I FZ 351/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Justyny P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Po 333/06 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Justyny P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 28 lutego 2006 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE UZASADNIENIE. Postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r., sygn. I SA/Po 333/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek Justyny P. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., w której określono skarżącej kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2003 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, iż według skarżącej wyegzekwowanie ustalonych w decyzji dyrektora izby celnej należności doprowadzi do zaprzestania przez podatniczkę działalności gospodarczej. Tymczasem, po lekturze akt, Sąd doszedł do wniosku, że skarżąca de facto działalności takiej nie prowadzi od marca 2006 r. Skarżąca oświadczyła, że nie wyrejestrowała się z ewidencji działalności, albowiem pociągnęłoby to za sobą konieczność spłaty kredytów bankowych. Skarżąca podała, że obecnie jest na utrzymaniu rodziny, a posiadany majątek (mieszkanie, samochody ciężarowe) sprzedała i otrzymane pieniądze przeznaczyła na spłatę zobowiązań podatkowych. Zdaniem Sądu sytuacja strony skarżącej nie wskazuje, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem w sprawie nie występują okoliczności wymienione w art. 61 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa". W zażaleniu pełnomocnik skarżącej wskazał na naruszenie przez Sąd art. 61 § 3 popsa oraz wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie autora zażalenia art. 61 § 3 popsa odnosi się do zdarzeń przyszłych, które w mniejszym lub większym stopniu mogą się zdarzyć. Dlatego w treści tego przepisu ustawodawca sformułował wymóg wykazania potencjalnego zagrożenia, które w świetle zakresu, zasad i trybu wykonania danego aktu lub czynności, może negatywnie oddziaływać na sytuacją faktyczną adresata tego aktu lub czynności. Strona skarżąca podniosła, iż wykonanie w drodze egzekucji zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność likwidacji jej działalności gospodarczej. W efekcie czego dojdzie do zwolnienia zatrudnionych w jej przedsiębiorstwie 4 osób, co przy bardzo wysokim poziomie bezrobocia w regionie kaliskim prowadzi do naruszenia interesu publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec takiej jego oceny w punkcie wyjścia podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 61 § 3 popsa decyzja o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu pozostawiona jest do uznania Sądu, który może wydać takie rozstrzygnięcie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z jego treści zatem wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony to wnioskodawca (skarżącą) zobligowany jest do złożenia stosownego wniosku, w którym powinien wykazać okoliczności opisane wspomnianym przepisem. Uzasadnienie takiego wniosku musi więc odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Z opisanym powyżej obowiązkiem skorelowana jest powinność Sądu do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy. Obowiązek ten odczytywać również należy w kontekście art. 141 § 4 popsa oraz art. 166 popsa określających niezbędne elementy sądowego uzasadnienia. Na ich podstawie należy stwierdzić, że z uzasadnienia wydanego orzeczenia powinno wynikać, jakie motywy legły u podstaw jego wydania, w ten sposób aby strona postępowania i Sąd kasacyjny mógł skontrolować poprawność zaprezentowanego wywodu. Uzasadnienie powinno zawierać również wskazanie zastosowanej normy prawnej, jej znaczenie i dokonaną pod kątem ustalonego stanu faktycznego jej interpretację. Oceniając zaskarżone postanowienie, tut. Sąd stwierdza, że spełnia ono przedstawione powyżej standardy. Sąd pierwszej instancji opisał aktualną sytuację skarżącej. Zwrócił uwagę na okoliczności, które mają znaczenie przy rozstrzyganiu o przyznaniu stronie ochrony tymczasowej i uznał, że w sprawie taka konieczność nie zachodzi. Prawidłowość zaskarżonego postanowienie nie dotyczy jedynie jego strony formalnej. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się również z podjętym rozstrzygnięciem co do meritum sprawy. W tym aspekcie warto wskazać, iż w orzecznictwie NSA podkreślano wprawdzie, że trudna sytuacja materialna skarżącej w powiązaniu z koniecznością redukcji zatrudnienia lub ogłoszenia upadłości spółki może skutkować orzeczeniem o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. post. NSA z dnia 12.10.2005 r., sygn. akt II FSK 1231/05, niepubl.; z dnia 09.11.2005 r., sygn. akt I FZ 480/05, niepubl.; z dnia 15.12.2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Niewątpliwie zwolnienie pracowników czy zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym, dlatego też wykluczenie takiej możliwości przez Sąd powinno być poprzedzone wyczerpującą analizą sytuacji wnioskodawcy. Niemniej jednak w realiach rozpatrywanej sprawy co do faktu prowadzenia przez skarżącą jej działalności gospodarczej zachodzą pewne sprzeczności. W obecnym postępowaniu pełnomocnik skarżącej twierdzi, że zatrudnia ona 4 pracowników, opłaca składki na ZUS, innymi słowy prowadzi działalność gospodarczą i jej likwidacja spowoduje konieczność zwolnienia pracowników i wzrost bezrobocia w regionie kaliskim. Jednak według oświadczeń strony złożonych w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy (k. 12-13 tom I akt Sądu pierwszej instancji) wynika, że skarżąca faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej, gdyż utraciła wymagane pozwolenia. Nie wyrejestrowała się jedynie z obawy przed koniecznością spłaty zaciągniętych kredytów bankowych. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że wbrew twierdzeniu skarżącej, ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie spowoduje konieczności likwidacji przedsiębiorstwa skarżącej, skoro ono w rzeczywistości już nie funkcjonuje. Skarżąca sama tę okoliczność potwierdza, zeznając, że utrzymuje się z pracy w szklarni należącej do jej siostry. W uzupełnieniu powyższego wywodu wskazać trzeba, że wszczęcie egzekucji stanowi naturalną konsekwencję określenia zaległych zobowiązań podatkowych. Sama w sobie ta czynność nie może więc stanowić podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto w tym zakresie żalący nie wykazał, czy postępowanie egzekucyjne w ogóle zostało wszczęte, a jeżeli tak to na jakim jest etapie i jakie zastosowano w nim sposoby egzekucji. Bowiem dopiero zbadanie tych okoliczności mogłoby doprowadzić do wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzenia Naczelny Sąd administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 popsa orzekł jak w sentencji.