I GZ 568/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W.G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 409/12 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi W.G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił sprzeciw W.G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 października 2013 r. oddalającego wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na uchybienie terminowi do złożenia sprzeciwu. Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. W.G. wniósł m.in. o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 16 października 2013 r. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. W.G. zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem domagając się jego uchylenia. Na skutek zażalenia Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. wezwał skarżącego na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Poinformował jednocześnie skarżącego, że zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 258 § 2 p.p.s.a., a zatem zażalenie na to postanowienie nie jest jednym z zażaleń, o których mowa w art. 259 oraz 260 p.p.s.a. z tego względu nie ma do niego zastosowanie art. 261 p.p.s.a. zwalniający takie zażalenie od opłat sądowych. Wskazał ponadto, że nie jest to również zażalenie na postanowienie pozostawiające pismo bez rozpoznania lub postanowienie odrzucające środek prawny wymieniony w art. 220 § 3 p.p.s.a., dlatego też nie jest wolne od wpisu na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a. Skarżący wniósł na to zarządzenie zażalenie domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Z kolei ten sprzeciw został złożony w stosunku do postanowienia referendarza sądowego, w którym oddalono wniosek o prawo pomocy. W tym kontekście należy uznać, że skarżący nie powinien być wzywany do uiszczania wpisów sądowych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o bezzasadności złożonego wniosku. Zgodnie z art. 243 § 1 in fine p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy wolny jest od opłat sądowych. To rozwiązanie ustawowe jest logiczne. Skoro strona postępowania sądowoadministracyjnego ubiega się o prawo pomocy to oznacza, że nie posiada niezbędnych środków finansowych na pokrycie tych kosztów sądowych. Dlatego też ustawodawca likwiduje wszelkie bariery finansowe w dochodzeniu przez stronę zastosowania w stosunku do niej zwolnienia z art. 244 p.p.s.a. Ponadto ustawodawca określił, że nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). Wprawdzie żaden z powyższych przepisów wprost nie odnosi się do zażalenia na postanowienie odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, trzeba mieć jednak na względzie, że powyższe orzeczenie ma charakter incydentalny i wydawane jest w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie prawa pomocy. W związku z powyższym przepis art. 261 p.p.s.a. w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. należy tak interpretować, że nie pobiera się opłat sądowych od wszystkich zażaleń strony ubiegającej się o prawo pomocy, wnoszonych na postanowienia referendarza sądowego lub sądu, które są wydawane w toku postępowania wywołanego wnioskiem o prawo pomocy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia o zasadności tego wniosku. Taka wykładnia wskazanych wyżej norm prawnych w pełnym zakresie realizuje prawo do sądu zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. W tej sytuacji skarżącego nie obciążał obowiązek uiszczenia wpisu od zażalenia wniesionego na postanowienie z dnia 18 lutego 2014 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Zaskarżone zarządzenie z dnia 25 kwietnia 2014 r. naruszało więc prawo. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.