II SA/Ol 543/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2020 roku sprawy ze skargi P. S. na czynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia "[...]" w przedmiocie zmian w rejestrze stanu cywilnego postanawia umorzyć postępowanie sądowe. UZASADNIENIE Pismem z 11 lipca 2019 r. P.S. wniósł skargę na czynności Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w "[...]" (dalej jako: Kierownik USC lub organ) polegające na: 1/ błędnym przeniesieniu i zamieszczeniu dnia 15 maja 2019 r. w rejestrze stanu cywilnego treści aktu zgonu M.S., zm. dnia 18 października 1943 r., sporządzonego tego samego dnia w USC w "[...]", w zakresie oznaczenia miejsca zgonu osoby, której akt dotyczy – niezgodnym z treścią aktu zgonu Nr "[...]" z chwili jego sporządzenia zamieszczoną w księdze zgonów USC "[...]"; 2/ nieprawidłowym sporządzeniu i zamieszczeniu dnia 15 maja 2019 r. w rejestrze stanu cywilnego pierwszej wzmianki dodatkowej w wymienionym wyżej akcie zgonu, poprzez powołanie błędnej nazwy miejscowości. W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonych czynności i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że nieprawidłowe dokonanie migracji aktu z księgi zgonów do rejestru stanu cywilnego skutkowało nieprawidłowym określeniem miejsca zgonu osoby, której dotyczy akt. Natomiast pierwsza wzmianka dodatkowa – nawet przy przyjęciu, że zgon nastąpił w miejscowości "[...]" – również jest sporządzona z naruszeniem prawa, gdyż wskazuje na błędną podstawę prawną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że w niniejszej sprawie przedmiotowy akt został błędnie przeniesiony do rejestru stanu cywilnego. Z treści aktu zgonu nr "[...]" wynika, że miejsce zgonu to "[...]". Ponieważ w sprawie miało miejsce błędne przeniesienie aktu oraz problemy techniczne występujące podczas dołączania pierwszej wzmianki, dlatego też w dniu 17 lipca 2019 r. na podstawie art. 127a ust. 1 p.a.s.c. akt zgonu o nr "[...]" został unieważniony przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w "[...]". Unieważnienie w dniu 17 lipca 2019 r. aktu zgonu sporządzonego 15 maja 2019 r. stało się powodem odrębnej skargi wywiedzionej przez P.S. na czynności Kierownika USC w "[...]". Sprawa ta (dotycząca czynności z 17 lipca 2019 r.) została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Ol 658/19. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 października 2019 r. oddalił skargę w zakresie stwierdzenia bezskuteczności czynności unieważnienia przeniesionego aktu zgonu M.S. do rejestru stanu cywilnego pod nr "[...]". Skarga kasacyjna skarżącego została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2020 r. w sprawie II OSK 172/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd na rozprawie w dniu 10 października 2020 r. oddalił wniosek skarżącego o połączenie do wspólnego rozpoznania niniejszej sprawy ze sprawą o sygn. akt II SA/Ol 658/19, gdyż w ocenie Sądu nie zostały spełnione przesłanki ustawowe do takiego połączenia. Przedmiotowe sprawy nie mogły być objęte jedną skargą, ponieważ dotyczyły różnych czynności dokonanych przez Kierownika USC, nie została zatem spełniona przesłanka określona w art. 111 § 1 p.p.s.a. Sąd nie znalazł podstaw do połączenia spraw na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., które ma charakter fakultatywny. Sąd dopuścił natomiast dowód z akt sprawy o sygn. akt II SA/Ol 658/19, mając na uwadze fakt, że w aktach tych znajduje się część akt administracyjnych dotyczących także niniejszej sprawy. Pomimo braku możliwości, czy też konieczności rozpoznania obu wskazanych wyżej spraw łącznie stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zdeterminowane jest wyrokiem jaki zapadł w sprawie o sygn. II SA/Ol 658/19. W obu tych sprawach skarżący wniósł skargi na czynności Kierownika USC w "[...]" z 15 maja 2019 r. i 17 lipca 2019 r. Oddalenie skargi na czynność z 17 lipca 2019 r., tj. na unieważnienie przeniesionego aktu zgonu M.S. do rejestru stanu cywilnego pod nr "[...]", skutkować musiało uznaniem skargi w niniejszej sprawie za bezprzedmiotową. Prawomocnym wyrokiem w sprawie II SA/Ol 658/19 Sąd przesądził o tym, że organ na podstawie art. 127a P.a.s.c. uprawniony był do unieważnienia aktu stanu cywilnego o nr "[...]", to jest czynności z 15 maja 2019 r. będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Sąd wskazał wówczas również i to, że dokonana 17 lipca 2019 r. czynność nie została podjęta w trybie autokontroli określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność, że czynności te zostały podjęte przez organ po wniesieniu przez skarżącego skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 543/19 nie przesądza o tym, że został zastosowany tryb autokontroli. Należy bowiem zauważyć, że w myśl art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zatem zaskarżony akt nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, a w związku z tym jak każdy inny akt administracyjny może podlegać procedurze unieważnienia, o ile taka procedura jest przewidziana w przepisach szczególnych. Należy zaś zauważyć, że art. 127a P.a.s.c. dopuszcza możliwość unieważnienia aktu stanu cywilnego przeniesionego do rejestru stanu cywilnego. Pogląd ten został zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w sprawie II OSK 172/20 oddalił skargę kasacyjną. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela i akceptuje argumenty przedstawione w obu powoływanych wyrokach dotyczące tego, iż czynność Kierownika USC w "[...]" z 17 lipca 2019 r., pomimo tego, że dokonana została po wpłynięciu skargi na czynność z 15 maja 2019 r. nie była autokontrolą. Organ na podstawie art. 127a P.a.s.c. unieważnił 17 lipca 2019 r. przeniesiony błędnie 15 maja 2019 r. do rejestru stanu cywilnego akt zgonu M.S. W niniejszej sprawie skarga dotyczyła właśnie czynności Kierownika USC w "[...]" z 15 lipca 2019 r., tj. zmigrowania aktu zgonu, który to akt został unieważniony 17 lipca 2019 r. i to nie w trybie autokontroli, a na podstawie art. 127a P.a.s.c. Skarżący pogląd ten negował również w skardze kasacyjnej od wyroku w sprawie II SA/Ol 658/19, jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił jego poglądu (wyrok w sprawie II OSK 172/20), dlatego też należało rozważyć kwestię bezprzedmiotowości postępowania sądowego. W judykaturze sądowoadministracyjnej ugruntował się pogląd, że zwrot użyty w art. 161 § 1pkt 3 p.p.s.a., iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, dotyczy przyczyny, która zaistniała dopiero po wniesieniu skargi. Tym samym postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2017 r., w sprawie II OSK 609/18 i z 11 lipca 2018 r. w sprawie II OSK 609/18 – dostępne w CBOSA ). W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczyła czynności Kierownika USC w "[...]" polegającej na błędnym przeniesieniu i zamieszczeniu dnia 15 maja 2019 r. w rejestrze stanu cywilnego treści aktu zgonu M.S., w zakresie oznaczenia miejsca zgonu osoby, której akt dotyczy oraz nieprawidłowym sporządzeniu i zamieszczeniu pierwszej wzmianki dodatkowej w tymże akcie zgonu. Powyższy akt jednak już nie istnieje, ponieważ w dniu 17 lipca 2019 r. został unieważniony przez Kierownika USC w "[...]". Unieważnienie to nastąpiło po wniesieniu skargi, co miało miejsca w dniu 11 lipca 2019 r. Stwierdzić należy, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż akt, którego dotyczyła zaskarżona czynność, został unieważniony i nie może on wywoływać żadnych skutków prawnych. Złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżący 5 listopada 2020 r. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ administracji nie oponował temu wnioskowi. Dlatego też na podstawie art. 161 § 1pkt 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.