II GZ 227/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 518/19 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 518/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Sp. z o.o. w O. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji wyjaśnił, że spółka nie wykazała w swoim wniosku konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Przedstawiona przez skarżącą dokumentacja nie pozwala na precyzyjne ustalenie jej sytuacji majątkowej oraz czy skarżąca ma problemy z terminowym regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Sąd zaznaczył, że do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów, w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie wartości środków pieniężnych będących w posiadaniu spółki np. wyciągów z rachunków bankowych. Z uwagi na powyższe WSA nie miał możliwości ustalenia, czy wykonanie objętej skargą decyzji nakładającej obowiązek zapłaty kary w wysokości 200 000 zł, skutkować będzie takim uszczerbkiem w środkach skarżącej, który spowoduje zachwianie jej płynności finansowej. Zażalenie na to postanowienie wniosła spółka. W zażaleniu sformułowała wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Ponadto, na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia przez NSA. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., przez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że ewentualne wykonanie decyzji spowoduje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej skarżącej, popadnięcia przez nią w spiralę zadłużenia, co będzie trudne do odwrócenia. Egzekucja kary w tym rozmiarze doprowadzi do trudności w wywiązaniu się z zobowiązań i wypłat wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniosek skarżącej o wstrzymanie, na podstawie art. 196 p.p.s.a., wykonania zaskarżonego zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 196 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 200 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania decyzji stwierdził, że w aktach brak jest danych dotyczących bieżącej sytuacji finansowej spółki, natomiast zweryfikowanie tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej skutkującym powstaniem znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej spółki. Z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji wynika przy tym, że WSA miał świadomość wysokości kary pieniężnej nałożonej na skarżącą. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa i należy ją podzielić. Zasadne jest bowiem przyjęcie, że dopiero zestawienie stosownych dokumentów wykazujących aktualną sytuację majątkową spółki, z dokumentami wykazującymi jej obciążenie oraz z wyjaśnieniami i uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, pozwalałoby Sądowi na dokonanie oceny, czy wobec skarżącej istnieją podstawy do zastosowania tej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż rzeczywiście wykonanie decyzji spowodowałoby – jak podniosła spółka w zażaleniu - niebezpieczeństwo utraty przez nią płynności finansowej oraz popadnięcia w spiralę zadłużenia. Oczywistą konsekwencją braku dokumentów było negatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o skorzystanie z dobrodziejstwa wstrzymania wykonania decyzji. Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, że strona ubiegająca się o wstrzymanie wykonania decyzji, jako potencjalnie czerpiąca korzyść z tej instytucji, ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). W tym stanie sprawy za zasadne należy uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.