I SA/Ke 413/08

SENTENCJA Dnia 1 grudnia 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2006r. p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 7 października 2008r. w kwocie powyżej 100zł /słownie: sto/; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić; III. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. UZASADNIENIE W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 14 listopada 2008r. w wysokości 500zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...]w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2006r. J. D. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego i jego żony wchodzi mieszkanie wielkości 42m², a źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany zarówno przez skarżącego jak i jego żonę z emerytury w łącznej wysokości 1712,99zł netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadcza, że ma 76 lat jest inwalidą I grupy, uzyskuje emeryturę w niskiej wysokości. Skarżący podnosi, iż zarówno on jak i żona są osobami chorymi, cierpiącymi na kilka poważnych chorób. Dochody z emerytur w większości przeznaczają na leki. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Sygn. akt I SA/Ke 413/08 Analiza złożonego przez J. D. wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, którego domagają się skarżący ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku, czy osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżący nie należy, bowiem zarówno on jak i jego żona osiągają stały miesięczny dochód w łącznej wysokości 1712,99zł netto miesięcznie. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wspomina czy zaprzestał czy nadal prowadzi działalność gospodarczą. Jednakże w skardze z dnia 7 października 2008r. skarżący podniósł, iż prowadzi działalność gospodarczą , z której osiąga dochód w wysokości ok. 561zł. Ponadto w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się zeznania podatkowe skarżącego PIT-28 za rok 2006 i 2007, z których wynika, że skarżący osiągał w tych latach przychody z działalności gospodarczej. I tak za rok 2006 skarżący wykazał przychód w wysokości 91.869,60zł, a za rok 2007 w wysokości 57.298,20zł. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie z wpisu od skargi w kwocie powyżej 100zł. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia adwokata. Udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest bowiem obecnie konieczny. W myśl art. 175 § 1 oraz art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto zgodnie z art. 6 cyt. wyżej ustawy sąd winien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 w/w ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi sporządzonej przez stronę. Ponadto skarżący prawidłowo sformułował skargę, w szczególności zawarł w niej wszystkie elementy wymagane przepisami art. 46 § 1 oraz art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Świadczy to o umiejętności samodzielnej obrony swoich racji przed Sądem. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.