II SA/Wr 174/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Protokolant: referent Kamil Demianiuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2021, sygn. akt II SAB/Wr 1/21 oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Pismem z dnia 9 lutego 2022 r. (data wpływu do organu – 15 lutego 2022 r.) A. K. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) wniosła skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (dalej: PINB, organ) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 1/21. W wyroku tym Sąd stwierdził, że: organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie z wniosku strony skarżącej, bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wymierzył organowi grzywnę w kwocie 300 zł i zasądził od organu za rzecz skarżącej koszty postępowania. Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem wyroku z 23 marca 2021 r. ze stwierdzoną prawomocnością zostały doręczone organowi w dniu 19 lipca 2021 r. Pismami z dnia 1 czerwca 2021 r., 9 czerwca 2021 r., 25 czerwca 2021 r., 28 czerwca 2021 r., 5 października 2021 r. i 12 października 2021 r. skarżąca wzywała organ do podjęcie działań, zaś w ostatnich ze wskazanych pism zażądała wykonania powyższego wyroku. W skardze na niewykonanie wyroku skarżąca wniosła o uznanie, że PINB po raz kolejny dopuścił się bezczynności i przewlekłości w zakresie wykonania zaleceń sądu zawartych w punkcie III sentencji wyroku, wymierzenie organowi grzywny za zignorowanie wyroku sądu i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autorka podała, że organ odebrał wyrok w dniu 19 lipca 2021 r. lecz od tej pory nie podjął żadnych działań w sprawie realizacji zaleceń sądu, choć za 10 dni upłynie 7 miesięcy od daty zwrotu wyroku. Ze względu na brak działań organu skarżąca wskazała na dramatyczne skutki funkcjonowania obiektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił przy tym, że w dniu 28 stycznia 2021 r. wydał postanowienie nr 6/2021, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 11 marca 2021 r., nr 299/2021 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z art. 154 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu tego wynika, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ustawodawca formułuje zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W niniejszej sprawie strona skarżąca spełniła wskazany w art. 154 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na niewykonanie wyroku, czyniąc to skierowanymi do organu pisemnymi wezwaniami, w tym w wezwaniu z dnia 12 października 2021 r. nawiązała wprost do zapadłego wyroku i żądała jego wykonania. Przystępując do oceny, czy PINB pozostawał w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku, w pierwszej kolejności trzeba wskazać na poglądy wyrażone w literaturze prawa i orzecznictwie sądowym, dotyczące wykładni art. 154 p.p.s.a., które skład orzekający w pełni podziela. Podkreśla się tam (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. W konsekwencji, niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (vide: wyrok NSA z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Niewykonaniem wyroku jest również sytuacja, gdy rozstrzygnięcie organu – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 278/17, CBOSA). Z akt niniejszej sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 1/21, wyznaczył PINB w O. termin 30 dni na załatwienie sprawy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta administracyjne sprawy z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi w dniu 19 lipca 2021 r., a zatem formalnie organ zobligowany był rozstrzygnąć sprawę najpóźniej z dniem 18 sierpnia 2021 r. Zaznaczyć trzeba, iż Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku (zgodnym z poglądem Z. Żukowskiego wyrażonym w glosie do postanowienia NSA z 12 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1317/96, publ.: OSP 1999/3, poz. 57), że termin do załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest terminem odrębnym, dodatkowym w stosunku do terminów przewidzianych w przepisach art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), tym samym też nie podlega przedłużeniu w trybie art. 36 k.p.a. Tutejszy Sąd orzekając w dniu 23 marca 2021 r. uznał rażącą bezczynność i przewlekłość w prowadzonym przez organ postępowaniu, a nadto istotnie w pkt III sentencji wyroku zobowiązał organ do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych. Orzeczenie we wskazanej części sentencji wyroku wynikało z braku informacji o wprowadzeniu przez PINB do obrotu aktu administracyjnego. Tymczasem obecnie wiadomym jest, że jeszcze w dniu 28 stycznia 2021 r. PINB w O. wydał postanowienie nr 6/2021, którym odmówił A. K. wszczęcia postępowania w sprawie funkcjonowania oraz nielegalnej budowy i użytkowania kotłowni. W związku z zażaleniem skarżącej Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 11 marca 2021 r. wydał postanowienie nr 299/2021, którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W tych okolicznościach zauważyć przyjdzie, że jeszcze przed wydaniem wyroku w sprawie bezczynności i przewlekłości organ nadzoru budowlanego rozpoznał sprawę wydając rozstrzygnięcie. W dniu orzekania przez tutejszy Sąd tj. w dacie 23 marca 2021 r. sprawa była nawet rozpoznana przez organ odwoławczy bowiem Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 11 marca 2021 r. wydał postanowienie nr 299/2021. Sądowi znany jest też z urzędu fakt wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 3 sierpnia 2021 r., (a zatem przed wywiedzeniem skargi na niewykonanie wyroku), wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 214/21 oddalającego skargę A. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 marca 2021 r., nr 299/2021. Niewątpliwie zatem nie zaistniała sytuacja niewykonania wyroku zapadłego w sprawie przewlekłości w prowadzeniu postępowania i bezczynności organu. Skarżącą otrzymywała od organów wydawane przezeń rozstrzygnięcia, co potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenia odbioru. Co więcej, prowadziła z organami korespondencję, zaskarżała wydane akty administracyjne instancyjnymi środkami zaskarżenia oraz wywiodła skargę do sądu administracyjnego. Wobec powiedzianego nie może być mowy o niewykonaniu wyroku, jak zdaje się klarować skarżąca. Fakt niezadowolenia z treści wydanego rozstrzygnięcia nie może stanowić uzasadnionej podstawy do czynienia organowi zarzutu niewykonania wyroku, gdyż w takich okolicznościach właściwym jest tryb zaskarżenia konkretnego aktu administracyjnego, z czego zresztą skarżącą skorzystała. Z powyższych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.