II GZ 389/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 października 2020 r., sygn. akt III SA/Po 483/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 października 2020 r., sygn. akt III SA/Po 483/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek M. F., wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 24000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że M. F. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podał, że wysokość kary i jej przymusowa egzekucja może doprowadzić do ciężkiej sytuacji finansowej. Sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego nie pozwala na jednorazową zapłatę kary, a wszczęcie egzekucji spowoduje dla niego dotkliwe skutki. Do wniosku nie została dołączona żadna dokumentacja na potwierdzenie zawartych w nim twierdzeń. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji powodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, mimo sporządzenia przez zawodowego pełnomocnika, praktycznie nie został uzasadniony, także wśród argumentów skargi nie ma argumentów nawiązujących do wniosku. Zdaniem Sądu I instancji dla zastosowania instytucji ochrony tymczasowej nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie tej ochrony należy do strony postępowania, która winna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia jednej z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący spełnił przesłanki w nim określone, bowiem wykonanie decyzji pozbawi skarżącego środków do koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zwłaszcza biorąc pod uwagę kryzys gospodarczy spowodowany pandemią koronawirusa, cięcia w wynagrodzeniach i zwalnianie pracowników. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wykonanie decyzji stanowi nadmierne obciążenie jego budżetu domowego. Skarżący nie dysponuje w chwili obecnej środkami umożliwiającymi zapłatę kary pieniężnej, a w związku z utrudnionym dostępem do finansowania bankowego nie otrzyma pożyczki lub kredytu. Zdaniem skarżącego, niewstrzymanie wykonania decyzji może skutkować przedwczesną egzekucją albo zmusi go do skorzystania z ofert parabanków, co w konsekwencji najprawdopodobniej doprowadzi do spirali zadłużenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo). Poza tym – jak wskazywano to już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, objęte kontrolą postanowienie Sądu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem i nie podważa go w całości nietrafna argumentacja zażalenia. Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wnioskodawca nie wykazał sytuacji majątkowej i materialnej, gdyż nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2020 r. na skarżącego (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. Zażalenie, powołujące analogiczne co wniosek, jak też niczym niepoparte twierdzenia, nie pozwala na podważenie prawidłowej oceny Sądu I instancji w tym zakresie. Trudno bowiem uznać, że ogólne stwierdzenia skarżącego, że "wysokość kary i jej przymusowa egzekucja może doprowadzić do ciężkiej sytuacji finansowej skarżącego" oraz że wszczęcie egzekucji "spowoduje dolegliwe skutki dla skarżącego", stanowią uprawdopodobnienie wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący tak we wniosku, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Z wymienionych powodów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.