II FSK 2965/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r., III SA/Wa 2462/12 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE II FZ 2965/13 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2462/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) oddalił skargę R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie a dnia 6 czerwca 2012 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. Na powyższe orzeczenie skarżący złożył skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie dysponuje kwotą pieniężną umożliwiającą dokonanie zapłaty należności w ramach solidarnej odpowiedzialności ze spółką. Skutkiem braku środków pieniężnych na dokonanie spłaty byłoby wszczęcie postępowania egzekucyjnego, skutkiem czego z pewnością doszłoby do rozszerzenia postępowania egzekucyjnego, które w chwili obecnej obejmuje rachunki bankowe skarżącego. W związku z powyższym istnieje możliwość powstania znacznej szkody, która to możliwość odnosi się do różnicy pomiędzy rynkową wartością sprzedawanych składników majątku, a ceną jaką uzyskać można w toku sprzedaży egzekucyjnej składników majątku należących do skarżącego. Zbycie składników majątkowych, w tym nieruchomości mogłoby, co ma miejsce szczególnie często przy sprzedaży egzekucyjnej, doprowadzić do uzyskania ceny znacząco odbiegającej od ceny rynkowej tj. ceny rażąco niskiej. Skarżący podniósł również, że wszczęcie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może znacząco utrudnić prowadzenie przez skarżącego bieżącej działalności gospodarczej, która przynosi dochody umożliwiające dokonanie w krótkim okresie czasu spłaty zobowiązań w stosunku do spółki. Zdaniem skarżącego wstrzymanie wykonania decyzji służyłoby również przyspieszeniu całego postępowania, rozumianego jako prowadzonego w celu uzyskania zaspokojenia należności publicznoprawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., określanej dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., który znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym (w związku z art. 193 p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W literaturze przedmiotu podkreśla się również, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają znaczenie niejako potencjalne. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z 9 marca 2009 r., I GSK 40/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając jednakże możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wyżej wymienionych przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy, wprawdzie decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Analizując pod tym względem argumentację zaprezentowaną przez stronę we wniosku w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że zaprezentowana przez skarżącego argumentacja uzasadnia twierdzenie, że wykonanie decyzji podatkowej spowoduje realne zagrożenie dla funkcjonowania prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Egzekwowanie bowiem kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji może niewątpliwie wpłynąć na utratę płynności finansowej działalności gospodarczej strony, co w konsekwencji grozi potencjalną likwidacją firmy, utratą majątku firmy, zwolnieniem pracowników. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż skarżący nie dysponuje kwotą pieniędzy umożliwiającą dokonanie zapłaty należności i jedyną możliwością wyegzekwowania zobowiązania podatkowego będzie sprzedaż egzekucyjna posiadanej przez niego składników majątku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnieje możliwość, że skutkiem prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego będzie egzekucja z nieruchomości. Zaznaczenia wymaga przy tym, że jak wynika z doświadczenia życiowego ceny uzyskiwane na drodze licytacji komorniczej nieruchomości są zazwyczaj niższe, niż cena jaką można uzyskać za taką nieruchomość w drodze zwykłej sprzedaży. Zatem ewentualny późniejszy zwrot wyegzekwowanej w tym trybie kwoty zobowiązania podatkowego nie przywróciłby rzeczy do stanu poprzedniego, co wypełnia wskazaną w art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłankę trudnego do odwrócenia skutku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na gruncie niniejszej sprawy zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i orzekł jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.