III SA/Wr 727/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 933), po rozpatrzeniu odwołania J. S. uchylił decyzję Burmistrza Miasta K.-Z. z dnia [...], Nr [...] o odmowie wymeldowania A. S. z pobytu stałego w K.-Z. przy ulicy S. [...] i orzekł o wymeldowaniu A. S.. Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o wymeldowanie A. S. wystąpiła jego była żona - J. S., która swe żądanie uzasadniła faktem niezamieszkiwania strony w nieruchomości przy ul. S. [...] w K. Z. od [...] r. A. S. (w piśmie z dnia [...]) oświadczył, że charakter jego pracy wymaga ciągłych wyjazdów w delegacje na terenie kraju jak również za granicę i dlatego bardzo rzadko bywa w domu. Dodatkowo w złożonych w dniu [...] wyjaśnieniach skarżący podkreślił, że przedmiotowego lokalu nie opuścił dobrowolnie lecz ze względu na chęć uniknięcia konfliktów rodzinnych. Strona zaznaczyła, że do domu mogła skutecznie dostać się tylko przy pomocy policji. Ponadto skarżący oświadczył, iż w przedmiotowym lokalu posiada rzeczy osobiste, a część rzeczy została bez jego wiedzy usunięta. Natomiast z informacji uzyskanych z Komisariatu Policji w K. Z. wynikało, że w domu przy ul. S. [...] w K. Z. nigdy nie było interwencji Policji. Z kolei pracodawca skarżącego potwierdził w piśmie z dnia [...], że w związku z wykonywaną pracą przebywa on bardzo często w delegacji. Dodatkowo, w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego, Burmistrz Miasta K. Z. został powiadomiony przez Referat Ewidencji i Dowodów Osobistych Urzędu Miasta w Ś. o zameldowaniu skarżącego w lokalu przy ulicy M. [...] w Ś. na pobyt czasowy trwający od [...] do [...]. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji odmawiającej wymeldowania skarżącego, wskazał, że żaden przepis nie zobowiązuje lokatora mieszkania do przebywania w nim określoną ilość godzin dziennie. Dodatkowo Burmistrz Miasta K. Z. zaznaczył, że w czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować na potrzeby postępowania o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego. Powyższe okoliczności w opinii organu pierwszej instancji uzasadniały odmowę wymeldowania A. S. z miejsca pobytu stałego przy ul. S. [...] w K. Z.. Odwołując się od powyższej decyzji Burmistrza Miasta K. Z. z dnia [...] wyraźnie wskazała, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że A. S. nie zamieszkuje w K. Z., ul. S. [...], że wyprowadził się z miejsca zameldowania na pobyt stały dobrowolnie i zabrał swoje rzeczy osobiste. Odwołująca się w treści uzasadnienia powołała notatkę z Komisariatu Policji, z której wynikało, że Policja w K. Z. nie prowadziła postępowań dotyczących naruszeń prawa przy ul. S. [...] w K. Z.. Dodatkowo odwołująca się zaznaczyła, że prawdą jest, iż A. S. często pracuje poza miejscem zamieszkania, czyni to jednak w czasie pracy, a nie w dni wolne i nie w czasie wakacji. Wojewoda [...] ponownie rozpoznając sprawę zwrócił się do A. S. o podanie przyczyn zameldowania na pobyt czasowy przy ulicy M. [...] w Ś.. W odpowiedzi A. odmówił złożenia wyjaśnień w tej sprawie. W czasie trwania postępowania odwoławczego, pismem z dnia [...] organ I instancji dołączył do akt potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię odpisu skróconego aktu małżeństwa A. S., z którego wynika, iż w dniu [...] A. S. ponownie zawarł związek małżeński z osobą zameldowaną w Ś. przy ulicy M. [...]. Jednocześnie Burmistrz K. Z. poinformował, że ten fakt nie był znany organowi w trakcie postępowania pierszoinstancyjnego. Ponadto Wojewoda [...] został poinformowany o okoliczności wymeldowania się przez A. S. z pobytu czasowego w lokalu przy ulicy M. [...] w Ś. w dniu [...] r. Mając powyższe fakty na uwadze organ odwoławczy uchylił decyzję Burmistrza Miasta K. Z. z dnia [...] Nr [...] i orzekł o wymeldowaniu A. S. z miejsca pobytu stałego z domu przy ul. S. [...] w K. Z.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] przywołał treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych i podkreślił, że z uwagi na okoliczność iż A. S. w dniu [...] zawarł związek małżeński z osobą, zameldowaną pod tym samym adresem pod którym skarżący zgłosił swój pobyt czasowy - to jest przy ulicy M. [...] w Ś. - uznać należało, iż w tym miejscu skarżący koncentruje swoje sprawy bytowe i interesy życiowe. Organ odwoławczy wywiódł, że A. S. dobrowolnie i trwale opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały przy ulicy S. [...] w K.-Z.. Organ odwoławczy odnosząc się do faktu, że A. S. w dniu [...] wymeldował się z pobytu czasowego w Ś. , przy ul. M. [...] wskazał, że skarżący dokonał tej czynności po otrzymaniu pisma organu odwoławczego z dnia [...], w którym zwrócono się do skarżącego o wyjaśnienie, przyczyn zameldowania na pobyt czasowy. Organ odwoławczy przypomniał, że A. S. odmówił podania tych przyczyn jak również podania czy posiada tytuł prawny do lokalu. W opinii Wojewody [...] okoliczność ta świadczy, iż strona, chciała ukryć fakt zawarcia związku małżeńskiego z osobą, u której dokonała zameldowania Ponadto Wojewoda [...] zauważył, że niepowiadomienie organu o zmianie adresu powoduje, że doręczenie przedmiotowej decyzji pod dotychczasowy adres ma skutek prawny. Podsumowując organ odwoławczy wywiódł, że A. S. dobrowolnie i trwale opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały przy ulicy S. [...] w K.-Z.. Nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem, A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że opuszczenie spornego domu nie miało charakteru ani dobrowolnego, ani trwałego. Skarżący wskazał, że decyzję uważa za bezprawną, a okoliczność, że był przez dwa miesiące zameldowany przy ul. M. [...] w Ś. nie jest nie jest równoznaczna z faktem, że zamierza zamieszkać w tym miejscu na stałe. Skarżący pokreślił, że decyzja jest dla niego krzywdząca i nie jest zgodna z prawem, a cały swój dorobek życia zainwestował w dom w K. Z.. A. S. oświadczył, że jest obecnie tymczasowo zameldowany przy ul M. [...] w Ś.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w tej sprawie, wskazując, że w sytuacji A. S. zostały spełnione przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W piśmie procesowym z dnia [...] uczestniczka postępowania J. S. zaznaczyła, że pomiędzy stronami tego postępowania toczyła się sprawa o podział majątku, która została zakończona prawomocnym postanowieniem Sadu Okręgowego w Ś. Zgodnie z tym orzeczeniem A. S. utracił prawo własności spornej nieruchomości. Uczestniczka podkreśliła, że w trakcie toczącego się postępowania przed sądem powszechnym, skarżący nigdy nie wskazywał, że pragnie zamieszkać w K. Z. przy ul. S. [...], wręcz przeciwnie zeznawał, że założył nową rodzinę i kupił dom. Do pisma zostały dołączone kserokopie postanowień: Sądu Rejonowego, Wydziału [...] [...] w K. z dnia [...], sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w Ś., Wydziału [...], z dnia [...]. sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wyjaśnić na wstępie trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a.), w tym również na decyzje wydawane przez organy meldunkowe. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji stanowią stwierdzenia przez sąd: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja nie uchybia obecnie obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego. Tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny okoliczności stanu faktycznego mających znaczenie dla podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 Nr 139, poz. 993 ze zm.), właściwie stosując ten przepis. Nie dopuścił się również uchybień proceduralnych w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z jego postanowieniami, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dlatego źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy posiada uprawnienie do przebywania w tym miejscu, czy też nie (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004 r., V. SA 3089/03, LEX 160723; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., V SA 1398/02, LEX nr 159189). W tym stanie rzeczy, w sprawie, jako wymaganą prawem przesłankę wymeldowania skarżącego wskazać należało ustanie jego pobytu w spornym lokalu. Nie ma natomiast znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność posiadania takich samych jak była żona uprawnień do przedmiotowego lokalu i fakt, że cały dorobek życia zainwestował w sporną nieruchomość. Wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu stałego zameldowania (jego opuszczenia). Istotny dla sprawy wymeldowania jest więc fakt opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, LEX nr 50123). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nie przebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowych lokalem i założeniem nowego ośrodka swych spraw osobistych i majątkowych. Ustalając, czy nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy badać zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Zamiar ten ma bowiem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu w rozumieniu tego przepisu doszło w rzeczywistości. W konsekwencji deklarowanie zamiaru stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, ale musi ono być połączone z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Przez zamiar należy bowiem pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie będzie mieć, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanej osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi koncentracja interesów życiowych w danym miejscu. Zamiar ten należy więc określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności ( zob.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 133/06, LEX nr 327831; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2007 r., IV SA/Wa 2451/06, LEX nr 322339). Wojewoda [...] trafnie przyjął, że skarżący opuścił - w powyższym znaczeniu - dotychczasowe miejsce stałego zameldowania. Fakt opuszczenia przez skarżącego domu w K. Z. przy ul. S. [...] potwierdza przede wszystkim dokument w postaci skróconego odpisu aktu małżeństwa, z którego wynika, że skarżący ponownie ożenił się w dniu [...] z osobą, która była zameldowana przy ul. M. [...] w Ś., czyli w tym samym miejscu gdzie skarżący został zameldowany na pobyt czasowy. W opinii Sądu Wojewoda [...] dokonał właściwej oceny zebranych w postępowaniu przed organem drugiej instancji dowodów i właściwie wywiódł, że skarżący obecnie koncentruje swoje sprawy bytowe i interesy życiowe w miejscu zamieszkania współmałżonki. Trzeba zgodzić się z organem odwoławczym, że fakt, iż skarżący nie chciał podać przyczyn zameldowania na pobyt czasowy w Ś. przy ul. M. [...] i okoliczność, że wymeldował się spod tego adresu po tym jak otrzymał informację o tym, że organy meldunkowe badają przyczyny takiego rodzaju zameldowania, wskazuje jednoznacznie na okoliczność, że A. S. chciał ukryć fakt, że zawarł związek małżeński z osobą, która była zameldowana w Ś., przy ul. M. [...], czyli pod tym samym adresem, gdzie na pobyt czasowy został zameldowany skarżący. Trafnie przyjął Wojewoda [...], że okoliczność ta ma podstawowe znaczenie dla oceny, czy A. S. trwałe i dobrowolnie opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały. Z zachowań skarżącego wynika jednoznacznie, że nie zamieszkuje w K. Z. przy ul. S. [...]. Wprawdzie skarżący twierdził w skardze, że nie ma innego miejsca pobytu stałego, a jest ono niezbędne do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie, jednak bezsporny fakt, że ponownie założył rodzinę i okoliczność, że zameldował się na okres czasowy w miejscu zamieszkania współmałżonki przeczy tym twierdzeniom. Z powyższych ustaleń, Wojewoda [...] zasadnie wywiódł, dając w szczególności wiarę zgromadzonym w postępowaniu odwoławczym dokumentom, że skarżący opuścił sporną nieruchomości, gdyż centrum życiowe skarżącego nie mieści się w miejscu stałego zameldowania. Dokonana przez organ odwoławczy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, w opinii Sądu, jest logiczna, spójna i nie nosi cech dowolności, a tym samym zgodna z art. 80 kpa. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący pomimo sugerowania w swoich pismach bezprawnego uniemożliwiania mu zamieszkiwania w lokalu przy ul. S. [...] w K. Z., nie podjął skutecznych działań prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z tego lokalu. Istotnym dla oceny, czy opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego w K. Z. przy ul. S. [...] miało charakter trwały (mimo, iż wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracyjnym) jest również fakt, że w wyniku postanowienia Sądu Okręgowego w Ś., Wydziału [...] (z dnia [...], sygn. akt [...]) nieruchomość położona w K. Z. przy ul. S. [...] została przyznana w udziałach wynoszących po 1/3 J.S., A. S. i M. S.. Mając powyższe na względzie należy przyjąć, że orzekający organ odwoławczy zasadnie ocenił, iż opuszczenie lokalu przez skarżącego spełniało przesłankę z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślić należy, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym, ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. W konsekwencji fakt opuszczenia lokalu skutkować winien wymeldowaniem. W tym stanie rzeczy, decyzja Wojewody [...] uchylająca decyzję Burmistrza Miasta K. Z. w całości i orzekająca o wymeldowaniu A. S. , odpowiada prawu. Mając na względzie powyższe, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.