VIII SA/Wa 325/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz Ł. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 t.j., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z [...] stycznia 2020 r., znak: [...] o zatrzymaniu prawa jazdy Ł. B. (dalej: strona, skarżący). Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: W dniu 26 listopada 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w Ł. (dalej: GITD) informujące, że 25 lipca 2019 r. w W. skarżący kierował pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W związku z powyższym [...] listopada 2019 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzją z [...] stycznia 2020 r., znak: [...], Starosta, działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c i ust. 1e oraz art. 102 ust. 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341, dalej: u.k.p.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm., dalej: p.r.d.), zatrzymał stronie prawo jazdy kategorii: AM, A, A1, A2, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T nr [...] na okres 3 miesięcy, licząc od daty zwrotu dokumentu prawa jazdy, oraz zobowiązał stronę do niezwłocznego zwrotu dokumentu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że ustawodawca nałożył na starostę obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku otrzymania od organu kontroli ruchu drogowego informacji o przekroczeniu przez kierującego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym. Organy administracji publicznej nie mają zatem podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia prawidłowości dokonanych przez organ kontroli drogowej ustaleń, np. w zakresie prędkości pojazdu, posiadania przez urządzenia do pomiaru prędkości odpowiednich homologacji czy właściwego ich ustawienia i obsługi. W sprawie niniejszej informację o przekroczeniu przez stronę dopuszczalnej prędkości o 51 km/h na obszarze zabudowanym Starosta otrzymał od GITD, który ujawnił naruszenie. W ocenie organu I instancji wskazana informacja była wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. W odwołaniu od decyzji, domagając się jej uchylenia, skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niekompletne oraz wybiórcze zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego przez pominięcie, że wobec skarżącego nie został wydany prawomocny wyrok skazujący, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że nie można wykluczyć, że w postępowaniu karnym zostanie uniewinniony; 2) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przejawiającą się: a) w nieprawidłowym uznaniu, że fakt ujawnienia wykonanego zdjęcia z fotoradaru pozwala na przyjęcie, że doszło do popełnienia wykroczenia w ruchu drogowym przez skarżącego, które nie zostało poddane obiektywnej ocenie przez niezawisły Sąd rozpoznający sprawę, zwłaszcza że strona kwestionuje dokonany pomiar, b) w nieprawidłowym uznaniu, że fakt ujawnienia wykonanego zdjęcia z fotoradaru pozwala na przyjęcie, że pojazdem, który przekroczył dopuszczalną prędkość kierował skarżący zwłaszcza w sytuacji, że kwestionował on swój udział i sprawstwo w tym zdarzeniu; 3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przejawiające się w braku wskazania faktów, które Starosta uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji uniemożliwia merytoryczną kontrolę decyzji; 4) art. 42 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przez Starostę zasady domniemania niewinności i hipotetyczne wywodzenie negatywnych skutków prawnych z samego ujawnienia faktu przekroczenia prędkości o 51 km/h oraz prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez policję w fazie in rem, a następnie rozstrzygnięcie wszystkich niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść strony, co doprowadziło do naruszenia prawa strony do rzetelnego postępowania. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu technologii pomiaru prędkości pojazdów na okoliczność ustalenia, czy dokonany przez fotoradar pomiar został prawidłowo ustawiony przy uwzględnieniu aktualnych warunków atmosferycznych panujących w miejscu usytuowania fotoradaru, które mogły mieć wpływ na jego wynik, a w przypadku gdyby pomiar został wykonany nieprawidłowo ustalenie z jaką rzeczywistą prędkością poruszał się pojazd. Decyzją z [...] marca 2020 r., znak: [...], Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Starosta zobligowany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym; kwestii tej nie pozostawiono do jego uznania. Zatem wobec bezwzględnego obowiązku orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy za ten czyn, organ rozpatrujący sprawę nie dokonuje odrębnych ustaleń co do okoliczności z nim związanych. Wydanie przez Starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie było też uzależnione od ukarania kierowcy mandatem karnym lub też wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Wskazano także, że organ administracji związany był ustaleniami podmiotu, który ujawnił popełnienie przedmiotowego naruszenia. Rozstrzygnięcie oparto na przekazanej informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji uzyskał informację z GITD o kierowaniu przez skarżącego w dniu 25 lipca 2019 r. pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Jedyną i wyłączną okolicznością, która obligowała Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z [...] stycznia 2020 r., była wymieniona informacja. Zatem w przedmiotowej sprawie zarówno Starosta, a w konsekwencji także Kolegium, byli związani powyższą informacją i nie mogli dokonywać ustaleń co do okoliczności związanych z kierowaniem przez skarżącego pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania prawa jazdy, nie mogą powoływać ani z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca). Kolegium nie mogło więc uwzględnić zawartego w odwołaniu wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu technologii pomiaru prędkości pojazdów. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi bowiem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Nie zgadzając się z ww. decyzją skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła strona, zarzucając naruszenie: 1) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a., art. 97 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 140 k.p.a. poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności przyjęcie, że pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym kierował skarżący, podczas gdy nie zostało to udowodnione, a pojazdem kierowała inna osoba, na co wskazuje zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, ponieważ zdjęcia przekazane przez GITD nie potwierdzają tożsamości oraz wizerunku skarżącego, a wręcz przeciwnie wykluczają jego udział w tym zdarzeniu; 2) art. 102 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 102 ust. 1c u.k.p. w związku z art. 135 ust. 1 p.r.d. w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawie może być wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d., podczas gdy podstawą winny być jedynie jednoznacznie ustalone okoliczności faktyczne świadczące o rzeczywistym przekroczeniu prędkości przez konkretną osobę, a więc popełnienie wykroczenia, co w konsekwencji stanowi naruszenie zasady domniemania niewinności zagwarantowanej w Konstytucji RP. Mając na uwadze powyższe domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych, o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Sąd, uwzględniając skargę, uchyla decyzję m. in. wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w przedstawionym zakresie stwierdzić należy, że skargę należało uwzględnić, ponieważ zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie z art. 102 ust. 1aa ww. ustawy przepisu tego nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego. Z kolei w myśl art. 102 ust. 1c u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie szczególną uwagę należy zwrócić na treść art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, z którego wynika, że podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Podstawą wydania decyzji w oparciu o art. 102 ust. 1 i ust. 4 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3. Mając na uwadze brzmienie powołanych wyżej przepisów wywieść należy, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest jedynie informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w zasadzie nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości lub osoby prowadzącej pojazd. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 1 lipca 2019 r., I OPS 3/18, wskazując, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Jednocześnie wskazano, że o zakresie prowadzonego postępowania dowodowego przesądza treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c) u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej. Sąd podziela ustalenia Kolegium także co do tego, że informacja o ujawnieniu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym jest dokumentem urzędowym i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi natomiast podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa. Zdaniem Sądu organ (Starosta lub Samorządowe Kolegium Odwoławcze), rozpatrujący sprawę zatrzymania prawa jazdy, nie może jednak pominąć ujawnionych w toku postępowania administracyjnego dowodów, które dowodzą okoliczności świadczących o niedokonaniu przez stronę zarzucanego jej czynu. Sytuacja taka miała zaś miejsce w sprawie niniejszej. W toku postępowania sądowoadministracyjnego przedłożone zostało bowiem oświadczenie M. B. z 2 maja 2020 r. (k. 58 akt sądowych) o tym, że w dniu 25 lipca 2019 r., godz. 1:16 w W. to on, a nie skarżący kierował pojazdem marki Audi o numerze rejestracyjnym [...]. W ocenie Sądu jest to podstawą do przyjęcia, że wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał tę decyzję. Dostrzec należy, że powołane oświadczenie stanowiło także podstawę wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, które zostało złożone w dniu [...] maja 2020 r. do organu odwoławczego. Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. SKO wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z [...] marca 2020 r., kontrolowaną obecnie przez Sąd. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą stanął więc na stanowisku, że skoro w dacie rozpatrywania skargi zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, to zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. (punkt 1 wyroku). Jednocześnie Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 200 zł na zasadzie art. 200 i 205 §1 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku). W ponownym postępowaniu organ odwoławczy ponownie rozpozna odwołanie skarżącego z uwzględnieniem okoliczności wynikającej z oświadczenia M. B. z 2 maja 2020 r.