II FSK 1226/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Anna Maria Świderska, Protokolant Maciej Wojtuń, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "J." sp. z o.o. z siedzibą w P. - następca prawny "R." sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 557/08 w sprawie ze skargi "R." sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 29 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J." sp. z o.o. z siedzibą w P.- następca prawny "R." sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 lipca 2008 r. wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, że odwołanie wniesione przez Spółkę z o.o. "R." z siedzibą w P. (dalej spółka) od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 4 czerwca 2008 r., w sprawie określenia spółce wysokości straty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jej doręczenia i została doręczona pełnomocnikowi spółki za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 16 czerwca 2008 r. Bieg terminu do wniesienia odwołania skończył się z upływem 30 czerwca 2008r. Odwołanie strony zostało wniesione w dniu 1 lipca 2008 r. - data stempla pocztowego, a więc ustawowy 14 dniowy termin do wniesienia odwołania nie został zachowany. Organ odwoławczy wskazał także, że strona nie wnosiła o przywrócenie uchybionego terminu. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez spółkę do sądu administracyjnego. Domagając się jego uchylenia, pełnomocnik zarzucił naruszenie art.: 120, 145 § 2, 148, 228 § 1 pkt 2, 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Ord. pod.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia 4 czerwca 2008r. dokonał B. G., który nigdy nie był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika spółki. Wyjaśniono, że korespondencja trafiająca do B. G. i pozostałych osób prowadzących działalność gospodarczą pod tym samym adresem, była na tyle obfita, że czasami dochodziło do zbiorczego kwitowania odbioru przesyłek. Z przyczyn obiektywnych w dniu 16 czerwca 2008 r. pełnomocnik spółki był nieobecny w kancelarii i dopiero w dniu następnym, tj. 17 czerwca 2008 r. możliwym było odebranie przez niego korespondencji. Pełnomocnik wskazał, iż podczas jego nieobecności w kancelarii dopuszczalnym było doręczenie przesyłki wyłącznie w trybie wskazanym w art. 149 i 150 Ord. pod. Na tej podstawie uznał on, że organ błędnie przyjął jako datę doręczenia dzień 16 czerwca 2008 r., i że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie pełnomocnik spółki oświadczył, że przesyłkę z Urzędu Kontroli Skarbowej otrzymał w dniu 17 czerwca 2008 r., a Pan G. - również prowadzący działalność gospodarczą pod tym samym adresem - nie powiadomił go, że przesyłkę odebrał w dniu 16 czerwca 2008 r. Pełnomocnik spółki uznał, że przesyłka nie została mu doręczona i w uzgodnieniu z mocodawcą stwierdził, iż termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 1 lipca 2008 r., oraz, że termin ten został przez niego zachowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 557/08, oddalił skargę. Sąd wskazał art. 223 § 2 pkt 1 Ord. pod. i wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie sporną kwestią była dokonana przez organ ocena prawidłowości doręczenia pełnomocnikowi spółki decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. oraz ustalenia terminu, w którym nastąpiło to doręczenie. Sąd przytoczył art. 148 § 1 Ord. pod. i stwierdził, że za zasadny należało uznać pogląd, iż powołany przepis dotyczy zarówno doręczenia w zakładzie pracy, w którym adresat pisma jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę czy też innej umowy, a więc w miejscu w którym występuje on jako pracobiorca, jak i miejscu pracy rozumianym jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, samodzielnie i na własny rachunek. Wyjaśniono, że w rozpoznawanej sprawie na duplikacie potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, a więc przesyłki skierowanej na podany przez pełnomocnika adres do korespondencji, listonosz wskazał, że przesyłkę doręczono w dniu 16 czerwca 2008 r. pracownikowi kancelarii, który własnoręcznym podpisem pokwitował doręczenie przesyłki, wpisując datę 16 czerwca 2008 r. oraz używając do tego pieczęci firmowej. W takich okolicznościach, zdaniem Sądu, brak było podstaw do uznania za zasadny zarzut wadliwości doręczenia decyzji. Skoro pełnomocnik pod tym samym adresem prowadził wraz z innymi osobami działalność gospodarczą, których nazwiska wymienione zostały na wspólnej pieczęci firmowej, to na tym pełnomocniku ciążył obowiązek takiego zorganizowania przyjmowania korespondencji, aby w sposób niebudzący wątpliwości określony został krąg osób upoważnionych do odbioru. Spółka wniosła skargę kasacyjną i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), zarzuciła wyrokowi naruszenie art. 65 § 2 w zw. z art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez uznanie korespondencji za doręczoną prawidłowo, art. 220 § 1 oraz art. 220 p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwych ustaleń stanu faktycznego polegającego na uznaniu, iż wpis od skargi został uiszczony po terminie do jego wniesienia, oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny ustaleń stanu faktycznego, co w konsekwencji miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Wskazując powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. O wyniku przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku przesądziły zasadnicze ułomności treści wniesionego środka odwoławczego. Powołując się na przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 65 § 2 w związku z art. 67 § 5 tej ustawy "poprzez uznanie korespondencji za doręczoną prawidłowo w dniu 29 maja 2008 r.", a także art. 220 § 1 i art. 220 § 3 p.p.s.a. "poprzez dokonanie wadliwych ustaleń stanu faktycznego polegającego na uznaniu, iż wpis od skargi został uiszczony po terminie do jego wniesienia". Drugi z zarzutów zmodyfikowano następnie wywodząc, że naruszenie prawa przez sąd łączyło się z uznaniem wniesienia odwołania od decyzji z uchybieniem przewidzianego ustawowo terminu. Zarzuty te wsparto twierdzeniem, że naruszono również art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż w wyroku "dokonano błędnej oceny ustaleń stanu faktycznego, co w konsekwencji miało istotny wpływ na treść orzeczenia" (s. 2 i 5 skargi kasacyjnej). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Analiza uzasadnienia zapadłego wyroku dowodzi, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie dokonywał jakiejkolwiek oceny w granicach pierwszych czterech z wymienionych przepisów p.p.s.a., odnoszących się przecież do postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania administracyjnego (przed organami podatkowymi). Postawienie zarzutów naruszenia tych przepisów trzeba wobec tego zakwalifikować jako oczywiste nieporozumienie. Tezę, iż uchybiono przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a. wsparto jedynie enigmatycznym stwierdzeniem, że sąd dokonał "odmiennych ustaleń niż te, które wynikają z akt sprawy" (s. 5 skargi kasacyjnej). Nic nie wskazuje na to, aby istotnie doszło do popełnienia tak rozumianego błędu. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ocena prawna znajduje pełne odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, samo zaś uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przez ów przepis elementy, w tym "zwięzłe przestawienie stanu sprawy". Nie sposób zatem wywodzić, że naruszono ten przepis, podzielając stanowisko przyjęte w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w S. Wydając zaskarżony wyrok, sąd administracyjny pierwszej instancji przywołał znaczące dla wyniku postępowania okoliczności faktyczne rozpoznanej sprawy i wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia (w szczególności podniósł, iż w rozpatrywanym stanie faktycznym, z uwagi na potwierdzenie przyjęcia pisma firmową pieczęcią przez osobę, która się tego podjęła, jej umocowanie do odbioru korespondencji nie powinno nasuwać wątpliwości – s. 5 i 6 uzasadnienia wyroku). Wywiązał się on tym samym z obowiązku określonego powołanym uprzednio przepisem prawa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.