I SA/Wa 674/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi C. M., D. S. i J. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP oddala skargę. UZASADNIENIE Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2007 r. nr [...] odmawiającą C. M., D. S. i J. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. S. nieruchomości w miejscowości J., [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że na podstawie zaświadczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Oddział w K. w dniu [...] sierpnia 1946 r. ustalono, że S. S. był obywatelem polskim, zamieszkiwał w J., gmina U., powiat L., [...] i przybył do Polski 28 czerwca 1944 r. Na podstawie orzeczenia nr [...], wydanego w dniu [...] listopada 1946 r. przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Oddział w R. ustalono, że S. S. pozostawił w miejscowości J., powiat L., gospodarstwo rolne. S. S. zmarł [...] stycznia 1982 r., a jego spadkobiercy J. S., D. S. i C. M. wystąpili o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ ustalił także, że w latach 1944 – 1951 miejscowość J. znajdowała się na terytorium Związku Radzieckiego, a następnie na podstawie umowy międzynarodowej zawartej [...] lutego 1951 r. pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych, obszar na terenie którego znajdowała się miejscowość J., został odstąpiony, w drodze wzajemnej zamiany, Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie miejscowość ta znajduje się na terenie [...]. Zgodnie z art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje również osobom, które pozostawiły nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z umową pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia [...] lutego 1951r. Powyższe oznacza, że prawo do rekompensaty przysługuje m.in. osobom oraz ich spadkobiercom, które na skutek w/w umowy pomiędzy RP a ZSRR pozostawiły nieruchomości poza obecnymi granicami RP i obszar, na którym znajdują się pozostawione nieruchomości nie znajduje się obecnie w granicach RP. Należy zatem uznać, że dotyczy to tych nieruchomości, które znajdowały się na odcinku polskiego terytorium państwowego, znajdującego się w województwie [...], który to odcinek został odstąpiony w drodze zamiany Związkowi Socjalistycznych Republik Radzieckich i obecnie znajduje się na terenie Ukrainy. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że miejscowość J., w której znajdowało się gospodarstwo rolne S. S., znajdowała się do 1951 r. na terytorium Związku Radzieckiego, a więc poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ale obecnie znajduje się na terytorium RP. Nie można zatem stwierdzić, że S. S. pozostawił nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolite Polskiej. Jednocześnie organ wskazał, że szczegółowe zasady i tryb przyznawania ekwiwalentu za mienie pozostawione na terytorium ZSRR z tytułu wymiany odcinków terytorium przygranicznego pomiędzy PRL a ZSRR regulowały: - zarządzenie nr 280 Ministra Rolnictwa z dnia 18 października 1957 r. w sprawie zasad i trybu rozliczenia z osobami przesiedlonymi w związku z wymianą odcinków terytorium przygranicznego pomiędzy PRL a ZSRR, oraz - zarządzenie nr 99 Ministra Rolnictwa z dnia 26 czerwca 1961 r. w sprawie zasad rozliczania z niektórymi osobami przesiedlonymi w związku z wymianą odcinków przygranicznych pomiędzy PRL a ZSRR. Wyżej wymienione przepisy były podstawą do otrzymania przez osoby przesiedlone w związku ze zmianą granic w 1951 r., gospodarstwa zamiennego bądź ekwiwalentu w gotówce. W skardze na decyzje Ministra Skarbu Państwa C. M., D. S. i J. S. stwierdzili, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] są niesprawiedliwe i krzywdzące. Podnieśli, że ustawa z 8 lipca 2005 r. reguluje sprawę rekompensat z tytułu pozostawienia nieruchomości położonych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a nie reguluje takich indywidualnych przypadków, w jakich znalazła się sprawa o realizację prawa do rekompensaty po S. S.. Skarżący zwrócili się do Sądu o rozpatrzenie sprawy jako przypadku indywidualnego, nie ujętego w powołanej ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. i pozytywne jej załatwienie. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Skarżący C. M., D. S. i J. S., jako spadkobiercy S. S. złożyli wnioski o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w obecnych granicach Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.). Tak więc organy właściwe do rozpoznania tych wniosków obowiązane były rozpatrzeć ich zasadność w świetle przepisów wskazanej we wnioskach ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa (...). Przesłanki przedmiotowe i podmiotowe, których spełnienie, dla uwzględnienia roszczeń zgłoszonych na podstawie tej ustawy, jest konieczne określone są w art. 1 i art. 2 tej ustawy. Podstawową przesłanką przewidzianą w tych przepisach jest by nieruchomości, za które wnioskodawcy ubiegają się o rekompensatę, pozostawione były poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Nieruchomość pozostawiona przez S. S. położona była w miejscowości J. Nieruchomość ta, bezspornie, przed 17 września 1939 r. była położona na obszarach wchodzących w skład ówczesnego Państwa Polskiego. Jednak również obecnie wchodzi w skład Rzeczypospolitej Polskiej i jest położona w gminie U., powiat [...]. Ponieważ w sposób wyraźny przepisy art. 1 i art. 2 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...) stanowią, że zasady w niej określone dotyczą nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, a nieruchomości pozostawione przez poprzednika prawnego skarżących położone były w miejscowości J., która to miejscowość znajduje się w obecnych granicach Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo organy obu instancji uznały, że wnioski skarżących nie mogą być uwzględnione. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażona w art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przy czym organy obowiązane są stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie wydawania decyzji. Nie ulega wątpliwości, że w dacie wydawania zaskarżonych decyzji obowiązująca ustawa z 8 lipca 2005 r. zawiera regulacje, które nie pozwalają na uwzględnienie wniosków skarżących z powodów wyżej omówionych. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do orzekania w sposób nie uregulowany we właściwych przepisach. Natomiast sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne – w toku rozpoznawania sprawy – nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując w tym kontekście przedmiotową skargę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania w sposób pozostający poza regulacjami ustawowymi, na zasadach słuszności. Dlatego też wniosek skarżących by ich sprawę rozpatrzeć jako "indywidualny przypadek nie ujęty w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r." nie mógł być uwzględniony. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 1512 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.