III SA/Wa 861/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi K. s.c. M. C., M. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2003 r. oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że nie uwzględnia wniosków wniesionych przez K. s.c. M. C., M. H. (zwana dalej "Skarżącą", "Spółką" lub "Kancelarią") oraz R. W. - pełnomocnika Skarżącej – o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2008 r. wydanej w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2003 r. Jak wynika z akt sprawy decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. organ - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. - bezskutecznie próbował doręczyć Stronie przez swoich pracowników w dniach [...] grudnia 2008 r. w siedzibie spółki mieszczącej się w W. Próby doręczenia powyższej decyzji podjęto także w dniu [...] grudnia 2008 r. w miejscu prowadzenia przez spółkę działalności tj. w biurze spółki w R. Z adnotacji pracownika Urzędu skarbowego wynika, iż obecna w biurze sekretarka poinformowała o nieobecności wspólniczek, mającej się przedłużyć na następne dni, oraz o braku upoważnienia do odbioru korespondencji. Pracownik organu odnotował także, że ponowił próbę doręczenia decyzji w dniu następnym. W dniu [...] grudnia 2008 r. w obecności listonosza, od którego sekretarka Kancelarii odebrała korespondencję, poinformował, że chce doręczyć pismo z urzędu skarbowego. Sekretarka Kancelarii odmówiła przyjęcia powyższej korespondencji twierdząc, iż otrzymała od przełożonych polecenie odbierania przesyłek wyłącznie dostarczanych przez pocztę. Pracownik urzędu skarbowego telefonicznie poinformował o przesyłce wspólnika Kancelarii Panią M. C. Mecenas C. wskazała, iż jedyną możliwością doręczenia Spółce pisma jest wysłanie go pocztą na adres siedziby Spółki. W związku z odmową przyjęcia pisma przez pracownika sekretariatu, organ podatkowy stosownie do art. 153 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8 , poz. 60 ze zm.) uznał decyzję za doręczoną w dniu 10 grudnia 2008 r. tj. z dniem odmowy przyjęcia przesyłki. W dniu [...] stycznia 2009 r. Kancelaria M. C. i M. H. oraz osobnym pismem ich pełnomocnik R. W. wnieśli odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] lutego 2009 r. Spółka i ich pełnomocnik złożyli ponownie pisma zatytułowane "odwołanie", które organ potraktował jako uzupełnienie odwołań wniesionych [...] stycznia 2009 r. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Spółka podnosi, że wnosi go wyłącznie z ostrożności procesowej, gdyż w ocenie wspólniczek decyzja wymiarowa z dnia [...] grudnia 2008 r. nie została skutecznie doręczona. W postępowaniu pominięto fakt udzielenia pełnomocnictwa R. W., chociaż pełnomocnik pismem z dnia [...] listopada 2008 r., które wpłynęło do organu [...] grudnia 2008 r. poinformował o pełnomocnictwie. W tej sytuacji organ podatkowy decyzję winien był doręczyć pełnomocnikowi, a nie Spółce. O fakcie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. Strona powzięła wiadomość dopiero w dniu [...] stycznia 2009 r., tj. w momencie otrzymania tytułu wykonawczego. Również pełnomocnik Skarżącej w piśmie z [...] stycznia 2009 r. wyjaśnia, że o fakcie wydania przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero z tytułu wykonawczego okazanego mu przez wspólniczki. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu podniósł, że stanowisko Strony co do braku skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej z dnia [...] grudnia 2008 r. stoi w sprzeczności z przepisami prawa, bowiem organ podatkowy ma prawo doręczać korespondencję za pokwitowaniem przez swoich pracowników w lokalu siedziby jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej lub w miejscu prowadzenia działalności. Zdaniem organu w niniejszej sprawie dochowano wymogów przewidzianych w przepisach prawa i stosownie do art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej przedmiotową decyzję uważa się za doręczoną w dniu [...] grudnia 2008 r. Jak wynika z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. upłynął zatem w dniu [...] grudnia 2008 r. Odnosząc się do argumentów pominięcia w postępowaniu pełnomocnika organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 137 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. To pełnomocnik ma obowiązek dołączyć do akt oryginał lub właściwie poświadczony odpis pełnomocnictwa. Organ podniósł, że w dniu [...] grudnia 2008 r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęło pismo (datowane – [...].11.2008r.) oznaczone jako pochodzące od R. W. tytułującego się pełnomocnikiem Skarżącej. Pismo to nie było jednakże ani podpisane, ani nie dołączono do niego pełnomocnictwa do reprezentowania Kancelarii [...] s.c. M. C., M. H. Akta sprawy do zakończenia postępowania w I instancji nie zawierały oryginału bądź urzędowo poświadczonego odpisu dokumentu potwierdzającego umocowanie R. W. do działania w imieniu Skarżącej. Skoro zatem pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt sprawy, to nie można – zdaniem organu odwoławczego - uznać, że organ pierwszej instancji dopuścił się uchybień proceduralnych w zakresie pominięcia udziału pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu, a tym samym nie miał podstaw prawem przewidzianych do doręczenia decyzji pełnomocnikowi, który w sprawie nie występował. Organ wskazał, że do odwołania i wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. R. W. również nie złożył stosownego umocowania. Dopiero do uzupełnienia odwołania z dnia [...] lutego 2009 r., pełnomocnictwo takie zostało załączone z datą wpływu do urzędu skarbowego – [...] lutego 2009 r. I dopiero od tej daty należy przyjąć, iż pełnomocnik R. W. może skutecznie występować w niniejszej sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ podniósł, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożonym zarówno przez Kancelarię jak i przez pełnomocnika Skarżącej nie przedstawiono żadnych argumentów, które stanowiłyby o tym, że Strona dołożyła należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jakim jest wniesienie odwołania. Nie wskazano okoliczności uprawdopodobniających brak winy strony, o których mowa w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o pozostawienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bez rozpoznania jako wniesionego przedwcześnie, bowiem do chwili wniesienia skargi decyzja z [...] grudnia 2008 r. nie została Skarżącej doręczona w sposób przewidziany przepisami prawa bądź o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Strona wniosła o zasadzenie kosztów sądowych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: • art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, polegające na braku doręczenia pism pełnomocnikowi w osobie R. W., • art. 153 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na całkowicie błędnym przyjęciu, iż doszło do odmowy przyjęcia pisma skierowanego do Skarżącej, • art. 120 Ordynacji podatkowej polegające na podejmowaniu przez organ podatkowy działań niezgodnych z przepisami prawa. Zdaniem Skarżącej zaskarżone postanowienie, należy uznać za błędne i pozbawione podstaw prawnych, bowiem Strona nie otrzymała oryginału decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Zdaniem Skarżącej nie zaistniały żadne podstawy, aby przyjąć doręczenie przedmiotowej decyzji według art. 153 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podniosła, że pismem z dnia [...] listopada 2008 r., organ pierwszej instancji został powiadomiony przez R. W., iż jest pełnomocnikiem Skarżącej Kancelarii. Jeżeli organ podatkowy, posiadając fizycznie w dniu [...] grudnia 2008 r. pismo, w którym R. W. zgłasza się jako pełnomocnik wspólników Kancelarii miał jakiekolwiek wątpliwości co do umocowania – winien był zbadać zakres umocowania pełnomocnika. Ponadto Skarżąca podniosła, że "sekretarka" z biura w R. nie była upoważniona do odbioru jakiejkolwiek dokumentacji z jakiegokolwiek urzędu skarbowego. Informację tę – jak podaje Skarżąca - urząd uzyskał już na samym początku postępowania. Skarżąca podniosła, że osoba zatrudniona w sekretariacie Kancelarii odmówiła przyjęcia pisma, a pracownik urzędu nie uprzedził, że jest to decyzja. Zatem – zdaniem Skarżącej – nie ma odmowy odbioru decyzji. Skarżąca argumentowała, że M. C. nie odmówiła odebrania pisma z urzędu. Odmówiła tylko – jak podaje – osobistego przyjścia do urzędu, bowiem tego dnia występowała przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznając niniejszą skargę miał obowiązek zbadać zaskarżone postanowienie z punktu widzenia legalności. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Jednakże nawet w przypadku uwzględnienia skargi sąd nie mógłby pozostawić wniosku o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia, gdyż załatwienie wniosku Strony należy do kompetencji organu podatkowego, a nie sądu. Sąd ocenia jedynie legalność tego rozstrzygnięcia. Przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż wydając zaskarżone postanowienie naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przywrócenia terminu procesowego na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Jak wynika z akt sprawy spełnione zostały przesłanki wymienione w pkt 2 i 4. Natomiast co do zarzutu strony, że w sprawie w ogóle nie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, gdyż decyzja wymiarowa nie została skutecznie doręczona wskazać należy, że kwestia ta została zbadana przez sąd w sprawie sygn. III SA/Wa 862/09. Sąd oddalił skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. uznając, że prawidłowe jest stanowisko organu podatkowego odnośnie daty doręczenia powyższej decyzji i braku zachowania przez Stronę ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Słuszne również jest stanowisko organu, że Spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Artykuł 162 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale i przynajmniej uprawdopodobnienia, że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 40/99, niepubl.). Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia pism Strony i jej pełnomocnika powodem niezachowania terminu było błędne przekonanie wspólniczek, że czynności pracownika organu, dokonanych w dniu [...] grudnia 2008 r., nie można uznać za skuteczne doręczenie decyzji wymiarowej. Nie jest okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu, błąd co do własnej sytuacji faktycznej i prawnej. Tym bardziej, że wspólniczki Kancelarii prawnej są profesjonalistkami. W tym przypadku zlekceważenie informacji pracownika organu o doręczeniu decyzji wymiarowej, niesprawdzenie własnej sytuacji prawnej w świetle regulacji dot. doręczeń w postępowaniu podatkowym, niezaznajomienie się z treścią decyzji pozostawionej w aktach sprawy oraz niezłożenie odwołania w terminie, który rozpoczął bieg od [...] grudnia 2008 r. nie można uznać za dołożenie należytej staranności stanowiącej o braku winy w niedochowaniu terminu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.