II OSK 1710/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SAB/Łd 179/18 w sprawie ze skargi W. R. na bezczynność Starosty P. w przedmiocie podjęcia czynności zmierzających do ustalenia właściciela urządzeń i charakteru tych urządzeń 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. R. na rzecz Starosty P. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SAB/Łd 179/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. R. (dalej "Skarżący") na bezczynność Starosty P. w przedmiocie podjęcia czynności zmierzających do ustalenia właściciela urządzeń i charakteru tych urządzeń. Wymieniona wyżej skarga datowana na [...] października 2018 r. i nadana w Urzędzie Pocztowym w P. [...] października 2018 r. dotyczyła bezczynności Starosty P. w zakresie braku podjęcia czynności zmierzających do formalnego ustalenia właściciela urządzeń wodnych/obiektów budowlanych liniowych znajdujących się na nieruchomości skarżącego, a także w zakresie braku ustalenia czy przebiegające przez nieruchomość skarżącego kanały stanowią urządzenia wodne czy obiekty budowlane liniowe, co w konsekwencji stanowiło niewykonanie wytycznych zawartych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OW 67/13. Powyższym postanowieniem NSA wskazał Starostę P. jako organ właściwy w sprawie rozpatrzenia wniosku W. R. z dnia [...] marca 2012 r. o wyrażenie zgody na likwidację niedrożnego kanału [...] na działce nr ew. [...], przy ul. [...] w [...]. Oddalając skargę na bezczynność, WSA w Łodzi wskazał, że Starosta podjął działania zmierzające do załatwienia sprawy. Starosta ustalił, że przedmiotowy kanał nie jest urządzeniem wodnym w związku z czym nie jest możliwe zobowiązanie Miasta P. do podjęcia określonych działań w postaci właściwego utrzymania urządzenia wodnego. Następnie Starosta wydał w dniu [...] września 2017 r. decyzję umarzającą postępowanie w sprawie. Stąd też zdaniem WSA w Łodzi w sprawie nie doszło do bezczynności. Ponadto Sąd wskazał, że na zasadność skargi na bezczynność nie ma wpływu fakt, że wymieniona decyzja Starosty nie odpowiada oczekiwaniom Skarżącego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Łodzi wniósł Skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: a. naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 oraz pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz nieuwzględnienie skargi na bezczynność Starosty P., które to bezczynność w ocenie Skarżącego polega na braku podjęcia czynności zmierzających do formalnego ustalenia właściciela urządzeń wodnych/obiektów budowlanych liniowych znajdujących się na jego nieruchomości, a także na braku ustalenia, czy przebiegające przez nieruchomość Skarżącego kanały stanowią urządzenia wodne czy obiekty budowlane liniowe, co w konsekwencji stanowi niewykonanie wytycznych zawartych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013 r. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Starosta P. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym, według norm prawem przewidzianych. Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, a żadna z pozostałych stron postępowania się temu nie sprzeciwiła, w związku z czym przedmiotowa skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami. Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok WSA w Łodzi odpowiada prawu. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 oraz pkt 3 P.p.s.a. Zasadnie bowiem Sąd I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie Starosta P. nie dopuścił się bezczynności. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten - będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Inaczej niż w przypadku przewlekłości postępowania, kiedy z reguły nie dochodzi do załatwienia sprawy, ale z uwagi na podejmowanie czynności procesowych niezmierzających ku temu, a więc najczęściej tzw. czynności pozornych, w przypadku bezczynności badaniu zasadniczo nie podlega sposób procedowania, a jego efekt (czy jego brak) w postaci rozstrzygnięcia (braku) sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie Starosta P. został wyznaczony jako organ właściwy w sprawie mocą wymienionego wyżej postanowienia NSA z dnia 20 września 2013 r. W postanowieniu NSA wskazał ponadto, że bezspornie Skarżący nie jest właścicielem przedmiotowego kanału, zaś za właściciela powinno się uznać Miasto P. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, poza sporem pozostaje okoliczność, że Starosta podjął działania zmierzające do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem Skarżącego. Starosta dokonał bowiem oględzin terenowych oraz zwrócił się do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych o udzielenie informacji, czy przedmiotowy kanał na działce Skarżącego jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej. Na podstawie ustalonego w wyniku podjętych czynności stanu faktycznego Starosta wydał decyzję z dnia [...] września 2017 r., którą umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania Gminy Miejskiej P. do usunięcia wymienionego kanału albo przyłączenia kanału do odpowiedniej infrastruktury wodnej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zatem stanowisko Sądu I instancji, że skoro postępowanie zainicjowane wnioskiem Skarżącego zostało zakończone wydaniem wymienionej decyzji z dnia [...] września 2017 r., to złożona ponad rok po tej dacie skarga na bezczynność musiała zostać oddalona. Sąd nie dopuścił się w tym zakresie naruszenia art. 149 § 1 P.p.s.a., ponieważ bezspornie postępowanie zostało zakończone wydaniem stosownego rozstrzygnięcia. Zasadne był także pogląd Sądu I instancji, że nie ma wpływu na bezczynność organu fakt, że wydana decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami Skarżącego. Bez znaczenia w kontekście rozpoznawanej sprawy są ponadto podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności dotyczące niezastosowania się przez Starostę P. do postanowienia NSA z dnia 20 września 2013 r. Taka sama sytuacja ma miejsce w odniesieniu do twierdzeń Skarżącego kasacyjnie kwestionujących przyjęte przez organ ustalenia faktyczne, które posłużyły następnie za podstawę wydania decyzji z dnia [...] września 2017 r. Wskazać należy, że powyższe okoliczności Skarżący kasacyjnie może podnosić postępowaniu dotyczącym kontroli wymienionej decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2017 r. Sam zaś fakt zakończenia postępowania stosownym rozstrzygnięciem przesądza o braku bezczynności Starosty P. w rozpoznawanej sprawie. Z analogicznych przyczyn nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy argumentacja podnoszona przez skarżącego kasacyjnie w skierowanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismach z [...] lipca 2019 r. oraz [...] września 2019 r., albowiem dotyczyła ona nie oceny czy w sprawie zaistniała po stronie Starosty P. bezczynność w rozpoznaniu podania W. R. z dnia [...] marca 2012 r., lecz prawidłowości wydanej w tej sprawie kończącej postępowanie decyzji z dnia [...] września 2017 r. i prawidłowości działań podejmowanych przez Starostę przy rozpoznawaniu kolejnych pism skarżącego kasacyjnie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a., art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 207 § 1 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. II FPS 4/12, wskazującą, że stanowią one podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. Odpowiedz na skargę kasacyjną sporządzona została w terminie określonym w art. 179 P.p.s.a. przez profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentował stronę skarżącą także w postępowaniu przed Sądem I instancji, zaś wobec rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.