II OSK 2976/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Stołecznego Policji od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1905/13 o odrzuceniu skargi Komendanta Stołecznego Policji na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych naruszeń postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1905/13, odrzucił skargę Komendanta Stołecznego Policji na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych naruszeń. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została w dniu 19 lipca 2013 r. przekazana Poczcie Specjalnej Komendy Głównej Policji na adres ul. Nowolipie 2, 00-150 Warszawa, natomiast w dniu 22 lipca 2013 r. Poczta Specjalna KGP wydała przedmiotowe pismo Poczcie Specjalnej Komendzie Stołecznej Policji pod adresem Nowolipie 2, 00-150 Warszawa. Skarga Komendanta Stołecznego Policji na powyższą decyzję została wniesiona za pośrednictwem organu w dniu 22 sierpnia 2013 r. (data prezentaty na piśmie). Sąd wskazał dalej, że Poczta Specjalna Komendy Głównej Policji, jako resortowy operator pocztowy, nie jest operatorem pocztowym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), a jedynie agendą wewnętrzną jednostek resortu MSW. Zdaniem Sądu doręczenie pism poprzez ww. agendę jest równoznaczne z doręczeniem pisma samej stronie. Sposób doręczenia pism jednostkom organizacyjnym w postępowaniu administracyjnym został uregulowany w art. 45 K.p.a., zgodnie z którym jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Z przepisu tego wynika, że aby można było uznać pismo za skutecznie doręczone muszą zostać spełnione dwie przesłanki: doręczenie musi nastąpić w lokalu siedziby danej jednostki oraz do rąk osoby uprawnionej do odbioru pisma. W ocenie Sądu decyzja organu II instancji została doręczona na prawidłowy adres, tj. adres przy ul. Nowolipie 2, 00 – 150 w Warszawie. Takim adresem strona posługiwała się przez całe postępowanie administracyjne. Odnosząc się do pojęcia osoby uprawnionej do odbioru pisma Sąd wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych. I tak zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2012 r. (sygn. akt, II OZ 857/12) przez osobę "uprawnioną do odbioru pism", należy rozumieć każdą osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję, została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą do odbierania korespondencji przychodzącej do siedziby firmy przez tę osobę prowadzonej. Powyższe sformułowania odnoszą się również do jednostek organizacyjnych, których organy lub osoby upoważnione do kierowania daną jednostką upoważniają inną osobę do odbioru pism. W postanowieniu z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 474/11, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie do przyjęcia jest nałożenie na organ doręczający obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki posiada formalne uprawnienia do odbioru pism. Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w przepisie art. 45 k.p.a., nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji przyjął, że pracownik Poczty Specjalnej KGP jest osobą upoważnioną do odbioru pism również w imieniu Komendanta Stołecznego Policji. Tym samym skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 19 lipca 2013 r., czyli w dacie pozostawienia przesyłki osobie uprawnionej przez adresata do odbioru korespondencji. Skoro zatem skarga została złożona w dniu 22 sierpnia 2013 r., to nastąpiło to z uchybieniem terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu pierwszej instancji 30 dniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 19 sierpnia 2013 r. Z tych względów Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 53 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Komendant Stołeczny Policji w skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Komendant wniósł ponadto o dopuszczenie dowodów w postaci: - potwierdzenia nadania listem poleconym przesyłki poleconej z dnia 20.08.2013 r. zawierającej skargę od decyzji 4/13 z dnia 10 lipca 2013 r. Głównego Inspektora Sanitarnego MSW, - pisma Zastępcy Naczelnika Gabinetu Komendanta Stołecznego Policji i wykazu nr 1510 przesyłek przekazanych dnia 22 lipca 2013 r. skarżącemu z zestawieniem tych przesyłek na okoliczność doręczenia skarżącemu zaskarżonej decyzji dopiero w dniu 22 lipca 2013 r. i zachowania terminu do wniesienia skargi przez skarżącego, których konieczność powołania powstała po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia o zobowiązanie przeciwnika (organu) do dostarczenia do akt i do złożenia do akt oryginału koperty zawierającej skargę od decyzji 4/13 z dnia 10.07.2013 r. Głównego Inspektora Sanitarnego MSW na okoliczność ustalenia 20.08.2013 r., jako terminu wniesienia skargi przez skarżącego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarga od decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego MSW z dnia 10 lipca 2013 r. została wniesiona po terminie; 2. art. 58 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne odrzucenie skargi, pomimo wniesienia przez skarżącego skargi w terminie i istnienia podstaw do prowadzenia postępowania i rozpoznania skargi; 3. art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że datą wniesienia skargi jest data wpływu przesyłki poleconej zawierającej skargę, a nie data nadania tej przesyłki poleconej w urzędzie pocztowym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant podkreślił, że Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił datę 19 lipca 2013 r. jako datę doręczenia skarżącemu decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego MSW z dnia 10 lipca 2013 r. Dopiero bowiem w dniu 22 lipca 2013 r. do Komendanta Stołecznego Policji na ulicę Nowolipie 2 wpłynęła zaskarżona decyzja. Wynika to jednoznacznie z adnotacji pracownika skarżącego upoważnionego do odbioru pism który przyjmując odbiór przesyłek, w tym przesyłki zawierającej w tytule wykazu wymienionych jako przesyłki z dnia 19 lipca 2013 r. zamieścił obok swojego podpisu pieczątkę z datą wpływu tych przesyłek do skarżącego tj. 22 lipca 2013 r. To, że w nazwie zestawienia przesyłek sporządzanych przez nadającego te przesyłki z Komendy Głównej Policji widnieje data 19 lipca 2013r. nie oznacza, że w tej dacie przesyłki te zostały doręczone i odebrane przez Komendanta Stołecznego Policji. Data wysłania i data odbioru w ramach Poczty Specjalnej KGP nie muszą być tożsame, gdyż Główny Inspektor Sanitarny i Komendant Stołeczny Policji urzędują w dwóch różnych miejscach i oddalonych od siebie w Warszawie. Dlatego też przesyłki wskazane jako wysyłane przez Pocztę Specjalną KGP z datą piątkową są czasami dostarczane do Komendanta Stołecznego Policji i odbierane przez niego w poniedziałek, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W Komendzie Głównej Policji został sporządzony wykaz przesyłek do odbioru w dniu 19 lipca 2013 r. (piątek). Jednakże doręczenie tych przesyłek, jakie planowano doręczyć 19 lipca 2013 r. faktycznie nastąpiło dopiero dnia 22 lipca 2013 r. (poniedziałek). W tej sytuacji decydujące dla ustalenia daty odbioru jest potwierdzenie przez skarżącego kiedy przesyłkę odebrał. A w tym przypadku podpis i pieczątka pracownika skarżącego upoważnionego do odbioru pism wskazują datę odbioru przesyłki – 22 lipca 2013r. Również na zaskarżonej decyzji widnieje data 22 lipca 2013 r. jako data wpływu przesyłki do Kancelarii Głównej Komendanta Stołecznego Policji. Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie, nieprawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji datę 22 sierpnia 2013 r. jako datę wniesienia skargi do WSA. Komendant nadał przesyłkę ze skargą w dniu 20 sierpnia 2013 r. listem poleconym, za pośrednictwem Poczty Polskiej, na dowód czego do skargi kasacyjnej załączono dowód nadania przesyłki listem poleconym na adres Głównego Inspektora Sanitarnego MSW. Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Ponadto podniesiono, że nie dołączając całej skargi wraz z kopertą a jedynie adnotację wpływu na skardze Główny Inspektor Sanitarny wprowadził błąd Wojewódzki Sąd Administracyjny co do terminu wniesienia skargi. Uzasadnionym jest, by Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zażądał dołączenia koperty oraz wyjaśnienia przyczyn jej nie dołączenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie daty doręczenia stronie zaskarżonej decyzji, jak również daty nadania przesyłki zawierającej skargę na powyższą decyzję. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Główny Policji jest centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych natomiast stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy Komendant Stołeczny Policji wykonuje na obszarze, o którym mowa w ust. 3, zadania i kompetencje odpowiadające zadaniom i kompetencjom komendanta wojewódzkiego Policji. Z kolei działanie i funkcjonowanie poczty specjalnej w jednostkach i komórkach organizacyjnych Policji określone zostało w decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 14 grudnia 2006 r. nr 704 w sprawie działania poczty specjalnej w jednostkach i komórkach organizacyjnych Policji (Dz. Urz. KGP z 2006 r. Nr 17, poz. 105). Z przepisu § 1 ust. 1 tej decyzji wynika, że poczta specjalna działa w Komendzie Głównej Policji jako Wydział Poczty Specjalnej Biura Łączności i Informatyki Komendy Głównej Policji (pkt 1), a w innych komendach Policji, a więc również w Komendzie Stołecznej Policji, jako ich komórki organizacyjne (pkt. 2). Z powyższego wynika, że Komendant Główny Policji i Komendant Stołeczny Policji są odrębnymi organami, w których strukturach funkcjonuje poczta specjalna, będąca wyodrębnioną komórką organizacyjną każdego z ww. organów. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy stwierdzenie Sądu Wojewódzkiego, że Poczta Specjalna Komendy Głównej Policji znajduje się przy ul. Nowolipie 2, 00-150 Warszawa. Z pisma Naczelnika Wydziału Poczty Specjalnej Biura Łączności i Informatyki Komendy Głównej Policji z dnia 16 września 2013 r. (k. 36 akt sądowych) wynika, że poczta specjalna KGP znajduje się przy ulicy Wiśniowej 58 w Warszawie. Wykaz przesyłek wydanych nr 17/J (k. nr 37), stanowiący załącznik do w/w pisma potwierdza doręczenie przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję poczcie specjalnej Komendy Stołecznej Policji w dniu 22 lipca 2013 r., nie wskazując miejsca, z którego dokonano wysyłki, a jedynie nadawcę (Państwowa Inspekcja Sanitarna w skrócie "PIS"). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd Wojewódzki prawidłowo wskazał na treść art. 45 K.p.a., zgodnie z którym jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, jednakże błędnie założył, że pracownik poczty specjalnej Komendy Głównej Policji jest osobą uprawnioną do odbioru pism kierowanych za pośrednictwem poczty specjalnej do Komendy Stołecznej Policji. Brak potwierdzenia doręczenia w dniu 19 lipca 2013 r. przesyłki na adres siedziby Komendy Stołecznej Policji oraz wskazana powyżej odrębność obu organów (KGP i KSP) i wyodrębnienie organizacyjne poczty specjalnej działającej w ramach struktur Policji nie pozwala na przyjęcie, że doręczenie w tym dniu na pocztę specjalną KGP przesyłki kierowanej do Komendanta Stołecznego Policji na adres ul. Nowolipie 2, 00-150 Warszawa, stanowi datę odbioru zaskarżonej decyzji. Zasadnie autor skargi kasacyjnej podniósł, że doręczenie decyzji adresatowi nastąpiło w dniu 22 lipca 2013 r., w momencie potwierdzenia jej odbioru przez upoważnionego pracownika poczty specjalnej Komendy Stołecznej Policji. Przechodząc do kolejnej kwestii odnoszącej się do daty wniesienia skargi wskazać należy, że Sąd Wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu przyjął, że dokonano tego w dniu 22 sierpnia 2012 r. Tymczasem data ta wynika jedynie z przekazanego do WSA w Warszawie egzemplarza skargi, na którym widnieje pieczęć kancelarii Państwowej Inspekcji Sanitarnej MSW. Zarówno w aktach administracyjnych sprawy jak i w aktach sądowych brak jest jednoznacznego dowodu wskazującego na sposób wniesienia skargi (bezpośrednio do organu, za pośrednictwem poczty specjalnej czy też Poczty Polskiej) i daty jej wniesienia. Tymczasem do skargi kasacyjnej załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię druku potwierdzenia nadania w dniu 20 sierpnia 2013 r. przesyłki od Komendanta Stołecznego Policji do Głównego Inspektora Sanitarnego MSW. W tej sytuacji, wobec uzasadnionych wątpliwości dotyczących daty wniesienia skargi, Sąd Wojewódzki ponownie rozpoznając sprawę winien jednoznacznie ustalić sposób i datę wniesienia skargi Komendanta Stołecznego Policji, przyjmując jednocześnie, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w dacie 22 lipca 2013 r. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 orzekł, jak w sentencji postanowienia.