I OZ 640/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Op 246/22 o odrzuceniu skargi M. K. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 18 marca 2021 r. nr PS.III.8640.1.2021.MP w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie dotyczącej nadania M. K. (dalej: skarżąca) statusu bezrobotnej i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, Prezydent Miasta Opola decyzją z 8 grudnia 2020 r., nr ER-521-211004/0023/222/TP/20, uchylił swoją wcześniejszą decyzję z 3 stycznia 2019 r. i jednocześnie orzekł o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 3 stycznia 2019 r. oraz o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 stycznia 2019 r. Przedmiotowa decyzja doręczona została skarżącej w dniu 15 grudnia 2020 r. W dniu 30 grudnia 2020 r. skarżąca złożyła do Wojewody Opolskiego (dalej: Wojewoda) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji z 8 grudnia 2020 r. wskazując, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania z powodu złego stanu zdrowia będącego następstwem wypadku. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej, Wojewoda postanowieniem z 18 marca 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał na ustalony stan faktyczny, tj. datę doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji, datę złożenia wniosku o przywrócenie terminu, brzmienie przepisów art. 58 i 59 k.p.a. oraz treść zobowiązania skierowanego do skarżącej odnośnie do wskazania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz daty ustania tej przyczyny. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie przedłożyła opinię prawno-medyczną sporządzoną 14 sierpnia 2011 r. w związku z leczeniem powypadkowym i ubieganiem się o przyznanie renty. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że podnoszona przez stronę argumentacja nie może stanowić podstawy do uznania, że w okresie od 15 grudnia 2020 r. do 30 grudnia 2020 r. istniała przeszkoda uniemożliwiająca jej wniesienie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola. Przedłożone zaświadczenie lekarskie nie stanowi potwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez domowników. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, zdaniem organu, zaliczyć można okoliczności losowe np. chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a więc okoliczności, których wystąpienie uniemożliwiło złożenie w terminie odwołania i których przezwyciężenie jest niemożliwe nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W treści wydanego postanowienia Wojewoda pouczył skarżącą, że na postanowienie to służy stronie zażalenie do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, które należy wnieść za pośrednictwem Wojewody, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Pismem z 6 kwietnia 2021 r. skarżąca, zgodnie z pouczeniem zawartym w w/w postanowieniu Wojewody, wniosła zażalenie. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii postanowieniem z 7 maja 2021 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie Wojewody. W piśmie z 27 czerwca 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 9 lutego 2022 r., II SA/Wa 2662/21, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że organ ten naruszył w sposób rażący przepis art. 59 § 2 k.p.a. W sytuacji bowiem, gdy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wydaje organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, to jest ono ostateczne i przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Sąd zwrócił również uwagę na okoliczność, że skarżąca w zaistniałej sytuacji (bez własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi do właściwego sądu) winna skorzystać z prawa złożenia – na podstawie art. 87 § 1 w zw. z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na sporne postanowienie Wojewody oraz podkreślił, że skarżąca, decydując się na skorzystanie ze wskazanego powyżej prawa, powinna pamiętać o istotnych warunkach określonych przez ustawodawcę w art. 87 p.p.s.a. Odpis powyższego wyroku został doręczony skarżącej w dniu 17 czerwca 2022 r. Pismem z 11 lipca 2022 r. skarżąca wniosła skargę na postanowienie Wojewody z 18 marca 2021 r., którym odmówiono jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z 8 grudnia 2020 r. Skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu oraz wskazał, że okoliczności podnoszone w postępowaniu, a dotyczące ubiegania się o rentę w 2011 r., nie mają wpływu na ocenę aktualnego stanu zdrowia. Postanowieniem z 17 listopada 2022 r., II SA/Op 246/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie doręczone zostało skarżącej w dniu 30 marca 2021 r. (k. 38 akt sąd.). Termin zatem do wywiedzenia skargi do Sądu upływał z dniem 29 kwietnia 2021 r. Skarga wniesiona została 11 lipca 2022 r., a więc z uchybieniem terminu. Wątpliwości w sprawie nie budzi również i to, że organ dokonał wadliwego pouczenia o terminie i sposobie zaskarżenia postanowienia, tj. pouczył skarżącą, że przysługuje od niego zażalenie do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, za pośrednictwem Wojewody w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz, że skarżąca, działając zgodnie z tym pouczeniem złożyła zażalenie do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, a po jego rozpoznaniu skargę do WSA w Warszawie. W wyniku rozpoznania przez WSA w Warszawie skargi na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 7 maja 2021 r. doszło do stwierdzenia jego nieważności, a skarżąca pouczona została, w uzasadnieniu do zapadłego wyroku, o tym, że w przypadku zamiaru wniesienia skargi na postanowienie Wojewody z 18 marca 2021 r. winna skorzystać z prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do właściwego sądu. Sąd I instancji stwierdził, że przed negatywnymi skutkami upływu terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewody z 18 marca 2021 r. mogło uchronić skarżącą wyłącznie złożenie skutecznego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, o czym pouczył ją Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zapadłego wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2662/21. Bez znaczenia jest wobec tego podniesiona w skardze argumentacja skarżącej o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W sprawie istotne jest bowiem, że skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia skargi (wprawdzie bez swej winy) oraz nie spełniła podstawowego warunku do jej skutecznego wniesienia przez złożenie wniosku o przywrócenie terminu, pomimo pouczenia w tym zakresie. Co więcej ze skargi, ani z pism ją uzupełniających nie wynika z jakich przyczyn została ona wniesiona dopiero w dniu 11 lipca 2022 r., skoro potwierdzenia odbioru odpisu wyroku z uzasadnieniem, w którym zawarte zostało prawidłowe pouczenie odnośnie do dalszych czynności dotyczących zaskarżenia postanowienia Wojewody z 18 marca 2021 r., skarżąca dokonała w dniu 17 czerwca 2022 r. (k. 40 akt sąd.). Skarżąca nie tylko nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, ale i nie zachowała siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), którą w rozpatrywanej sprawie było pouczenie o możliwości złożenia skargi wraz z wnioskiem oraz warunkach jego złożenia, co nastąpiło 17 czerwca 2022 r. (data odbioru odpisu zapadłego wyroku wraz z uzasadnieniem). Skarżąca w ogóle nie skorzystała z instytucji przywrócenia terminu do wywiedzenia skargi, pomimo że 11 lipca 2022 r. wniosła skargę do WSA w Opolu. Brak powyższego wniosku obiektywnie czyni skargę spóźnioną, a uchybienia tego nie mogą w tym konkretnym przypadku usprawiedliwiać okoliczności faktyczne, ani prawne. Sąd I instancji zauważył jednocześnie, że wobec brzmienia art. 112 k.p.a. przyjmuje się, że wadliwe pouczenie strony nie powinno jej szkodzić. Jednakże wadliwe pouczenie przez organ nie powoduje wstrzymania biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, a jedynie stanowi podstawę do przywrócenia terminu. O takiej możliwości i sposobie dalszego postępowania – po wyroku WSA w Warszawie skarżąca została prawidłowo pouczona. Do tego pouczenia skarżąca się nie zastosowała. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę. W ocenie skarżącej założenia Sądu I instancji są błędne i godzą w jej interes. Skarżąca podniosła, że stan po wypadku przy pracy i choroba są przyczyną pogubienia się w sprawie. Skarżąca wyjaśniła, że korzystała z ubezpieczenia zdrowotnego z PUP w Opolu lecząc się po wypadku i rehabilitacji. Zdaniem skarżącej podwójne ubezpieczenie powinno zostać zmienione korektą druku ZUS ZZA w zamian za całkowite wyeliminowanie z ubezpieczenia zdrowotnego istotnego w jej sytuacji życiowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., czego następstwem było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2022 r., II SA/Wa 2662/21, w którym pouczono skarżącą, że w sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie nie z jej winy, może ona skorzystać z prawa do złożenia – na podstawie art. 87 § 1 w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. – wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do właściwego sądu administracyjnego na sporne postanowienie Wojewody z 18 marca 2021 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z 8 grudnia 2020 r., został doręczony skarżącej w dniu 17 czerwca 2022 r. Skarżąca pomimo zwrócenia przez Sąd uwagi w w/w wyroku na konieczność uwzględnienia istotnych warunków określonych przez ustawodawcę w art. 87 p.p.s.a. nie złożyła jednak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając zatem na uwadze, że zaskarżone postanowienie Wojewody doręczone zostało skarżącej w dniu 30 marca 2021 r. to termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 29 kwietnia 2021 r. Tym samym złożenie skargi w dniu 11 lipca 2022 r. nastąpiło po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje również, że nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W tym stanie prawnym Sąd I instancji dokonał oceny dopuszczalności wniesionej skargi i na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę odrzucił. Podniesione natomiast w zażaleniu argumenty stanowią de facto polemikę z zaskarżonym postanowieniem Wojewody. Pozostają zatem bez wpływu na ocenę zasadności zastosowania art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wyjaśnić bowiem należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie o odrzuceniu skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny bada jedynie, czy przepisy, na podstawie których oparto to rozstrzygnięcie zostały prawidłowo zastosowane w stanie faktycznym sprawy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.