I SAB/Wa 206/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, , po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] róg [...], ozn. hip. "[...]" w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego W. Z. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z [...] maja 2019 r. W. Z. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] (dalej jako organ/prezydent) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], oznaczenie hipoteczne "[...], nr hip. [...]". W skardze podniesiono, że wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość został złożony [...] lutego 2011 r. i dotychczas postępowanie to nie zostało zakończone. Pismem z [...] lutego 2015 r. skarżący złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z [...] lipca 2015 r. Wojewoda [...] uznał złożone zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi 4-miesięczny termin na załatwienie sprawy licząc od dnia otrzymania postanowienia wraz z aktami sprawy. Pomimo tego organ dotychczas nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w wyznaczonym przez Sąd terminie, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu sumy pieniężnej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Z powyższych względów Sąd rozpoznał skargę jako skargę na bezczynność organu. W niniejszej sprawie wniosek inicjujący postępowanie wpłynął do organu [...] lutego 2011 r. Pismami z [...] sierpnia 2011 r. organ wystąpił do Delegatury Biura Geodezji i Katastru o kopie map ewidencyjnych oraz wypisy z rejestru gruntu, dotyczące przedmiotowej nieruchomości, do skarżącego o podanie aktualnych adresów następców prawnych J. T. - byłego właściciela nieruchomości oraz do Sądu Rejonowego [...] w [...] o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej. Pismami z [...] września 2012 r. i [...] stycznia 2013 r. organ zwracał się o kolejne informacje do Archiwum Państwowego oraz do ujawnionych następców prawnych J. T.. Kolejną czynnością w sprawie jest skierowanie [...] sierpnia 2013 r. pisma do Archiwum Państwowego o wydanie kserokopii dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismami z [...] stycznia 2015 r. organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] o nadesłanie kopii decyzji lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz do skarżącego i uczestników postępowania o podanie aktualnego adresu Z. T. lub jej następców prawnych. [...] marca 2015 r. zwrócono się do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] na nadesłanie zupełnego odpisu aktu zgonu ww. Pismem z [...] lutego 2017 r. organ zwrócił się do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego w [...] o nadesłanie kopii decyzji komunalizacyjnych i aktu lokalizacyjnego. [...] marca 2017 r. ponowiono wezwanie z [...] stycznia 2015 r. Przy piśmie z [...] marca 2017 r. poinformowano strony postępowania o stanie sprawy. Ostatnią odnotowaną czynnością w sprawie jest pismo z [...] czerwca 2017 r., przy którym organ zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o nadesłanie akt administracyjnych potrzebnych do rozpoznania niniejszej sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organ w niniejszej sprawie dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). Tok postępowania przed organem wskazuje, że czynności były podejmowane w dużych odstępach czasu, zaś ostatnia odnotowana czynność podjęta została [...] czerwca 2017 r. i od tego czasu organ pozostaje w bezczynności. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że postępowanie zostało wszczęte ponad osiem lat temu i dotychczas nie zostało zakończone, organ przekroczył w ten sposób zarówno termin określony w art. 35 § 3 kpa jak i termin wyznaczony w postanowieniu Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. – jako że postanowieniem tym organ został zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wraz z aktami sprawy, co nastąpiło [...] lipca 2015 r., tym samym termin wyznaczony przez wojewodę upływał z dniem 21 listopada 2015 r. Prezydent w toku postępowania nie poinformował również stron o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyn zwłoki i nie wskazał nowego terminu na załatwienie sprawy, co stanowi naruszenie art 36 § 1 kpa. Prowadzi to do wniosku, że organ w sposób rażący naruszył podstawowe normy postępowania administracyjnego. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej od organu i w tej części skargę oddalił. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Nie można pominąć znanego Sądowi z urzędu faktu, że sprawy prowadzone w trybie tzw. dekretu warszawskiego cechują się znacznym stopniem skomplikowania, co w połączeniu z okolicznością, że Prezydent [...] prowadzi jednocześnie znaczną ilość takich spraw może częściowo tłumaczyć niedochowanie terminów w sprawie. Mając to na uwadze Sąd uznał, że nakładanie na organ dodatkowych sankcji finansowych byłoby nieuzasadnione i w tym zakresie skargę oddalił. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako ppsa) zobowiązał Prezydenta [...] do rozparzenia wniosku skarżącego w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji), na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a ppsa stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji) a w pozostałej części skargę oddalił (pkt 3 sentencji). O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) (pkt 4 sentencji). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.