I C 321/14
Суды общей юрисдикции2024-02-19
Номер дела
I C 321/14
Дата решения
2024-02-19
Тип
SENTENCE
Судьи
Andrzej Kuryłek (PRESIDING_JUDGE)
Текст решения
<p>Sygn. akt I C 321/14</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 19 lutego 2024 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Andrzej Kuryłek</p>
<p>Protokolant: Agata Chmielewska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. w Warszawie</p>
<p>na rozprawie sprawy z powództwa <span class="anon-block">I. C. (1)</span>
</p>
<p>przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>I zasądza od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">I. C. (1)</span> kwotę 11.726.000 (jedenaście milionów siedemset dwadzieścia sześć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 9 lutego 2023 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>II oddala powództwo w pozostałym zakresie;</p>
<p>III ustala, iż powódka wygrała proces w 68 % i stosownie do tego wyniku szczegółowe wyliczenie kosztów pozostawić referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się wyroku.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I C 321/14</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 21 marca 2014 r. <em>
<!-- -->(data stempla, k. 282) </em>
<span class="anon-block">I. C. (2)</span> <span class="anon-block">C.</span> wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa – Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> na jej rzecz kwoty 17.128.000,00 zł wraz z odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty. Ponadto, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzez strony powodowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu, powódka wskazała, że nieruchomość położona w <span class="anon-block">W.</span> przy dawnej <span class="anon-block">ul. (...)</span>, ozn. Nr Hip. <span class="anon-block"> (...)</span>, „<span class="anon-block">(...)</span>" (obecnie rejon <span class="anon-block">ul. (...)</span>) w dniu 21 listopada 1945 r., tj. w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> (Dz. U. Nr 50 poz. 279) - dalej „dekret <span class="anon-block"> (...)</span>" o łącznej powierzchni 10.350 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> należała do <span class="anon-block">S. S.</span>, której powódka jest następczynią prawną. Zdaniem powódki w dniu 16 lutego 1949 r. został skutecznie złożony wniosek dekretowy, a wobec wydania orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 22 marca 1960 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, w zakresie w jakim doszło do stwierdzenia jego nieważności na podstawie decyzji SKO, powódka ma roszczenie odszkodowawcze. Ponadto strona powodowa podniosła, iż istnieje adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wydaniem nieważnej decyzji, a szkodą w majątku powódki.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(pozew, k. 2-36)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na pozew z dnia 5 czerwca 2014 r. <em>
<!-- -->(data stempla, k. 286v.) </em>Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>Pozwany w pierwszej kolejności podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powódki. Zdaniem pozwanego brak jest również normalnego/adekwatnego związku przyczynowego, a powódka nie udowodniła ażeby pomiędzy zdarzeniem, które w przekonaniu powódki jest źródłem szkody, a uszczerbkiem w postaci utraconych działek, zachodził związek przyczynowy. Dodatkowo, zdaniem pozwanego właściwym trybem dochodzenia przez powódkę odszkodowania za wskazaną nieruchomość jest tryb administracyjny z art. 215 u.g.n., a nie sądowy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpowiedź na pozew, k. 287-303)</em>
</p>
<p>Wyrokiem wstępnym z dnia 29 stycznia 2015 roku wydanym w sprawie z powództwa <span class="anon-block">I. C. (1)</span> przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> o zapłatę Sąd Okręgowy w Warszawie uznał roszczenie za usprawiedliwione co do zasady. W wyroku wstępnym sąd rozstrzygnął m.in. zarzut winy, przedawnienia roszczenia oraz zarzut braku związku przyczynowego <em>
<!-- -->(wyrok SO w Warszawie k. 377, transkrypcja wygłoszonego uzasadnienia, k. 383-391).</em>
</p>
<p>Pismem z dnia 19 marca 2020 r. <em>
<!-- -->(data stempla pocztowego, k. 780)</em> powódka uszczegółowiła roszczenie odsetkowe, w ten sposób, że wniosła o zasądzenie wskazanej w pozwie kwoty wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia powództwa do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz od dnia 1 stycznia 2016 r., do dnia zapłaty z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(pismo procesowe powódki, k. 781-789) </em>
</p>
<p>Do zamknięcia rozprawy strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Nieruchomość położona w <span class="anon-block">W.</span> przy dawnej <span class="anon-block">ul. (...)</span>, ozn. Nr Hip. <span class="anon-block"> (...)</span>, „<em>
<!-- -->
</em>
<span class="anon-block">(...)</span> (obecnie rejon <span class="anon-block">ul. (...)</span>) w dniu 21 listopada 1945 r., tj. w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., <em>
<!-- -->
o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>
</em> (Dz. U. Nr 50 poz. 279) - dalej „dekret <span class="anon-block"> (...)</span>" o łącznej powierzchni 10.350 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> należała do <span class="anon-block">S. S.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
( zaświadczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa X Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 4 lutego 2003 r.- k. 38-38v.; zaświadczenia Sądu Grodzkiego w <span class="anon-block">W.</span> Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia 16 lutego 1949 r. Nr <span class="anon-block">(...)</span> – k. 39 – okoliczność bezsporna )</em>
</p>
<p>Z dniem 21 listopada 1945 roku tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span>, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu przeszły na własność gminy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, a od 1950 roku z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa. Następnie grunt przedmiotowej nieruchomości z dniem 27 maja 1990 roku stał się własnością <span class="anon-block">D.</span> - Gminy <span class="anon-block">W.</span> - <span class="anon-block">M.</span>, co potwierdził Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> decyzjami: <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 6 czerwca 1991r., nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 marca 1992r., nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 12 czerwca 1996r., nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13 sierpnia 1996r., nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 8 listopada 1996r. oraz Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">decyzjami: nr (...)</span> z dnia 26 kwietnia 2002r., nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 23 marca 2006r. Obecnie zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020410361" title="Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy - Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361 (art. 20;art. 20 ust. 1)">art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy</a> grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność miasta stołecznego <span class="anon-block">W.</span>. W części zaś, stanowi własność Skarbu Państwa oraz osoby prawnej.</p>
<p>
<em>
<!-- -->( ustalenia SKO w decyzji z dnia 25 września 2003 r., <span class="anon-block">(...)</span> – k. 76-86)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">I. C. (2)</span> <span class="anon-block">C.</span> jest następczynią prawną <span class="anon-block">S. S.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(przebieg następstwa prawnego – k. 113-143, k. 148-152v., k. 158-281 - okoliczność bezsporna - oświadczenie strony pozwanej z protokołu rozprawy z 15.01.2015 r., nagranie 00:25:02, k. 358)</em>
</p>
<p>W dniu 16 lutego 1949r. adw. <span class="anon-block">T. P.</span>, pełnomocnik <span class="anon-block">S. S.</span> złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do <span class="anon-block"> (...)</span> w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu <span class="anon-block"> (...)</span>. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 roku, tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, a więc termin do złożenia wniosku upływał w dniu 16 lutego 1949 roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(wniosek dekretowy z dnia 16 lutego 1949 r. – k. 40)</em>
</p>
<p>Wniosek dekretowy został rozpoznany orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 22 marca 1960r. (<span class="anon-block">(...)</span>), którym odmówiono <span class="anon-block">S. S.</span> przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span> położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, nr hip. <span class="anon-block"> (...)</span> <em>
<!-- -->
„<span class="anon-block">(...)</span>".</em> W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 22 marca 1960 r., Prezydium Rady Narodowej stwierdziło, iż na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne, co zdaniem organu nie dało się pogodzić z korzystaniem z przedmiotowego gruntu przez dotychczasowego (przeddekretowego) właściciela.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
( orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 22 marca 1960r. (<span class="anon-block">(...)</span>) – k. 41-42; ustalenia SKO w decyzji z dnia 25 września 2003 r., (<span class="anon-block">(...)</span>) – k.76-86)</em>
</p>
<p>W wyniku rozpoznania wniosku z dnia 21 marca 2003 r., spadkobierców <span class="anon-block">S. S.</span> - decyzją z dnia 25 września 2003r. (<span class="anon-block">(...)</span>) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w <span class="anon-block">W.</span> orzekło o:</p>
<p>1.
stwierdzeniu nieważności powyższego orzeczenia w części dotyczącej <span class="anon-block">działek ewidencyjnych nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>, z wyłączeniem 0,601 części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przypadającej na lokale <span class="anon-block">mieszkalne nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>; 0,657 części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przypadającej na <span class="anon-block">lokale mieszkalne nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>; 0,672 części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przypadającej na <span class="anon-block">lokale mieszkalne nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>; 0,563 części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przypadającej na <span class="anon-block">lokale mieszkalne nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>;.</p>
<p>2.
stwierdzeniu, iż powyższe orzeczenie w części dotyczącej 0,601 części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przypadającej na <span class="anon-block">lokale mieszkalne nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przypadającej na <span class="anon-block">lokale mieszkalne nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przypadającej na <span class="anon-block">lokale mieszkalne nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> przypadającej na <span class="anon-block">lokale mieszkalne nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> - wydane zostało z naruszeniem prawa, jednakże wobec ustalenia, iż orzeczenie to we wskazanym zakresie wywołało nieodwracalne skutki prawne - odmówiło stwierdzenia jego nieważności w tej części;</p>
<p>3.
na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 k.p.a.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 157;art. 157 § 1)">art. 157 § 1 k.p.a.</a> przekazano sprawę w części dotyczącej <span class="anon-block">działek nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast- zgodnie z właściwością.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(Decyzja z dnia 25 września 2003 r., (<span class="anon-block">(...)</span>) – k.76-86)</em>
</p>
<p>Powyższa Decyzja SKO z dnia 25 września 2003 r. <em>
<!-- -->(<span class="anon-block">(...)</span>) </em>stała się ostateczna z datą doręczenia decyzji pełnomocnikowi powodów, tj. z dniem 2 października 2003 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczność bezsporna - oświadczenie strony pozwanej z protokołu rozprawy z 15.01.2015 r., nagranie 00:25:02, k. 358)</em>
</p>
<p>W wyniku rozpoznania wniosku dekretowego złożonego przez adw. <span class="anon-block">T. P.</span> - pełnomocnika <span class="anon-block">S. S.</span>, o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, ozn. nr hip. <span class="anon-block"> (...)</span> wydano następujące decyzje administracyjne:</p>
<p>1.
ostateczną decyzję z dnia 1 marca 2007 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> – w której ustanawiano na 99 lat prawo użytkowania wieczystego gruntu o pow. 641 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, oznaczonego jako <span class="anon-block">działka ewidencyjna nr (...)</span> w obrębie <span class="anon-block">(...)</span>, uregulowanego w KW Nr <span class="anon-block"> (...)</span>. (wniosek o urządzenie nowej księgi został złożony w dniu 19.10.2006r. - Dz.<span class="anon-block">Kw (...)</span>) położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> <span class="anon-block">róg (...)</span> na rzecz spadkobierców <span class="anon-block">S. S.</span> w stosownych udziałach;</p>
<p>2.
ostateczną decyzję Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 15 lutego 2011 r., Nr <span class="anon-block"> (...)</span> – gdzie odmówiono spadkobiercom <span class="anon-block">S. S.</span> przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego obecnie działki ewidencyjne w obrębie <span class="anon-block"> (...)</span>: nr<span class="anon-block">(...)</span>, położonego w rejonie ulic: <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>3.
ostateczną decyzję z dnia 4 marca 2011 r., Nr <span class="anon-block"> (...)</span> Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> uchylającą na skutek odwołania własną <span class="anon-block">decyzję (...)</span> z dnia 15 lutego 2011 r., - w części dotyczącej <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>;</p>
<p>4.
ostateczną decyzję z dnia 5 grudnia 2012 r., Nr <span class="anon-block"> (...)</span> Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, w której ustanowiono na lat 99 prawo użytkowania wieczystego gruntu o pow. 1254 m<sup>
<!-- -->2</sup>, oznaczonego jako <span class="anon-block">działka ewidencyjna nr (...)</span> w obrębie <span class="anon-block"> (...)</span>, uregulowanego w KW nr <span class="anon-block"> (...)</span> cz. położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, a także gruntu o powierzchni 1044 m<sup>
<!-- -->2</sup> i oznaczonego jako <span class="anon-block">działka ewidencyjna nr (...)</span> w obrębie <span class="anon-block"> (...)</span>, uregulowanego w KW Nr I <span class="anon-block"> (...)</span> cz. położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> - na rzecz spadkobierców <span class="anon-block">S. S.</span> w stosownych udziałach oraz odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego część <span class="anon-block">działki ewidencyjnej nr (...)</span> w obrębie <span class="anon-block"> (...)</span>, położonego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>.</p>
<p>We wszystkich w/w decyzjach Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> wskazane zostało, iż aktualnie przedmiotowy grunt nie jest objęty żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zgodnie z Uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 10.10.2006r. w sprawie studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, nieruchomość ta położona jest w strefie M1.30 - tereny o przewadze mieszkalnictwa wielorodzinnego, dla której ustala się priorytet dla lokalizowania funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej. Wyłączną przyczyną odmowy ustanowienia prawa wieczystego użytkowania gruntu do <span class="anon-block">działek nr (...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span> (część) oraz nr <span class="anon-block">(...)</span>, położonego w rejonie ulic: <span class="anon-block">(...)</span> było rozdysponowanie nieruchomości bądź takie nowe ukształtowanie terenu, iż nie było możliwe ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości. Prezydent m.st <span class="anon-block">W.</span> w w/w decyzjach stwierdził, iż mimo spełnienia warunków wynikających z art.7 dekretu <span class="anon-block"> (...)</span> tj. wniosek został złożony w terminie oraz grunt nie jest przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod cel publiczny, nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli, z przyczyn wyżej wskazanych.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(Decyzja z dnia 1 marca 2007 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> – k. 91-97; Decyzja Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 15 lutego 2011 r., Nr <span class="anon-block"> (...)</span>, k. 99-103; Decyzja z dnia 4 marca 2011 r., Nr <span class="anon-block"> (...)</span> Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, k. 104-104v.; Decyzję z dnia 5 grudnia 2012 r., Nr <span class="anon-block"> (...)</span> Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span>, k. 105-109v.) </em>
</p>
<p>Na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 21 listopada 2011r., r. Nr 61/2011 r., <span class="anon-block">działka Nr (...)</span> została podzielona na <span class="anon-block">działkę (...)</span> oraz <span class="anon-block">działkę (...)</span>, a także na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 6 kwietnia 2012 r., <span class="anon-block">działka Nr (...)</span> o powierzchni 0,6723 ha została podzielona na <span class="anon-block">działkę Nr (...)</span> o powierzchni 0,1044 ha oraz <span class="anon-block">działkę (...)</span> o powierzchni 0,<span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(Decyzja Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 21 listopada 2011r., r. Nr 61/2011 r., k. 146-147; Decyzja Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 6 kwietnia 2012 r., k. 144-145) </em>
</p>
<p>Wnioskiem z dnia 25 września 2006 r. następcy prawni <span class="anon-block">S. S.</span> wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przyznanie odszkodowania z tytułu szkody doznanej przez <span class="anon-block">S. S.</span> w skutek wydania z naruszaniem prawa orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia 22 marca 1960 r. (<span class="anon-block">(...)</span>) odmawiającego ustanowienia na rzecz <span class="anon-block">S. S.</span> prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> rej <span class="anon-block">H. (...)</span> wchodzącej obecnie w skład <span class="anon-block">działek o nr (...)</span>, z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz nr <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz 1/1 z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz wnieśli o zawieszenie postępowania o odszkodowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4)">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</a> do czasu rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) nieruchomości <span class="anon-block"> (...)</span> położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> Hip <span class="anon-block">(...)</span>
Hip <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->(Wniosek o wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie z dnia 25 września 2006 r. – k. 43-54) </em>
</p>
<p>Decyzją z dnia 20 marca 2008 r. (<span class="anon-block"> (...)</span>) Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówiono w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 4)">art. 160 § 4 k.p.a.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 17;art. 17 pkt. 1)">art. 17 pkt 1 k.p.a.</a> przyznania odszkodowania z tytułu szkody poniesionej przez <span class="anon-block">S. S.</span> w wyniku wydania z naruszaniem prawa orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia 22 marca 1960 r. (<span class="anon-block">(...)</span>) odmawiającego ustanowienia na rzecz <span class="anon-block">S. S.</span> prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> rej <span class="anon-block">H. (...)</span> wchodzącej obecnie w skład <span class="anon-block">działek o nr (...)</span>, z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz nr <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span>z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO dokonując wykładni art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy Kodeks cywilny</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 162 poz. 1692) uznało swoją kognicje do wydania decyzji merytorycznej. Jednocześnie SKO odmówiło zawieszenia postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4)">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</a> z uwagi, iż zdaniem SKO rozpoznanie wniosku dekretowego nie jest uzasadnieniem wstępnym.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(Decyzja z dnia 20 marca 2008 r. (<span class="anon-block"> (...)</span>) Samorządowego Kolegium Odwoławczego – k. 87-90) </em>
</p>
<p>Powyższa Decyzja SKO z dnia 20 marca 2008 r. (<span class="anon-block"> (...)</span>) stała się ostateczna z datą odebrania - w dniu 7 kwietnia 2008 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczność bezsporna - oświadczenie strony pozwanej z protokołu rozprawy z 15.01.2015 r., nagranie 00:25:02, k. 358)</em>
</p>
<p>Wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej w postępowaniu pojednawczym nadanym w polskiej placówce pocztowej dnia 21 marca 2011 r. następcy prawni <span class="anon-block">S. S.</span>, w tym również powódka <span class="anon-block">I. C. (2)</span> <span class="anon-block">C.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 184)">art. 184 k.p.a.</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 185)">art. 185 k.p.</a>a wezwali Skarb Państwa - Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> do zawarcia ugody kończącej spór dotyczący przysługującego wzywającym od Skarbu Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1;art. 160 § 6)">art. 160 § 1 i 6 k.p.a.</a> w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy kodeks cywilny</a> i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 169 poz. 1692) roszczenia o odszkodowanie z tytułu szkody rzeczywistej za wydanie z naruszaniem prawa orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia 22 marca 1960 r. Wzywający wskazali również kwoty roszczenia odszkodowawczego składającą się na ogólną kwotę w wysokości 60 750 000.00 złotych, które przedstawiali do negocjacji Skarbowi Państwa.</p>
<p>Skarb Państwa pismem z dnia 17 marca 2011 r., oświadczył, iż nie widzi możliwości zawarcia ugody, zaś wzywający poparli wniosek.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej wraz z załącznikami, k. 55-75</em>; <em>
<!-- -->protokół rozprawy głównej z dnia 31 maja 2011 r. VI Co 618/11, k. 98) </em>
</p>
<p>Łączna powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład dawnej nieruchomości hipotecznej Hip. Nr <span class="anon-block"> (...)</span>, tj. obejmująca:</p>
<p>- całość <span class="anon-block">działek (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>- część <span class="anon-block">działek (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>- część <span class="anon-block">działek (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>wynosi 4.510 m<sup>
<!-- -->2</sup>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(opinia biegłego sądowego inż. <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">M.</span> z 30.10.2015 r., k. 422-459; wyjaśnienia biegłego protokół rozprawy z 10.06.2016 r., k. 520-521 – mapa k. 425)</em>
</p>
<p>W uzasadnieniu Decyzji z dnia 25 września 2003 r. (<span class="anon-block">(...)</span>) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w dniu wydania badanego orzeczenia administracyjnego dla przedmiotowej nieruchomości obowiązywał Plan zatwierdzony uchwałą Prezydium Rządu PRL z dnia 2 lipca 1956 r., a nieruchomość gruntowa znajdowała się w strefie określonej jako teren zabudowy skupionej.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(Decyzja z dnia 25 września 2003 r., (<span class="anon-block">(...)</span>) – k.76-86)</em>
</p>
<p>Plan Generalny na lata 1955-1965 zatwierdzony przez Prezydium Rządu w lipcu 1956 r. zawierał m.in. wytyczne programowe dla dzielnic, zadania dla resortów. Zgodnie z legendą teren gruntów d. księgi 7368, w zakresie przedmiotowych działek, jest przeznaczony pod zabudowę skupioną. Przeznaczeniem terenu działek była zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna o wyższej intensywności zabudowy, wysokości budynków – do 7 kondygnacji tj. do 22m, z usługami bez definiowania sposobu zabudowy (podobnie jak obecnie definiuje obszary planistyczne MW/U w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego).</p>
<p>
<em>
<!-- -->(opinia biegłej sądowej mgr inż. arch. <span class="anon-block">M. M. (3)</span>, k. 728-751; opinia uzupełniająca biegłej sądowej mgr inż. arch. <span class="anon-block">M. M. (3)</span>, k. 797-802; opinia biegłego sądowego mgr inż. <span class="anon-block">A.</span>. <span class="anon-block">T. G.</span>, k. 536-552).</em>
</p>
<p>Wartość prawa wieczystego użytkowania gruntu nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, obejmującego <span class="anon-block">działki ewidencyjne nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> w części wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hipotecznej „<span class="anon-block">(...)</span> Hip nr <span class="anon-block"> (...)</span>, według stanu nieruchomości (poszczególnych działek) z 22 marca 1960 r., tj. daty wydania orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z 22 marca 1960 r., (<span class="anon-block">(...)</span>), ale cen aktualnych w dacie sporządzenia operatu szacunkowego, według przeznaczenia Nieruchomości (poszczególnych działek wchodzących w skład Nieruchomości) jako teren zabudowy skupionej na podstawie Planu Generalnego na lata 1955-1965 zatwierdzonego przez Prezydium Rządu w lipcu 1956 r., o łącznej powierzchni 4510 m<sup>
<!-- -->(
2 )</sup>z uwzględnieniem, iż część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> w zakresie powierzchni 135 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> (KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>) oraz część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w zakresie powierzchni 129 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">KW (...)</span>) została faktycznie zagospodarowana jako pas gruntu o przeznaczeniu pieszo-jezdnym (nie skategoryzowany jako droga publiczna) – wynosi 11.726.000 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (opinia mgr inż. <span class="anon-block">E. W.</span>, k. 845-890; uzupełniająca opinia wraz z aktualizacją z 20.01.2023 r., k. 955-998; ustne wyjaśnienia biegłej <span class="anon-block">E. W.</span> – protokół rozprawy z 24.11.2023 r., k. 1045-1046)</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dowody z dokumentów – w znacznej części decyzje administracyjne oraz orzeczenia sądów, w związku z tym, że korzystają z domniemania zgodności z prawdą ustanowionego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 k.p.c.</a>, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, brak więc było podstaw do żądania przez Sąd z urzędu złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale.</p>
<p>W niniejszej sprawie, Sąd w pierwszej kolejności dopuścił dowód z opinii biegłego celem ustalenia powierzchni nieruchomości (postanowienie, k. 415). Biegły sądowy inż. <span class="anon-block">S. M.</span> po przeprowadzeniu odpowiednich transformacji współrzędnych granic dawnej hipoteki <span class="anon-block">H. (...)</span> wykonał mapę (k. 425) dawnej przedmiotowej nieruchomości w stosunku do obecnej ewidencji gruntów, która posłużyła do ustalenia łącznej powierzchni działek ewidencyjnych, tj. <span class="anon-block">działki o nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> w części wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hipotecznej „Dobra Wierzba lit A, Rej <span class="anon-block">H. (...)</span>” Hip nr <span class="anon-block"> (...)</span> o łącznej powierzchni 4510 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> <em>
<!-- -->
(opinia biegłego sądowego inż. <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">M.</span> z 30.10.2015 r., k. 422-459; wyjaśnienia biegłego protokół rozprawy z 10.06.2016 r., k. 520-521).</em>
</p>
<p>Następnie, celem ustalenia przeznaczenia przedmiotowych działek ewidencyjnych wchodzących w skład dawnej nieruchomości hipotecznej <span class="anon-block">H. (...)</span>, których powierzchnia została rozliczona w opinii z dnia 30 października 2015 r. (w opinii biegłego inż. <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">M.</span>), Sąd posłużył się opinią biegłego sądowego mgr inż. arch. <span class="anon-block">T. G.</span> oraz biegłej sądowej mgr inż. architekt <span class="anon-block">M. M. (3)</span>. Biegły mgr inż. arch. <span class="anon-block">T. G.</span> w opinii z dnia 1 września 2016 r. stwierdził, że przedmiotowe działki wg Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatw. dn. 2 lipca 1956 r. najprawdopodobniej w całości usytuowane są na terenie, dla którego plan określał przeznaczenie „zabudowa skupiona” <em>
<!-- -->(opinia biegłego sądowego mgr inż. <span class="anon-block">A.</span>. <span class="anon-block">T. G.</span>, k. 536-552). </em>Biegła sądowa mgr inż. architekt <span class="anon-block">M. M. (3)</span> również określiła, iż nieruchomość stanowiła teren zabudowy skupionej, co zgodnie z opinią biegłej odpowiada zabudowie o wyższej intensywności zabudowy, wysokości budynków – do 7 kondygnacji tj. do 22m, z usługami bez definiowania sposobu zabudowy <em>
<!-- -->(opinia biegłej sądowej mgr inż. arch. <span class="anon-block">M. M. (3)</span>, k. 728-751; opinia uzupełniająca biegłej sądowej mgr inż. arch. <span class="anon-block">M. M. (3)</span>, k. 797-802)</em>
</p>
<p>Wobec ustalenia powierzchni oraz przeznaczenia działek, Sąd zlecił wykonanie opinii biegłego ds. wyceny nieruchomości. Opinię sporządziła biegła mgr inż. <span class="anon-block">E. W.</span> <em>
<!-- -->
(opinia mgr inż. <span class="anon-block">E. W.</span>, k. 845-890; uzupełniająca opinia wraz z aktualizacją z 20.01.2023 r., k. 955-998; ustne wyjaśnienia biegłej <span class="anon-block">E. W.</span> – protokół rozprawy z 24.11.2023 r., k. 1045-1046). </em>Biegła poczyniła ustalenia w kilku wariantach wskazanych przez sąd w postanowieniu (k. 833-834). Jeden z wariantów wykonania opinii (pkt I b. postanowienia z k. 833-834) dotyczył ustalenia wartości prawa wieczystego użytkowania gruntu nieruchomości położonej w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, obejmującego <span class="anon-block">działki ewidencyjne nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> w części wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hipotecznej „Dobra Wierzba lit A, Rej <span class="anon-block">H. (...)</span>” Hip nr <span class="anon-block"> (...)</span>, o łącznej powierzchni 4510 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, których powierzchnia została rozliczona względem dawnej nieruchomości hipotecznej na podstawie opinii z 30 października 2015 r. wraz z mapą celów sądowych sporządzoną przez geodetę uprawnionego <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">M.</span>, według stanu nieruchomości (poszczególnych działek) z 22 marca 1960 r., tj. daty wydania orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z 22 marca 1960 r., (<span class="anon-block">(...)</span>), ale cen aktualnych w dacie sporządzenia operatu szacunkowego, według przeznaczenia <span class="anon-block"> (...)</span> (poszczególnych działek wchodzących w <span class="anon-block"> skład (...)</span>) określonej na podstawie opinii z zakresu architektury <span class="anon-block">M. M. (3)</span> oraz na podstawie opinii z zakresu architektury <span class="anon-block">T. G.</span> - na podstawie Planu Generalnego na lata 1955-1965 zatwierdzonego przez Prezydium Rządu w lipcu 1956 r.,; nieruchomość stanowiła teren zabudowy skupionej, co zgodnie z opinią biegłej <span class="anon-block">M. M. (3)</span> odpowiada zabudowie o wyższej intensywności zabudowy, wysokości budynków – do 7 kondygnacji tj. do 22m, z usługami bez definiowania sposobu zabudowy (podobnie jak obecnie definiuje obszary planistyczne MW/U w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego), do całej powierzchni nieruchomości 4510 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, oraz przy przyjęciu założenia, iż część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> w zakresie powierzchni 135 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> (KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>) oraz część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w zakresie powierzchni 129 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">KW (...)</span>) została faktycznie zagospodarowana jako pas gruntu o przeznaczeniu pieszo-jezdnym (nie skategoryzowany jako droga publiczna). Biegła mgr inż. <span class="anon-block">E. W.</span> wskazała, iż w tym wariancie wartość prawa wieczystego użytkowania gruntu przedmiotowej nieruchomości wynosi 11.726.000 zł.</p>
<p>Opinie biegłych sądowych w niniejszej sprawie zostały sporządzone przez osoby posiadające należyte kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe w oparciu o dane zawarte w aktach sprawy oraz niezbędne dane zgromadzone we własnym zakresie przez biegłych. Przygotowane przez biegłych opinie są zgodne z zasadami logiki, wyczerpujące i zrozumiałe. Biegli odpowiedzieli także w sposób dokładny i wyczerpujący na zarzuty zgłoszone przez strony, w opiniach uzupełniających oraz opiniach ustnych.</p>
<p>Na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235<sup>
<!-- -->2 </sup>§ 1 pkt 5 k.p.c.</a> Sąd pominął wniosek strony pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego ds. wyceny nieruchomości, niż biegła <span class="anon-block">E. W.</span>. W ocenie Sądu jest to wniosek służący jedynie przedłużeniu postępowania albowiem strona pozwana nie wykazała uzasadnionej potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego.</p>
<p>Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają, nie stoją ze sobą w sprzeczności, tworzą spójny stan faktyczny. W związku z powyższym brak zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły podstawę ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.</em>
</p>
<p>Sąd w niniejszej sprawie wydał wyrok wstępny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 318)">art. 318 k.p.c.</a>), który jest prawomocny. Moc wiążąca wyroku wstępnego oznacza, że po jego uprawomocnieniu się nie można podważać zasadności dochodzonego roszczenia (wyrok S.N. z dnia 1 grudnia 1999 roku, I PKN 401/99, OSNP 2001, nr 8, poz.259). Ustalony w wyroku wstępnym stosunek prawny lub prawo stanowi podstawę roszczenia, którego wysokość zostaje określona na dalszym etapie postępowania.</p>
<p>W prawomocnym wyroku wstępnym z dnia 29 stycznia 2015 r. <em>
<!-- -->(wyrok, k. 377, transkrypcja wygłoszonego uzasadnienia, k. 383-391) </em>wydanym w niniejszej sprawie Sąd uznał roszczenie o zapłatę za usprawiedliwione co do zasady. Sąd rozstrzygnął m.in. legitymację stron w procesie oraz przesądził o skuteczności złożenia w dniu 16 lutego 1949 r. wniosku dekretowego. Ponadto, zdaniem Sądu roszczenie odszkodowawcze nie jest przedawnione. Istnieje również adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wydaniem nieważnej decyzji dekretowej, a szkodą w majątku powódki.</p>
<p>W dalszym toku postępowania rzeczą Sądu było zwymiarowanie szkody i ustalenie wysokości należnego powódce odszkodowania.</p>
<p>Jak już wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku wstępnego do zaistniałego stanu faktycznego znajduje zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 1;art. 160 § 2;art. 160 § 3;art. 160 § 6)">art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a.</a> (w niniejszym przypadku nie stosuje się <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 4;art. 160 § 5)">art. 160 § 4 i 5 k.p.a.</a>) w zw. art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy Kodeks cywilny</a> oraz niektórych innych ustaw. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160)">art. 160 k.p.a.</a> nie zostały określone przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, dlatego też zastosowanie znajdzie dodatkowo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>
</p>
<p>W przedmiotowej sprawie w prawomocnym wyroku wstępnym przesądzono więc, że zdarzeniem wywołującym szkodę (źródłem powstania szkody) powódki było orzeczenia administracyjne Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 22 marca 1960 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Co istotne, ostateczną decyzją Prezydenta <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z dnia 15 lutego 2011 r. odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego obecnie działki ewidencyjne w obrębie <span class="anon-block"> (...)</span>: nr <span class="anon-block">(...)</span>, położonego w rejonie ulic: <span class="anon-block">(...)</span>. W części dotyczącej <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>, na skutek odwołania, decyzją z dnia 4 marca 2011 r. uchylono decyzję dnia 15 lutego 2011 r. w tym zakresie. Należy wskazać, że wyłączną przyczyną odmowy ustanowienia prawa wieczystego gruntu do <span class="anon-block">działek nr (...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span> było rozdysponowanie nieruchomości bądź takie nowe ukształtowanie terenu, iż nie było możliwe ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości. Prezydent <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> w w/w decyzjach stwierdził, że mimo spełnienia warunków wynikających z art. 7 dekretu <span class="anon-block"> (...)</span>, tj. wniosek został złożony w terminie oraz grunt nie jest przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod cel publiczny, nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli, z powyższych przyczyn.</p>
<p>Szkodę rozumieć należy, jako powstałą wbrew woli poszkodowanego różnicę między obecnym jego stanem majątkowym, a takim stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Szkodę rzeczywistą, jaką poniosła powódka stanowi uszczerbek majątkowy, polegający na definitywnej utracie prawa wieczystego użytkowania gruntu do części nieruchomości położonej przy dawnej <span class="anon-block">ul. (...)</span>, nr hip. <span class="anon-block"> (...)</span> „<span class="anon-block">(...)</span>”.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 § 1 k.c.</a> zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 160;art. 160 § 2)">art. 160 § 2 k.p.a.</a> poszkodowany może domagać się naprawienia szkody poniesionej w wyniku wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji administracyjnej, według swego wyboru, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 1)">art. 363 § 1 k.c.</a>).</p>
<p>Wobec przesądzenia przez Sąd w wyroku wstępnym o zaistnieniu niezbędnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, tj. powstanie szkody, zdarzenia powodującego szkodę oraz adekwatnego związku przyczynowo skutkowego należało dokonać zwymiarowania szkody i tym samym określenia wysokości odszkodowania należnego powódce.</p>
<p>Sąd w pierwszej kolejności dokonał ustalenia łącznej powierzchni działek ewidencyjnych, tj. <span class="anon-block">działki o nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> w części wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hipotecznej „Dobra Wierzba lit A, Rej <span class="anon-block">H. (...)</span>” Hip nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Na podstawie mapy wykonanej przez biegłego sądowego inż. <span class="anon-block">S.</span> <span class="anon-block">M.</span> (k. 425) Sąd ustalił, iż łączna powierzchnia przedmiotowych działek ewidencyjnych wynosi 4510 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>.</p>
<p>W ocenie Sądu, zasadnym jest przyjęcie, jak wskazywała strona powoda, iż w dacie orzeczenia administracyjnego z dnia 22 marca 1960 r. obowiązywał Plan zatwierdzony Uchwałą Prezydium Rządu PRL z dnia 2 lipca 1956 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia 25 września 2003 r. wskazało, iż właśnie ten plan był ówcześnie obowiązujący, co w sprawie niniejszej jest dla sądu wiążące (jak wskazano również w wyroku wstępnym). Sąd nie widzi uzasadnionego powodu, aby w sprawie niniejszej, sąd aktem subsumpcji miałby modyfikować ustalenia władzy administracyjnej, gdzie określono postanowienia obowiązującego planu.</p>
<p>Oceniając przeznaczenie przedmiotowych działek ewidencyjnych, Sąd przyjął ustalenia poczynione w opinii biegłego sądowego mgr inż. arch. <span class="anon-block">T. G.</span> oraz biegłej sądowej mgr inż. architekt <span class="anon-block">M. M. (3)</span>, w których biegli wskazali, iż przedmiotowe działki wg Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatw. dn. 2 lipca 1956 r. usytuowane są na terenie, dla którego plan określał przeznaczenie „zabudowa skupiona” <em>
<!-- -->(opinia biegłego sądowego mgr inż. <span class="anon-block">A.</span>. <span class="anon-block">T. G.</span>, k. 536-552). </em>Biegła sądowa mgr inż. architekt <span class="anon-block">M. M. (3)</span> wskazała, iż nieruchomość stanowiła teren zabudowy skupionej, co zgodnie z opinią biegłej odpowiada zabudowie o wyższej intensywności zabudowy, wysokości budynków – do 7 kondygnacji tj. do 22m, z usługami bez definiowania sposobu zabudowy <em>
<!-- -->(opinia biegłej sądowej mgr inż. arch. <span class="anon-block">M. M. (3)</span>, k. 728-751; opinia uzupełniająca biegłej sądowej mgr inż. arch. <span class="anon-block">M. M. (3)</span>, k. 797-802).</em>
</p>
<p>Spornym pomiędzy stronami była kwestia faktycznego zajęcia części nieruchomości pod urządzenie ciągu pieszo drogowego. W Planie z 1956 r. żadna z aktualnych działek wchodzących w skład nieruchomości nie była przewidziana pod urządzenie drogi publicznej tylko pod zabudowę „skupioną”. Bez znaczenia dla ustalenia wysokości szkody, ma ewentualne zajęcie, nawet przed datą orzeczenia dekretowego, części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> w zakresie powierzchni 135 m<sup>
<!-- -->(
2 )</sup> oraz część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w zakresie powierzchni 129 m<sup>
<!-- -->(
2 )</sup>z obrębu <span class="anon-block">(...)</span>, pod ciąg pieszo – drogowy bądź pas gruntu urządzony pod drogę niepubliczną. Rację ma strona powodowa, iż miarodajne dla ustalenia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej oraz rozmiaru szkody są wyłącznie kwestie związane z przeznaczeniem nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, a nie faktyczny sposób zagospodarowania nieruchomości, w tym nawet pod pas gruntu o przeznaczeniu pieszo jezdnym.</p>
<p>Dopiero po ustaleniu powyższego, możliwym stało się ustalenie należnego powódce odszkodowania, które zostało obliczone w oparciu o metodologię zaproponowaną w opinii biegłej <span class="anon-block">E. W.</span> (<em>
<!-- -->opinia mgr inż. <span class="anon-block">E. W.</span>, k. 845-890; uzupełniająca opinia wraz z aktualizacją z 20.01.2023 r., k. 955-998; ustne wyjaśnienia biegłej <span class="anon-block">E. W.</span> – protokół rozprawy z 24.11.2023 r., k. 1045-1046).</em>
</p>
<p>Sąd kierując się dyrektywami wskazanymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a> uznał, że ustalenie wysokości odszkodowania powinno nastąpić według stanu nieruchomości (poszczególnych działek) z 22 marca 1960 r., tj. daty wydania orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> z 22 marca 1960 r., (<span class="anon-block">(...)</span>), ale cen aktualnych w dacie sporządzenia operatu szacunkowego.</p>
<p>Powyższy mechanizm odpowiada poglądom wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Najwyższego z 14 marca 2014 r., III CSK 152/13 (Legalis) „uszczerbek majątkowy obejmujący utratę prawa własności nieruchomości podlega oszacowaniu według jej stanu w dacie wydania decyzji, a cen aktualnych w dacie orzekania. Rzeczywista szkoda polega bowiem na uszczerbku w dobrach poszkodowanego, polegającym na różnicy między ich stanem będących wynikiem zdarzenia szkodzącego a stanem jaki istniałby, gdyby zdarzenie to nie wystąpiło (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1963 r., III PO 31/63, OSNCP 1964 nr 7-8, poz. 128, uchwałę (7) Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 1968 r., III PZP 26/68, OSNCPUS 1969, nr 2, poz. 18, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1957 r., 2 CR 304/57, OSN 1958 nr III, poz. 76)”.</p>
<p>Wysokość odszkodowania winna zatem wyrównać różnicę pomiędzy obecnym stanem majątkowym poszkodowanych a tym stanem, jaki by istniał gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Przywołana teoria różnicy pozwala określić szkodę jako różnicę dwóch stanów w sferze majątkowej: hipotetycznego i obecnego – w chwili orzekania, będącego następstwem zdarzenia, które szkodę wywołało (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08 czerwca 2004 roku, I CK 644/03, LEX numer 424269).</p>
<p>Wysokość należnego powódce odszkodowania Sąd ustalił w oparciu o uzupełniającą opinię biegłej <span class="anon-block">E. W.</span> z dnia 20 stycznia 2023 r. (k. 955-998), której aktualność biegła potwierdziła na rozprawie w dniu 24 listopada 2023 r. (k. 1045-1046).</p>
<p>Na podstawie Planu Generalnego na lata 1955-1965 zatwierdzonego przez Prezydium Rządu w lipcu 1956 r., przedmiotowa nieruchomość stanowiła teren zabudowy skupionej, co odpowiada zabudowie o wyższej intensywności zabudowy, wysokości budynków – do 7 kondygnacji tj. do 22m, z usługami bez definiowania sposobu zabudowy (podobnie jak obecnie definiuje obszary planistyczne MW/U w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego), do całej powierzchni nieruchomości 4510 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, oraz przy przyjęciu założenia, iż część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> w zakresie powierzchni 135 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> (KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>) oraz część <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w zakresie powierzchni 129 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> z obrębu <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">KW (...)</span>) została faktycznie zagospodarowana jako pas gruntu o przeznaczeniu pieszo-jezdnym (nie skategoryzowany jako droga publiczna) - wartość prawa wieczystego użytkowania gruntu przedmiotowej nieruchomości wynosi 11.726.000 zł.</p>
<p>Sąd jednocześnie oddalił powództwo w części dotyczącej roszczenia ubocznego w postaci żądania zasądzenia odsetek ustawowych naliczanych od wskazanych w pozwie terminów. W ocenie Sądu przyjęcie daty naliczania odsetek ustawowych od terminu wskazanego przez powódkę nie było w całości zasadne. Przyjęcie przez Sąd odmiennej daty początkowej naliczania odsetek wynikało z tego, że roszczenie powódki ma odszkodowawczy charakter (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 363;art. 363 § 2)">art. 363 § 2 k.c.</a>). Wobec powyższego należało zasądzić od pozwanego na rzecz powódki odsetki ustawowe liczone od dnia w którym wysokość świadczenia odszkodowawczego uległa skonkretyzowaniu, a tym samym od dnia w którym dłużnik znając ostatecznie wysokość swojego zobowiązania pozostaje w opóźnieniu. W niniejszej sprawie za okres początkowy do naliczania odsetek ustawowych należało zatem przyjąć dzień 9 lutego 2023 r. albowiem w dniu 7 lutego 2023 r. (data odbioru przez pozwanego odpisu opinii uzupełniającej biegłej <span class="anon-block">E. W.</span>, zpo k. 1010) pozwany dowiedział się ostatecznie o zwymiarowaniu szkody, a więc powinien niezwłocznie spełnić świadczenie w dniu następnym, tj. 8 lutego 2023 r. Wymagalność samego świadczenia zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> wynikająca z właściwości zobowiązania określa data uzyskania przez zobowiązanego do naprawienia szkody (czyli pozwanego) wiedzy o rozmiarze ustalonej w tym trybie szkody. Uwzględniając jego instytucjonalny wymiar oraz szczególny charakter sprawy wynikający z odpowiedzialności realizowanej za tzw. delikt władzy winien spełnić świadczenie. Odsetki za opóźnienie należą się zatem od dnia następnego, tj. od dnia 9 lutego 2023 r.</p>
<p>Z tych względów należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku.</p>
<p>W pozostałym zakresie żądań, tj. w zakresie żądania odsetkowego za okres poprzedzający datę 9 lutego 2023 r. oraz w zakresie przekraczającym uwzględnioną w wyroku kwotę odszkodowania należało orzec jak w punkcie II sentencji wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Biorąc pod uwagę wysokość kwot zasądzonych na rzecz powódki, należało uznać, że powódka wygrała proces w 68%. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> szczegółowe wyliczenie kosztów postępowania Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia Andrzej Kuryłek</em>
</p>
</div>