II FZ 475/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 800/08 w zakresie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi wydanego w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 800/08, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) przywrócił skarżącemu S. M. termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozstrzygniecie zapadło na podstawie następującego stanu faktycznego ustalonego przez Sąd pierwszej instancji. Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 października 2007 r. utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającej S. M. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję została dwukrotnie awizowana a następnie zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie. W dniu 2 maja 2008 r. podatnik wysłał pismo do Dyrektora Izby Skarbowej w K., zawierające wniosek o "przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15.10.2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach". W uzasadnieniu wniosku podatnik argumentował, iż w dniu 2 października 2007 r. złożył wyjaśnienia dotyczące rozliczenia podatkowego za 2004 r., na które do dnia 4 marca 2008 r. nie otrzymał żadnej odpowiedzi. W dniu 5 marca 2008 r. w Urzędzie Skarbowym w B. został poinformowany o wydaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzji, której kserokopię otrzymał w dniu 28 kwietnia 2008 r. Nieotrzymanie decyzji, zdaniem podatnika spowodowane było złym stanem skrzynek pocztowych, które nie zabezpieczały znajdujących się w nich korespondencji przed dostępem dla osób trzecich. Pismem z dnia 23 maja 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej przekazał do WSA w Gliwicach powyższy wniosek, wskazując iż podatnik nie wniósł razem z wnioskiem skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 czerwca 2008 r. wezwano wnioskodawcę o uzupełnienie braku formalnego poprzez złożenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w terminie siedmiu z dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania oraz poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w niedotrzymaniu terminu. Przy zachowaniu siedmiodniowego terminu wnioskodawca złożył skargę na decyzję oraz oświadczenie Z. G. M. w B. potwierdzające zły stan skrzynek pocztowych. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu. WSA przywracając termin skarżącemu do wniesienia skargi podkreślił, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie i uzupełniono w terminie braki formalne, uprawdopodabniając jednocześnie brak winy w uchybieniu terminowi. Na postanowienie WSA o przywróceniu terminu, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł zażalenie zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 87 § 1 w zw. z art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu zachowując termin siedmiodniowy od czasu ustania przyczyn uchybienia terminowi, a ponadto na przyjęciu, iż skarżący uzupełnił brak formalny wniosku, czyli wniesienie skargi. Organ podatkowy wniósł o uchylenie zaskarżonego ostanowienia w całości i przekazanie sprawy o ponownego rozpoznania przez WSA a także o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. Pismem procesowym nadanym 17 października 2008 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Skarbowej doprecyzował powyższy zarzut naruszenia prawa materialnego, który polegał na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że brak równoczesnego złożenia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu stanowi brak formalny wniosku o przywrócenie terminu, a nie odrębna przesłankę warunkującą możliwość przywrócenia terminu. Organ również podniósł, iż nie kwestionuje faktów, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia termowi i uzupełnił braki formalne wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 85 § 1 p.p.s.a. ustanawia zasadę w myśl, której czynności sądowe podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Zasada ta jest tonowana przez art. 86 p.p.s.a., który umożliwia sądowi działającemu na wniosek strony, przywrócenie utraconego terminu, zabezpieczając ją jednocześnie przed negatywnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego występującymi na skutek upływu terminu. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. warunkami przywrócenia terminu są: wniesienie pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanka braku winy polega na wykonaniu obowiązku przez stronę z dołożeniem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd, oceniając czy doszło do jej zachowania, powinien przyjąć istnienie obiektywnego wzorca należytej staranności, którego wypełnienia można żądać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 226). Skarżący powinien wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jeżeli tego nie uczynił, to obowiązkiem WSA było wezwanie go do usunięcia tego braku formalnego. Sam wniosek o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 45 p.p.s.a. należy do kategorii pism procesowych. Nie złożenie wraz z wnioskiem skargi należy traktować w kategoriach braków formalnych, które zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a. należy uzupełnić lub poprawić na wezwanie przewodniczącego w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 49 § 3 p.p.s.a. pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 437/05, ONSAiWSA 2006 nr 1, poz. 6, postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2002 r., sygn. akt III CZP 140/01, LEX nr 53309 oraz B. Dauter: Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 192). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.