II SAB/Ol 27/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. S. na bezczynność Wójta w sprawie podziału nieruchomości - oddala skargę. UZASADNIENIE Rejonowy Oddział w "[...]" Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w dniu 26 września 2005r. wystąpił z wnioskiem o dokonanie podziału nieruchomości położonej w obrębie "[...]", oznaczonej Nr 31, 32, 77, 78/3, 78/4 i 79, stanowiącej własność H. S.. Celem planowanego podziału było wydzielenie wód płynących rzeki. Projekt podziału został pozytywnie zaopiniowany, a następnie zatwierdzony decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" Wójta Gminy. Od tej decyzji odwołanie złożył właściciel nieruchomości H. S., w wyniku czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" uchyliło decyzję Wójta Gminy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W trakcie ponownego rozpatrywania wniosku Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Rejonowy Oddział w "[...]", H. S. zawiadomiony został o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie geodezyjnego podziału nieruchomości stanowiącej jego własność. W następstwie tego postępowania Wójt Gminy decyzją nr "[...]" z dnia "[...]", działając na podstawie art. 96 ust. 1 w związku z art. 95 pkt 4 i art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zatwierdził podział działek oznaczonych Nr 31, 32, 77, 78/3, 78/4 i 79 położonych w obrębie "[...]", stanowiących własność H. S.. W uzasadnieniu decyzji podano, że część wyżej wymienionej nieruchomości zajęta została trwale przez wody płynące rzeki, mające w świetle obowiązującego prawa charakter wód publicznych, w związku z czym zaistniała konieczność ich wydzielenia. Od powyższej decyzji odwołał się właściciel gruntów, nie zgadzając się na podział oraz zmianę numerów działek. Podniósł, że przez podział zmniejszyła się powierzchnia jego działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył H. S. Sąd wyrokiem z dnia 29 marca 2007r.,wydanym w sprawie II SA/Ol 989/06 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji Wójta Gminy. W uzasadnieniu wyżej wskazanego wyroku sąd podniósł, że z ustaleń wynika, iż rzeka "[...]" jest strugą, co oznacza, iż jest to ciek naturalny w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Wyjaśnił również, że wody płynące "[...]" są własnością Skarbu Państwa, wskazując jednocześnie na zaistniałą niezgodność, polegającą na umieszczeniu wskazanego cieku w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe pod postacią rowu wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego H. S. Tymczasem na mocy art. 14 ust. 1 ustawy Prawo wodne, grunt zajęty przez powierzchniowe wody płynące staje się z mocy samego prawa własnością właściciela wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie we wskazanym wyżej wyroku podniósł, że w sytuacji wydzielenia części nieruchomości, której własność nabyta została z mocy prawa nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości, a co za tym idzie, nie ma zastosowania przepis art. 96 ust. 1 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, mówiący o dokonywaniu podziału nieruchomości na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, którzy zatwierdzają taki podział. W przedmiotowej sytuacji mają więc zastosowanie przepisy ustawy Prawo wodne na podstawie, których powinno nastąpić ustalenie linii brzegowej cieku naturalnego pod nazwą "[...]". W treści art. 15 ust. 1 ustawy Prawo wodne ustawodawca szczegółowo określił procedurę związaną z ustaleniem linii brzegu, w tym ustalenie linii brzegu związane z trwałym zajęciem gruntu przez wodę. Dokonuje tego właściwy starosta. Natomiast przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa stwierdza - na wniosek właściwego organu lub jednostki - właściwy starosta realizujący zadania z zakresu administracji rządowej. W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że w przedmiotowym postępowaniu niedopuszczalny był podział nieruchomości przeprowadzony w oparciu o przepisy Rozdziału 1 Działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 8 czerwca 2007r. zwróciło Wójtowi Gminy akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. H. S. w dniu 13 lipca 2007r. złożył zażalenie na bezczynność Wójta Gminy, w którym podniósł, że organ ten został zobowiązany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 marca 2007r. do zlikwidowania niezgodności pomiędzy ewidencją gruntów a rzeczywistym stanem prawnym. Wójt Gminy w swoim piśmie z dnia 23 lipca 2007r. poinformował Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że ani wskazany wyrok, na który powołuje się H. S., ani przepisy ustawy Prawo wodne nie uprawniają wójta gminy do wydawania decyzji w tym zakresie. Zgodnie z art. 15 ustawy Prawo wodne organem właściwym do ustalenia linii brzegu dla wód jest starosta, który wydaje decyzję na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny, a żaden uprawniony podmiot nie wystąpił do Starosty o ustalenie linii brzegu rzeki "[...]". Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2007r. uznało zażalenie za uzasadnione i zobowiązało Wójta Gminy do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu podniosło jednak, że zarzutu postawionego w zażaleniu wobec Wójta Gminy nie można uznać za słuszny, stosownie bowiem do art. 7d ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 200r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym m.in. ewidencji gruntów należy do zadań starosty. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w swoim wyroku stwierdził jedynie stan niezgodności pomiędzy danymi ewidencji gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a rzeczywistym stanem prawnym. Jednocześnie jednak, według Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w zakresie postępowania wszczętego na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Rejonowy Oddział w "[...]" o zatwierdzenie podziału nieruchomości będących własnością H. S. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie zakończył postępowania administracyjnego w tej sprawie przed Wójtem Gminy, który po zwrocie akt nie wydał nowej decyzji w tym zakresie. Powyższe postanowienie zostało doręczone do Urzędu Gminy 27 sierpnia 2007r. H. S. pismem opatrzonym datą 30.09.2007r., które zostało doręczone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie dnia 31 sierpnia 2007r. złożył "zażalenie na niewykonanie wyroku z dnia 29 marca 2007r. sygn. akt II SA/Ol 989/06 przez Samorząd Gminy". Skarżący został wezwany na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z dnia 30 sierpnia 2007r., do nadesłania informacji czy powyższe pismo jest skargą na bezczynność Wójta Gminy w sprawie podziału nieruchomości. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia 5 września 2007r., w którym poinformował, że jego pismo opatrzone datą 30.09.2007r., które dotarło do Sądu 31 sierpnia 2007r., jest skargą na bezczynność Wójta Gminy w sprawie podziału nieruchomości Następnie Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Rejonowy Oddział w "[...]" pismem z dnia 7 września 2007r. w nawiązaniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 marca 2007r., wycofał wniosek o wydzielenie wód płynących dla rzeki "[...]" z działek o nr 31, 32, 77, 78/3, 78/4, 79 należących do H. S., informując jednocześnie, że wydzielenie wód rzeki z ww. działek należy do kompetencji Starosty, zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne. W związku z tym Wójt Gminy decyzją z dnia 12 września 2007r. umorzył postępowanie w sprawie podziału nieruchomości położonej w obrębie "[...]", oznaczonej nr 31, 32, 77, 78/3, 78/4 i 79. Natomiast pismem z dnia 13 września 2007r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, poinformował o podjętej decyzji w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ppsa), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 art. 3 § 2 ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości. W pierwszym rzędzie Sąd stwierdził, że niniejsza skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący stosownie do art. 52 § 1 ustawy ppsa wyczerpał tryb zaskarżenia i w dniu 13 lipca 2007r. złożył zażalenie na bezczynność Wójta Gminy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to zażalenie spełniło wymogi zażalenia z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej kpa. W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Z art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Do wyżej wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu - art. 35 § 5 kpa. Jeżeli sprawy nie można załatwić w ww. terminach organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy - art. 36 § 1 Kpa. Bezczynność organu administracji publicznej będzie miała zatem miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Przy czym zarówno w literaturze i judykaturze podkreśla się, iż dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.09.2004r. w spr. I SAB 287/03 LEX nr 156902, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2004, s. 84). Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że Wójt Gminy już dwukrotnie wydawał decyzje odnoszące się do podziału przedmiotowej nieruchomości, należącej do H. S., położonej w obrębie wsi "[...]". Jednak decyzje te w przedmiocie podziału nieruchomości, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Pierwszą z nich uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 marca 2007r., sygn. akt II SA/OL 989/06 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]". Po każdym z tych rozstrzygnięć rozpoczynał zatem bieg nowy termin załatwienia sprawy administracyjnej. Dlatego też, w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyroku z dnia 29 marca 2007r., Wójt Gminy powinien był ponownie bez zbędnej zwłoki rozstrzygnąć sprawę co do istoty poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Natomiast w przypadku niemożności załatwienia sprawy w terminach wskazanych w art. 35 kpa był zobowiązany stosownie do art. 36 kpa zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie zatem nie budzi wątpliwości fakt, że organ I instancji nie zastosował procedury z art. 36 kpa. Dlatego też uzasadniony był pogląd, iż Wójt Gminy pozostawał w zwłoce w wydaniu decyzji. W związku z tym zasadne było zażalenie H. S., wniesione na podstawie art. 37 § 1 kpa. Na marginesie należy zauważyć, że Wójt Gminy pozostawał w bezczynności w zakresie postępowania wszczętego na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Rejonowy Oddział w "[...]" o zatwierdzenie podziału nieruchomości będących własnością skarżącego H. S. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 marca 2007r. nie kończył bowiem postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie nadal nie było więc sfinalizowane, pomimo ciążącego na organie pierwszej instancji obowiązku wydania stosownej decyzji. Jednocześnie podkreślić należy, że Wójt Gminy nie jest organem właściwym do usunięcia niezgodności pomiędzy ewidencją gruntów, a rzeczywistym stanem prawnym. Raz jeszcze należy przypomnieć ustalenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 marca 2007r. dotyczące tego, że w sytuacji wydzielenia części nieruchomości, której własność została nabyta z mocy prawa (grunt zajęty przez powierzchniowe wody płynące rzeki "[...]" staje się z mocy prawa własnością właściciela wody), nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości, a więc nie ma zastosowania przepis art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami, mówiący o dokonywaniu podziału nieruchomości na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, którzy zatwierdzają taki podział. Tak więc organ był zobowiązany w myśl art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego do zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie poprzez wydanie decyzji, ale w zakresie rozpatrywanej sprawy i w ramach swoich kompetencji. Pismo, które zostało określone przez stronę jako skarga na bezczynność wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie dnia 31 sierpnia 2007r. Tymczasem korzystne dla strony skarżącej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zażalenia H. S. na bezczynność wydane zostało w dniu 24 sierpnia 2007r., a skutecznie doręczono je Wójtowi Gminy 27 sierpnia 2007r. Wskazanym postanowieniem Wójt Gminy został zobowiązany do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W ocenie Sądu w momencie złożenia skargi przez H. S. można było więc mówić o bezczynności organu. Natomiast w czasie rozpatrywania skargi przez Sąd, Wójt Gminy nie pozostawał już w bezczynności, ponieważ wydał on wcześniej czyli 12 września 2007r. decyzję, którą umorzył postępowanie w sprawie podziału nieruchomości. Należy zauważyć, że powzięcie przez Sąd rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony skarżącej bezczynność organu, ma na celu zobligowanie tego organu do podjęcia działań i wydania stosownego aktu. Natomiast w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie taka decyzja została już wydana byłoby bezcelowym oraz bezzasadnym rozstrzyganie skargi na korzyść skarżącego, a więc zobowiązywanie organu do podjęcia działań i rozstrzygnięć, które ten już faktycznie podjął. Ustawodawca bowiem określając kompetencje sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność przyjął, iż sądy administracyjne mogą nakazać organowi znajdującemu się w bezczynności podjęcie w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, w przypadku ustalenia, że organ w chwili orzekania przez sąd administracyjny nie podjął aktu lub czynności, choć był do tego zobowiązany z mocy przepisu prawa. Jeżeli zatem, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Lexis Nexis Warszawa 2005, str.467 ). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.