I OZ 843/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 144/09 o odrzuceniu wniosku W.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie wydania prawa jazdy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10.07.2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił wniosek W.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. W uzasadnieniu Sąd I instancji zauważył, iż przedmiotowy wniosek był już przedmiotem rozpoznania tego Sądu, który postanowieniem z dnia 8.04.2009 r. odrzucił wniosek skarżącego. Sąd podniósł, iż z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że wyrokiem z dnia 17.12.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...].04.2008 r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].03.2007 r., w przedmiocie uchylenia swojej decyzji z dnia [...].08.2006 r., stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...].04.2003 r. w sprawie wydania W.W. prawa jazdy kat. ABCE. W związku ze wskazaniem przez Sąd, że w decyzji z dnia [...].03.2007 r. zawarto błędne pouczenie, pełnomocnik skarżącego, w dniu 19.01.2009 r., złożył skargę na tę decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Przedmiotowy wniosek Sąd odrzucił jako spóźniony, podnosząc, że skoro pełnomocnik skarżącego wiadomość o uchybieniu terminu powziął w dniu 17.12.2008 r., w trakcie ogłaszania wyroku, to termin złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął bezskutecznie w dniu 24.12.2008 r. W zażaleniu na postanowienie odrzucające wniosek skarżący wskazał, że siedmiodniowy termin winien być liczony od daty uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17.12.2008 r., a zatem termin do wniesienia skargi upływał z dniem 13.02.2009 r. Nadto w ocenie skarżącego przyjęcie za prawidłowe stanowiska Sądu oznacza, że strona obecna na publikacji wyroku ma siedem dni na sporządzenie skargi, natomiast strona nieobecna na publikacji termin siedmiodniowy winna liczyć od doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem, bez względu na to, czy jest on prawomocny, czy nie. Zdaniem skarżącego takie różnicowanie terminów dla strony obecnej i nieobecnej jest niedopuszczalne i winno być w każdym przypadku liczone od dnia uprawomocnienia się wyroku. Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25.05.2009 r., sygn. akt I OZ 540/09, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi, podkreślając, że Sąd I instancji nie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, gdyż rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie wziął pod uwagę w wystarczający sposób okoliczności niniejszej sprawy na tle art. 112 kpa. Uwzględniając wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ponownie dokonał oceny złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd stwierdził, iż podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W przedmiotowej sprawie wyrokiem z dnia 17.12.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...].04.2008 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że przedmiotem skargi do sądu nie mogła być wymieniona decyzja, wydana w trybie autokontroli, lecz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...].03.2007 r. Mając na uwadze fakt błędnego pouczenia strony w ww. decyzji o przysługującym środku zaskarżenia oraz treść art. 112 kpa, zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, w dniu 17.12.2008 r. Sąd, ogłaszając wyrok, poinformował obecnego na rozprawie pełnomocnika skarżącego o możliwości wniesienia w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w dniu 16.01.2009 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Oceniając przedmiotowy wniosek Sąd w pierwszej kolejności zbadał, uwzględniając wskazówki zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy środek prawny został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 P.p.s.a. terminie. Sąd podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądowym, w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego wskazany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od momentu, kiedy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać stosownej czynności procesowej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie za moment powzięcia wiadomości o powstałym uchybieniu należy przyjąć dzień 17.12.2008 r., kiedy obecny na rozprawie pełnomocnik, został w ustnym uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia poinformowany, o błędnym pouczeniu zawartym w decyzji organu z dnia [...].03.2007 r. oraz o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji podniósł, iż nie podziela poglądów pełnomocnika skarżącego, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od stwierdzenia prawomocności, czy też od dnia doręczenia uzasadnienia. Zdaniem Sądu zwrot "od czasu ustania przyczyny" ma charakter obiektywny, nie musi być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem strony. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego powziął wiadomość o uchybieniu terminu w dniu 17.12.2008 r., natomiast uzasadnienie wyroku, czy też stwierdzenie jego prawomocności nie przesądza o ustaniu przyczyny powodującej uchybienie terminu. Zdaniem Sądu w chwili uzyskania informacji o uchybieniu terminu pełnomocnik skarżącego - jako profesjonalista dysponujący z racji wykonywanego zawodu fachową wiedzą prawniczą - powinien podjąć stosowne działania i wystąpić w przewidzianym terminie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Stosowny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi winien zostać złożony najpóźniej w dniu 24.12.2008 r., tymczasem został on nadany razem ze skargą w dniu 16.01.2009 r., co powodowało, zdaniem Sądu, konieczność jego odrzucenia jako spóźnionego. Z zażaleniem na to postanowienie wystąpił W.W., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu postawiono zarzut naruszenia art. 87 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację, art. 88 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 190 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu autor zażalenia stwierdził, iż pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażony w zaskarżonym postanowieniu jest niezasadny, a termin do wystąpienia ze skargą wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia winien być późniejszy niż do dnia 24.12.2008 r. Zdaniem pełnomocnika strony termin do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku z dnia 17.12.2008 r., czyli najwcześniej od dnia 6.02.2009 r., a nie od dnia 17.12.2008 r., w którym odbyła się rozprawa. W ocenie wnoszącego zażalenie termin siedmiu dni do wniesienia środka prawnego powinno liczyć się od dnia ustania przyczyny uchybienia, a nie od dnia, w którym strona o takim uchybieniu się dowiedziała. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w jego ocenie Sąd naruszył art. 190 P.p.s.a., bowiem nie zastosował się do wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25.05.2009 r., sygn. akt I OZ 540/09, zgodnie z którą Sąd I instancji powinien był zbadać sprawę pod kątem naruszenia art. 112 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Za zasadny uznać należy podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 190 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25.05.2009 r., sygn. akt I OZ 540/09, uchylił wcześniejsze postanowienie Sądu I instancji odrzucające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podkreślając, że Sąd nie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, gdyż nie wziął pod uwagę w wystarczający sposób okoliczności niniejszej sprawy na tle art. 112 kpa. Tym samym stwierdzić trzeba, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę po jej przekazaniu, winien był przede wszystkim skupić się na dokonaniu oceny okoliczności dotyczących ewentualnego naruszenia art. 112 kpa i dopiero w świetle dokonanych wyjaśnień zbadać wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu. Tymczasem Sąd I instancji skupił się ponownie na dopuszczalności tego wniosku w związku z naruszeniem art. 87 § 2 P.p.s.a., nie odnosząc się niemalże w ogóle do art. 112 kpa. Tym samym nie zastosował się on do oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, a która wiązała Sąd I instancji na podstawie art. 190 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że samo błędne pouczenie strony, w świetle art. 112 kpa, stanowi wystarczające uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie zwraca uwagę na pogląd wyrażony w przywołanym wyżej postanowieniu z dnia 25.05.2009 r., że przepisy prawa winny być interpretowane tak, żeby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze postępowania sądowego, zaś wniosek skarżącego winien być rozpoznany z uwzględnieniem faktu, że błędne pouczenie co do sposobu zaskarżenia decyzji, jakie udzielone było skarżącemu przez organ administracji, nie może wywoływać dla niego negatywnych skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.05.2009 r. oceną prawną, winien więc dokonać ponownej oceny wniosku W.W. uwzględniając okoliczności wskazane w tym postanowieniu. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za naruszające art. 190 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 tej ustawy.