I OPP 134/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A.D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17 ze skargi A.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 listopada 2018 r. A.D. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17. Z akt sprawy wynika, że skarga A.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2017 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 22 sierpnia 2017 r. i zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 425/17. Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał pełnomocnika organu do nadesłania, w terminie 7 dni, odpisu odpowiedzi na skargę oraz oryginalnych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kompletnych akt administracyjnych. Wezwanie Sądu zostało wykonane w dniu 30 sierpnia 2017 r. Zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w związku z pismem skarżącego z dnia 24 sierpnia 2017 r., wezwał A.D. do podpisania tego pisma lub nadesłania własnoręcznie podpisanego egzemplarza pisma z dnia 24 sierpnia. Wezwanie to zostało wykonane przez skarżącego w dniu 4 września 2017 r. Przy piśmie z dnia 6 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu doręczył skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę oraz poinformował skarżącego, że z uwagi na zgłoszony wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy orzekających w Sądzie nie jest możliwe rozpoznanie sprawy na rozprawie i wskazanie konkretnego terminu rozpoznania sprawy. W dniach 19, 20 oraz 25 września 2017 r. sędziowie oraz referendarze sądowi WSA w Opolu złożyli na podstawie art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia od orzekania w sprawie II SA/Op 425/17. Przy piśmie z dnia 26 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przesłał do Naczelnego Sądu Administracyjnego akta sprawy w związku ze złożoną przez skarżącego skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt I OPP 56/17. Następnie w dniu 16 października 2017 r. w związku z pismem skarżącego, zakreślono sprawę I OPP 56/17 jako omyłkowo zarejestrowaną, a wpisano sprawę jako wniosek o wyznaczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów WSA w Opolu. Postanowieniem z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt I OW 290/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do rozpoznania wniosku A.D. o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 42/17 oddalił wniosek o wyłączenie sędziów oraz referendarzy od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Op 425/17. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I OZ 295/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2018 r. akta sądowe II SA/Op 425/17, w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy, zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zarządzeniem z dnia 10 maja 2018 r. wobec złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przesłał skarżącemu formularz wniosku PPF celem jego uzupełnienia i odesłania w terminie 7 dni. Jednocześnie Sąd wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów niezbędnych do rozpoznania jego sytuacji materialnej. Zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2018 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zarządzeniem z dnia 18 lipca 2018 r. Przewodniczący Wydziału WSA w Opolu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu do skargi. Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie. Ponadto złożył wniosek o wyłączenie sędziów. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek o wyłączenie sędziów wskazanych we wniosku. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Jednoczenie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 28 sierpnia 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienie wniesionego zażalenia. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości oraz ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 14 września 2018 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika. Postanowieniami z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I OZ 1021/18 Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie zażaleniowe na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Opolu o wezwaniu do wpisu, a w sprawie I OZ 1022/18 oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2018 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów. Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2018 r. wyznaczono w sprawie termin rozprawy na dzień 20 grudnia 2018 r. W tych okolicznościach, A.D. wywiódł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17, wnosząc o: 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 425/17, 2. stwierdzenie, ze przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie grzywny w wysokości 20.000 zł, 3. zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Mając na uwadze powyższe nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe, zarówno związane z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jak i z wnioskami o wyłączenie sędziów i referendarzy podejmowane były sprawnie i zmierzały do jak najszybszego rozpoznania sprawy, a wydłużenie postępowania nastąpiło jedynie z uwagi na czynności podejmowane przez stronę wnoszącą skargę na przewlekłość postępowania. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom strony, nie można uznać, aby działania to Sądu doprowadziły do przewlekłości postępowania. Podkreślić przy tym należy, że nie zawsze długi czas trwania postępowania może być utożsamiany z przewlekłością postępowania. Jedynie nadmierne odstępstwo od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych może być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Nie można bowiem uznać, że działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu były podejmowane nieprawidłowo i przewlekle. Odstępy czasu między poszczególnymi czynnościami Sądu mieściły się w granicach zwykłego procedowania nad sprawą. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyznaczył w niniejszej sprawie termin rozprawy na dzień 20 grudnia 2018 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.