II SA/Wr 401/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 14 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skarg [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] i [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 23 marca 2022 r., nr IF-O.7821.7.2021.MMJ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wnioski. UZASADNIENIE Strony skarżące wniosły skargę na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 23 marca 2022 r., nr IF-O.7821.7.2021.MMJ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargi stron są tożsame. W obu skargach został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia strony podniosły, iż proponowany przebieg planowanej inwestycji drogowej znacząco ingeruje w prawo własności spółki [...] S.A., poprzez planowane wywłaszczenie pod budowę drogi fragmentu działek nr [...],[...],[...],[...] (decyzja Starosty Karkonoskiego nr 1/2021 z dnia 22 kwietnia 2021 r.). Wskazano, że na ww. działkach zaprojektowano budynek hotelowo-apartamentowy z układem komunikacji wewnętrznej, Strony wskazują, że planowana droga skutkować będzie wywłaszczeniem pasa działek przeznaczonych w pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym nią projekcie pod miejsca parkingowe, powodując niemożność ich realizacji zgodnie z zatwierdzonym projektem budowalnym (decyzja Starosty Jeleniogórskiego nr 840/2018 z dnia 21 listopada 2018 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania postanowienia jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stąd obowiązkiem strony jest wskazanie okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez stronę skarżącą wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, to czy żądnie zostanie uwzględnione zależy między innymi od tego, czy akt ten jest wykonalny i czy jego wykonanie wywołuje bezpośredni skutek w postaci zagrożenia dóbr wymienionych w przywołanym przepisie. Wobec powyższego uznać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu bądź innego aktu w granicach sprawy służy zapobieżeniu wyrządzenia znacznej szkody lub możliwości powstania skutków trudnych do odwrócenia, gdyby okazało się, że w wyniku uwzględnienia skargi ten akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt II OZ 1143/08). Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być zatem jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i dla swej skuteczności prawnej wymagają wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, przy czym przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1143/08, z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 116/12). Skutków takich niewątpliwie nie wywołuje zaskarżone postanowienie Wojewody Dolnośląskiego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to, nie jest aktem podlegającym wykonaniu, gdyż nie stwierdza, jak również nie tworzy po stronie skarżącej lub innego podmiotu uczestniczącego w postępowaniu administracyjnym żadnego obowiązku prawnego ani uprawnienia. Ponadto zaskarżony akt nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a jedynie skutki procesowe. Zatem nie można mówić w tym przypadku o możności wywołania przez zaskarżone postanowienie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu podkreślić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości wydania zaskarżonego aktu lub innego aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie – w aspekcie jego zgodności z prawem (udzielenie ochrony tymczasowej nie stanowi rodzaju przedsądu w stosunku do sprawy głównej), ale jedynie to, czy wykonanie danego aktu jeszcze przed jego prawomocnym skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne oddalić wnioski o wstrzymanie wykonania aktu, wobec czego na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.