II FSK 1089/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie: NSA Bogdan Lubiński, WSA del. Anna Dumas (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 2332/08 w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2004 r. oraz marzec 2006 r. oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2332/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. C. na decyzję Ministra Pracy i polityki Społecznej z dnia 26 czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2004 r. oraz marzec 2006 r. Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 26 czerwca 2008 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych określającą E. C. wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za grudzień 2004 r. oraz marzec 2006 r. Podstawą wydania decyzji przez organ I instancji było ustalenie, iż skarżąca nie wywiązała się z obowiązku wpłat na PFRON w wysokości 24.227 zł z tytułu niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w związku z utratą statusu zakładu pracy chronionej oraz w wysokości 310,00 zł z tytułu ujawnienia nieterminowego przekazywania środków funduszu rehabilitacji na rachunek bankowy tego funduszu. Status Zakładu Pracy Chronionej firmy P. z siedzibą w K., wygasł w dniu 25 listopada 2004 r. z uwagi na upływ okresu na jaki został udzielony, w myśl decyzji wydanej przez Wojewodę Śląskiego. W przypadku, gdy pracodawca uzyskał status zakładu pracy chronionej na czas określony (w tym przypadku na okres trzech lat), to wraz z upływem terminu obowiązywania decyzji przyznającej ten status, wygasa on, a zatem pracodawca status ten utracił. Prezes Zarządu PFRON wskazał, iż w związku z utratą statusu ZPCH oraz zgodnie z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. jedn. Dz.U. z 2008, Nr 14, poz. 92. dalej - "ustawa") Skarżąca powinna złożyć deklarację DEK-II-A oraz dokonać wpłaty niewykorzystanych środków funduszu, czego nie uczyniła. W odwołaniu od decyzji Prezesa Zarządu PFRON Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji w części dotyczącej zobowiązania za grudzień 2004 r. w kwocie 24.277 zł. Zaskarżonej decyzji zarzuciła wydanie jej bez podstawy prawnej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33 ust. 7 oraz art. 33 ust. 4a w zw. z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy. Skarżąca podniosła, że w stosunku do niej nie mają zastosowania powyższe przepisy, gdyż status zakładu pracy chronionej posiadała na czas określony, zatem wraz z upływem określonego terminu status ten wygasł. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, iż w przypadku, gdy pracodawca uzyskał status zakładu pracy chronionej na czas określony (w tym przypadku na okres trzech lat), to wraz z upływem terminu obowiązywania decyzji przyznającej ten status, wygasa on, a zatem pracodawca status zakładu pracy chronionej traci. Zgodnie natomiast z przepisem art. 33 ust. 7 ustawy, w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty (każdej) statusu zakładu pracy chronionej (w tym wygaśnięcia decyzji przyznającej pracodawcy status), niewykorzystane według stanu na dzień likwidacji, upadłości lub utraty statusu zakładu pracy chronionej środki zakładowego funduszu podlegają niezwłocznie wpłacie na Fundusz. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej zobowiązania wraz z odsetkami w kwocie 24.277 zł i uchylenie decyzji w pozostałej części lub uchylenie decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: wydanie decyzji bez podstawy prawnej, co narusza normę art. 247 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p), naruszenie przepisu prawa materialnego art. 33 ust. 7 oraz art. 33 ust. 4a w związku z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy, poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie w sprawie przez organ II instancji również w zakresie nie zaskarżonym przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku z dnia 2 kwietnia 2009 r. stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, iż skarżąca, prowadząca P. uzyskała status zakładu pracy chronionej na okres trzech lat. Wraz z upływem tego terminu status wygasł. Zgodnie natomiast z powołanym art. 33 ust. 7 ustawy, w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej niewykorzystane według stanu na dzień likwidacji, upadłości lub utraty statusu zakładu pracy chronionej środki funduszu rehabilitacji podlegają niezwłocznie wpłacie do Funduszu, z zastrzeżeniem ust. 7a i 7b ustawy. W ocenie Sądu, zgodzić się należy z Ministrem Pracy i Polityki Społecznej, iż wygaśnięcie statusu zakładu pracy chronionej, w związku z upływem terminu na jaki został przyznany, wypełnia przesłanki z art. 33 ust. 7 ustawy. Wygaśnięcie statusu zakładu pracy chronionej jest równoznaczne z utratą tego statusu przez zakład. Nie można bowiem zgodzić się ze skarżącą, iż "utrata statusu", o której mowa w spornym przepisie dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, o której mowa w art. 30 ust. 3 ustawy tj. utraty tego statusu w drodze decyzji wojewody. Pracodawca uzyskując status zakładu pracy chronionej jedynie na okres trzech lat, tylko w tym wyznaczonym okresie korzystać mógł ze środków funduszu. Po upływie tego okresu obowiązany był zwrócić niewykorzystane środki według stanu na dzień utraty statusu. Za bezzasadny uznać należy w ocenie Sądu zarzut skargi dotyczący rozstrzygnięcia przez organ II instancji również w zakresie nie zaskarżonym przez skarżącą. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. C. reprezentowania przez pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w części dotyczącej oddalenia skargi w zakresie zobowiązania do wpłaty na rzecz PFRON kwoty 24227,00 zł za grudzień 2004 r. z tytułu niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: niezastosowanie art. 33 ust. 7 oraz art.33 ust. 4 a w zw. z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy, zastosowanie w sprawie art. 30 ust. 3 ustawy poprzez przyjęcie rozszerzającej wykładni ponad treść ustawy, pojęcia "utraty statusu zakładu pracy chronionej" i przyjęcie wygaśnięcia statusu jako formę jego utraty. Powyższe naruszenia spowodowały naruszenie art. 84 Konstytucji RP poprzez nałożenie na skarżąca obowiązku świadczenia publicznego nie wynikającego z ustawy. Autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 133 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) poprzez wydanie wyroku nie na podstawie zgromadzonego w sprawie stanu faktycznego, a w oparciu o wykładnię pojęcia ustawowego, które nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy, a mianowicie braku decyzji konstytutywnej wojewody o utracie statusu zakładu pracy chronionej, naruszenie art. 134 par. 1 w zw. z art. 141 par. 4 P.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w wyroku do zarzutu naruszenia art. 247 par. 1 pkt 2 O.p. oraz zarzutu braku konstytutywnej decyzji wojewody o utracie statusu zakładu pracy chronionej, naruszenie art. 145 par. 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie w podstawie skargi kasacyjnej powołano się na naruszenie zarówno prawa materialnego, jak również na naruszenie przepisów postępowania ( art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.), dlatego też odnosząc się do powyższych podstaw kasacyjnych, należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania ( art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Rozpoznając wskazane przez autora skargi kasacyjnej zarzuty w pierwszej kolejności należy odnieść się do tych z nich, które dotyczą uchybień Sądu pierwszej instancji w zakresie przepisów postępowania. W ramach podstaw kasacyjnych wynikających z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Wskazano bowiem na naruszenie przez Sąd w zaskarżonym wyroku art. 134 P.p.s.a. w zw. z art. 141 par. 4 P.p.s.a. Należy przyjąć, że naruszenie art. 141 par. 4 P.p.s.a. może polegać na tym, że uzasadnienie Sądu nie zawiera wszystkich elementów, które wymienione są w tym przepisie. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wnoszący skargę kasacyjną musi więc wskazać jakich konkretnie elementów brak oraz wykazać jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Strona wnosząca skargę kasacyjną odnosi ten zarzut do nie odniesienia się do zarzutu skargi naruszenia przez organy art. 247 par. 1 pkt 2 O.p. Tymczasem stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy o których mowa w art. 141 par. 4 P.p.s.a. Zawiera też podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyczerpujące, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnienie przyczyn oddalenia skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej w tym odniesienie się do podstawy prawnej przyjętej jako podstawa zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za bezpodstawny należy uznać również zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 2 P.p.s.a poprzez niezastosowanie tego przepisu. Za nieusprawiedliwione należy również uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut uchybienia przez Sąd art. 133 par. 1 P.p.s.a. Okoliczność bowiem, że Sąd pierwszej instancji przyjął, na podstawie zebranego przez organy materiału dowodowego, iż skarżąca utraciła status zakładu pracy chronionej i jest zobowiązana do dokonania wpłaty na PFRON nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że organy obu instancji uznały, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że skarżąca utraciła status zakładu pracy chronionej w związku z upływem terminu (trzy lata) na który uzyskała status, w konsekwencji Sad pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji, rozpatrując zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa procesowego przez organy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku. Przechodząc do oceny zarzutów w zakresie podstawy z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do uznania za zasadne naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33 ust. 7 oraz art. 33 ust. 4 a w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy poprzez niezastosowanie tych przepisów oraz naruszenie art. 30 ust. 3 ustawy poprzez zastosowanie i przyjęcie rozszerzającej wykładni pojęcia "utrata statusu zakładu pracy chronionej". Nawiązując zatem do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego wypada zauważyć na wstępie, że zarzut naruszenia prawa materialnego może przybrać formę albo błędnej wykładni, albo niewłaściwego zastosowania, natomiast skarżący nie wskazał postaci tego naruszenia. Autor skargi kasacyjnej wskazuje na niezastosowanie art. 33 ust. 7 ustawy podczas, gdy organy jako podstawę rozstrzygnięcia wskazały właśnie ten przepis, a Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku przyjął, że nie można zarzucić Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej wydania decyzji bez podstawy prawnej, a także naruszenia art. 33 ust. 7 ustawy. Autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 30 ust. 3 ustawy poprzez jego zastosowanie podczas, gdy organy nie stosowały tego przepisu wydając decyzje. Zgodnie z art. 33 ust. 7 ustawy w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej niewykorzystane według stanu na dzień likwidacji, upadłości lub utraty statusu zakładu pracy chronionej środki funduszu rehabilitacji podlegają niezwłocznie wpłacie do Funduszu. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 33 ust. 7 ustawy, przyjmując, że wygaśniecie statusu zakładu pracy chronionej w związku z upływem terminu na jaki został przyznany należy rozumieć jako utratę statusu. Nie można bowiem ograniczać pojęcia "utrata statusu" tylko i wyłącznie do sytuacji, o której mowa w art. 30 ust. 3 ustawy tj. utraty statusu w drodze decyzji wojewody. Tym samym zastosowanie w sprawie art. 33 ust. 7 ustawy nie może budzić wątpliwości. Konsekwencją tego poglądu jest to, że argumentacja skargi kasacyjnej o naruszeniu prawa materialnego jest bezpodstawna. Należy ponadto zauważyć, że w sytuacji, gdy w rozpatrywanej sprawie nie doszło do skutecznego zakwestionowania zaaprobowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustaleń faktycznych, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami zaskarżonego wyroku. Konsekwencją uznania za poprawny przyjęty w sprawie stanu faktycznego jest uznanie, że nie doszło też do naruszenia prawa materialnego – art. 33 ust. 7 ustawy, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował dokonaną przez organy subsumcję stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.