II GSK 400/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. C. I.G. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 sierpnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1672/07 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. C. I. G. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę T. C. I. G. Spółka z o.o. w likwidacji w T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wywiódł, iż w związku z brakami formalnymi skargi likwidator T. C. I. G. Sp. z o.o. w T. został wezwany do ich usunięcia poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego umocowanie do podpisania i wniesienia skargi, tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego - w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd stwierdził, że wezwanie zostało doręczone poprzez awizo w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. W zakreślonym terminie braki formalne skargi nie zostały usunięte. W tej sytuacji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Sąd skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej likwidator T. C. I. G. Sp. z o.o. w T. zaskarżył postanowienie Sądu, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 73 p.p.s.a. przez przyjęcie, że nastąpiło doręczenie zastępcze. Strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając, że wskazane uchybienie miało wpływ na wynik sprawy i wydane orzeczenie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi skierowane do likwidatora, nie zostało doręczone bezpośrednio ani poprzez doręczenie zastępcze. Wskazała, że podany adres do doręczeń jest adresem prywatnym likwidatora i w domu cały czas przebywa domownik. O fakcie nadesłania pisma urzędowego likwidator został poinformowany ustnie przez doręczyciela poczty, brak było awiza pisma. Skarżąca zarzuciła, że po przybyciu do punktu odbioru przesyłek pocztowych pracownik oświadczył, że pismo zostało zwrócone adresatowi. Nadto, że oznajmił jej, iż pismo nie było przechowywane na poczcie przez ustawowe 14 dni. Zarzuciła przy tym, że pismo nie było również prawidłowo awizowane poprzez dwa awiza. Skarżąca podniosła, iż w uzasadnieniu postanowienia Sądu brak jest dokładnych ustaleń co do terminów awizowania pisma oraz w przedmiocie terminu przechowywania pisma w Urzędzie Pocztowym, które to okoliczności powinny być ze szczególną starannością zbadane. Zdaniem skarżącej poprzez brak skutecznego doręczenia została pozbawiona możliwości uzupełnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie ma uprawnienia do tego, aby poza granice tej skargi wychodzić, uzupełniać ją, czy interpretować i nawet jeśli dostrzeże wady zaskarżonego orzeczenia, to nie może się do nich odnosić, jeżeli nie wskazano ich w skardze kasacyjnej, chyba że zachodzi nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawę skargi kasacyjnej nie można uznać za usprawiedliwioną. Doręczenie uregulowane w art. 73 p.p.s.a. może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Doręczenie przez tzw. "awizo" oparte jest na domniemaniu, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata. Jest ono skuteczne tylko wtedy, gdy zostały zachowane rygorystycznie wszystkie wymagania dla tego sposobu doręczenia. Procesowy skutek prawny doręczenia powstaje z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pismo pozostawiono w placówce pocztowej lub urzędzie gminy. Domniemanie to może być przez stronę obalone. Jest to domniemanie wzruszalne. Oznacza to, że adresat może za pomocą środków dowodowych wskazywać, że awiza nie otrzymał i że o nim nie wiedział z tego względu, że nie dotarło do niego zawiadomienie o złożeniu tego pisma w urzędzie pocztowym. Odnosząc się do treści art. 73 p.p.s.a. należy na wstępie zaznaczyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 268) orzekł, iż omawiany przepis w zakresie w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponownego zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał konstytucyjność samej instytucji doręczenia zastępczego, dodając, że jest to instytucja powszechnie stosowana w różnych systemach prawnych i służy zapewnieniu szybkości postępowania. Jednakże z konstytucyjnego prawa do sądu wynika wymóg ponowienia zawiadomienia o przesyłce, tak aby ograniczyć ryzyko jej niedotarcia do adresata (wyrok TK o sygn. akt P 13/05 z dnia 28.02.2006 r. opubl. OTK-A 2006/2/20). Wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaistniałej sytuacji znajduje zastosowanie przepis § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 62, poz. 697 ze zm. z Dz. U. z 2002 r. Nr 157, poz. 1318, ze zm. z Dz. U. z 2003 r. Nr 55, poz. 489). Zgodnie bowiem z art. 65 § 2 p.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Przepis ten odsyła do przepisów wykonawczych regulujących tryb doręczania w postępowaniu cywilnym, tj. do powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Z treści § 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 cytowanego rozporządzenia wynika obowiązek ponownego awizowania przesyłki na kolejne 7 dni, jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór przesyłki w ciągu 7 dni od dnia pierwszego awiza. W myśl § 2 ust. 1 omawianego rozporządzenia, pismo sądowe, doręczane przez pocztę, wysyłane jest jako list polecony za potwierdzeniem odbioru. Do przesyłki dołącza się jednocześnie formularz potwierdzenia odbioru (§ 2 ust. 3). Dla wywołania skutków doręczenia tzw. awizo konieczne jest odnotowanie przez doręczyciela na przesyłce sądowej i formularzu potwierdzenia odbioru czynności określonych w art. 73 p.p.s.a. i w § 9 cyt. rozporządzenia, a także czynności podjętych przez oddawczy urząd pocztowy (§ 9 ust. 2, ust. 7 i ust. 8 rozporządzenia). W praktyce podstawę do badania prawidłowości doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. stanowią odpowiednie adnotacje na odesłanej sądowi przesyłce i formularzu potwierdzenia odbioru. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji ustalił, że wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi skierowane do likwidatora Spółki zostało doręczone poprzez awizo w trybie art. 73 p.p.s.a. Sąd rzeczywiście w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazał, że doręczenie nastąpiło poprzez dwa awiza ani też w jakim terminie pismo było przechowywane w Urzędzie Pocztowym. Jednakże na gruncie załączonych do akt dokumentów, tj. odesłanej sądowi przesyłce i formularzu potwierdzenia odbioru (karta 13 akt), stanowisko Sądu I instancji, iż doręczenie przesyłki poprzez awizo było skuteczne, należało uznać za prawidłowe. Wskazać należy, że doręczyciel na odwrotnej stronie formularza potwierdzenia odbioru odnotował przyczynę niedoręczenia: "adresat nieobecny", poczynił adnotację o złożeniu pisma we właściwym urzędzie pocztowym oraz na adresowej stronie przesyłki o awizowaniu przesyłki w dniu 6 czerwca 2007 r., co potwierdził podpisem, a nadto z zapisów na kopercie wynika też, że pocztowa placówka oddawcza potwierdziła przyjęcie od listonosza awizowanej przesyłki poprzez umieszczenie na kopercie odcisku datownika i podpisu przyjmującego pracownika. Z odcisku datownika i adnotacji pisemnej na adresowej stronie przesyłki wynika, że była ona ponownie awizowana w dniu 14 czerwca 2007 r. Ponieważ i w tym terminie przesyłka nie została podjęta, pocztowa placówka oddawcza opatrzyła ją na stronie adresowej adnotacją "zwrot po terminach" oraz odciskiem datownika z datą 22 czerwca 2007 r., po czym odesłała z formularzem potwierdzenia odbioru do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Daty na odciskach datownika umieszczone na przesyłce wskazują, że przesyłka sądowa była przechowywana w urzędzie pocztowym przez 7 kolejnych dni, licząc od następnego dnia po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata w dacie 6 czerwca 2007 r. oraz przez kolejnych 7 dni, licząc od dnia następnego po dniu ponownego awizowania, czyli do dnia 21 czerwca 2007 r. i z tym dniem nastąpiło skuteczne doręczenie w sposób przewidziany w art. 73 p.p.s.a. Zwrot przesyłki nastąpił dopiero 22 czerwca 2007 r. Przywołane adnotacje na przesyłce i formularzu potwierdzenia odbioru wskazują, że spełnione zostały wymogi z art. 73 p.p.s.a. i przepisów § 9 cyt. rozporządzenia, co z kolei dawało Sądowi I instancji podstawy do uznania doręczenia za skuteczne. Skarżąca w skardze kasacyjnej usiłowała wykazać, że doręczenie przesyłki w trybie art. 73 p.p.s.a. nie było skuteczne. Poza gołosłownymi twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu skargi, w tym przedmiocie nie wskazała żadnych środków dowodowych na poprawcie swoich twierdzeń. Tym samym uznać należało, że skarżąca nie obaliła domniemania dotyczącego skuteczności doręczenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 1 orzekł jak w sentencji.