II OZ 178/22

SENTENCJA Dnia 25 maja 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 675/21 o odrzuceniu zażalenia J. L. na postanowienie tego sądu z dnia 15 września 2021 r. odrzucające skargę w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Lublinie postanowieniem z 15 września 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 675/21 odrzucił skargę J. L. na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do rozbiórki pieców kaflowych i ułożenia ogrzewania podłogowego. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że ww. postanowienie zostało doręczone skarżącemu 8 października 2021 r. (k. 29) wraz z pouczeniem, że przysługuje od niego skarga kasacyjna do NSA, która powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego). Tymczasem w dniu 15 października 2021 r. (k. 39) skarżący wniósł sporządzone osobiście zażalenie (które następnie uzupełnił pismem z 22 października 2021 r.). Skarżący nie podpisał zażalenia ani nie nadesłał jego odpisów. W związku z tym, że od zaskarżonego postanowienia nie przysługiwało skarżącemu zażalenie, lecz skarga kasacyjna, sąd pierwszej instancji, stosownie do art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, Ppsa) już z tego względu odrzucił jako niedopuszczalne zażalenie na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 Ppsa. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nawet gdyby potraktować zażalenie jako skargę kasacyjną, to wobec wymogu sporządzenia jej przez adwokata lub radcę prawnego, również ona podlegałaby odrzuceniu jako sporządzona osobiście przez skarżącego. W przedstawionych okolicznościach sąd wojewódzki uznał za zbędne wzywanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. L., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) art. 177a Ppsa w zw. z art. 176 § 1 i 2 Ppsa w zw. z art. 175 § 1-3 Ppsa przez bezpodstawne odrzucenie środka zaskarżenia zatytułowanego jako "zażalenie" (faktycznie stanowiącego skargę kasacyjną), pomimo niewezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez: - wskazanie kto sporządził skargę kasacyjną (gdyż nie było pod nią podpisu), - poprzez jej podpisanie przez profesjonalnego pełnomocnika; 2) art. 173 § 1 Ppsa w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa przez bezpodstawne uznanie, że zażalenie podlega odrzuceniu jajko niedopuszczalne, gdyż wniesiono zażalenie zamiast skargi kasacyjnej, w sytuacji w której mylne oznaczenie lub zatytułowanie pisma nie może stanowić powodu jego odrzucenia, w związku z czym odrzucenie pisma strony jako niedopuszczalnego zażalenia, bez zbadania, czy spełnia wymogi konieczne dla skargi kasacyjnej, nie zasługuje na aprobatę. Z uwagi na powyższe wnosi o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz 2. merytoryczne rozpoznanie środka zaskarżenia (zatytułowanego "zażalenie", a faktycznie stanowiącego skargę kasacyjną) na postanowienie WSA w Lublinie z 15 września 2021 r. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazuje, że mylne oznaczenie lub zatytułowanie pisma nie może stanowić powodu jego odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 173 § 1 Ppsa (Dz. U. 2022, poz. 329 - Ppsa) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 Ppsa, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 194 § 1 Ppsa zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w punktach od 1 do 10 tego przepisu. Z punktu 1a art. 194 § 1 Ppsa wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o jakich mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 tej ustawy. Do postanowień, wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne, kończących postępowanie w sprawie należy zaliczyć postanowienia o odrzuceniu skargi. A zatem generalnie środkiem odwoławczym wnoszonym od tego typu postanowień jest skarga kasacyjna. Jednakże z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że wyłączono możliwość wnoszenia skarg kasacyjnych od postanowień o odrzuceniu skargi z powodu: złożenia skargi po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa), nieuzupełnienia w terminie jej braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa), jeśli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 Ppsa), nieuiszczenia, mimo wezwania, należnego wpisu (art. 220 § 3 Ppsa). Na tego rodzaju postanowienia w obowiązującym stanie prawnym przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia (zob. art. 194 § 1 pkt 1a Ppsa). Postanowienie WSA w Lublinie z 15 września 2021 r. nie należy do tej kategorii postanowień, o których mowa w art. 194 § 1 pkt 1a Ppsa, a zatem nie przysługuje na nie zażalenie, ale – stosownie do normy art. 173 § 1 Ppsa – skarga kasacyjna. Podstawę prawną tego orzeczenia stanowił bowiem przepis art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa – Sąd meriti uznał, iż skarżący nie był stroną postępowania zgłoszeniowego. W konsekwencji zażalenie wniesione na to postanowienie należało uznać za niedopuszczalne, co winno skutkować jego odrzuceniem, co też trafnie uczynił sąd pierwszej instancji na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 Ppsa. Odnosząc się do argumentacji zażalenia, należy przy tym wyjaśnić, że nie można było potraktować wniesionego "zażalenia" jako skargi kasacyjnej, a to dlatego, że pismo to nie spełniało warunków niezbędnych do uznania go za ten środek zaskarżenia. Stosownie do art. 175 § 1 Ppsa skarga kasacyjna powinna być bowiem sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, zaś pismo z 15 października 2021 r. ("zażalenie") skarżący sporządził osobiście (wprawdzie nie podpisał go, ale wskazał tam swoje imię i nazwisko), przy czym z akt sprawy nie wynika, by należał on do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 175 § 2 Ppsa. Ubocznie zauważyć wypadnie, że skarżący wniósł skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Lublinie z 15 września 2021 r., która rozpoznano w sprawie II OSK 531/22. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.