyczajne postępowanie, jest w stosunku do postępowania zwykłego nową sprawą, która rządzi się własnymi regułami. Art. 157 § 1 k.p.a. nie daje podstaw do tego, aby właściwość organu do załatwienia sprawy w nadzwyczajnym trybie oceniać według przepisów określających właściwość organów w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.