II OZ 7/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Gl 131/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. N. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie bezczynności w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Gl 131/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę E. N. (dalej "skarżąca") na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej "Wojewoda") w przedmiocie bezczynności w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, wyrokiem z 30 marca 2022 r. sygn. akt II SAB/Gl 7/22 po rozpoznaniu skargi E. N. na bezczynność i przewlekłość Wojewody Śląskiego w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. Starosty Tarnogórskiego nr 1985/18 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, obejmującą przebudowę ulic, placów i chodników, budowę elementów małej architektury, miejsc postojowych, remont uzupełnienie elementów odwodnienia nawierzchni dróg, rozbudowę istniejącego oświetlenia ulicznego oraz przebudowę sieci elektroenergetycznej w ramach zadania: "Rozbudowa układu drogowego w rejonie ulic [...] w T."- jako niezgodnej z prawem. Zdaniem Sądu zarówno w sprawie toczącej się pod sygn. akt II SAB/Gl 7/22, jak i w sprawie niniejszej toczącej się pod sygn. akt II SAB/Gl 131/22 zachodzi tożsamość podmiotowa (podmiotem praw i obowiązków jest organ – Wojewoda Śląski oraz skarżąca) jak i tożsamość przedmiotowa (obie skargi mają za przedmiot bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 21 grudnia 2018 r. Starosty Tarnogórskiego nr 1985/18 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę). Powyższe oznacza, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest tożsama zarówno pod względem podmiotów jak i przedmiotu ze skargą rozpoznaną ww. wyrokiem z 30 marca 2022 r. Tym samym wniesiona skarga z 3 sierpnia 2022 r., w ocenie Sądu I instancji, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w realiach przedmiotowej sprawy, z uwagi na brak tożsamości przedmiotowej ze sprawą toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt II SAB/Gl 7/22 i zakończoną wydaniem wyroku z dnia 30 marca 2022 r. W ocenie pełnomocnika w sprawie o sygn. akt II SAB/Gl 7/22 Sąd oceniał bezczynność i przewlekłość w prowadzeniu przedmiotowego postępowania do momentu wydania wyroku z dnia 30 marca 2022 r. Tymczasem organ, po zwrocie do niego akt sprawy z Sądu, tj. 16 czerwca 2022 r., jak wskazuje pełnomocnik, nie podejmował żadnych czynności procesowych. W dniu 16 czerwca 2022 r. i w ramach kolejnych 102 dni nadal nie podjęto decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uwagi na treść art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny potraktował wniesioną skargę kasacyjną jako zażalenie. Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Istotą uregulowania zawartego w ww. przepisie jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga sądowoadministracyjna przysługuje tylko raz, nie można więc w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. Odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której sąd stwierdzi tożsamość przedmiotową i tożsamość podmiotową z inną sprawę będącą w toku lub prawomocnie zakończoną (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2015, s. 362). W związku z powyższym rozpoznając niniejszą sprawę istotna jest odpowiedź na pytanie czy strona skarży to samo działanie lub bezczynność organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma strona skarżąca, że zaniechania organu dotyczą innego okresu co ma kluczowe znaczenie w przypadku skarg na bezczynność organu. W świetle powyższego niezasadne jest stanowisko Sądu I instancji, że w wyroku z dnia 30 marca 2022 r. sygn. akt II SAB/Gl 7/22 orzekł już w przedmiocie bezczynności i przewlekłości organu i aktualna skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Gl 131/22 jest niedopuszczalna. Z powagą rzeczy osądzonej mielibyśmy do czynienia w przypadku ponownej oceny przez Sąd tego samego działania, bądź zaniechania organu, nie zaś zachowania mającego miejsce w innym okresie czasu, choć w toku tego samego postępowania. Z przepisu art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skutek w postaci res iudicata istnieje "tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia", a zatem tylko w takim zakresie, w jakim był przedmiot sprawy, w której wydano prawomocny wyrok (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2018r., sygn. akt I FSK 107/17). Pełnomocnik strony zasadnie wskazał, że w sprawie o sygn. akt II SAB/Gl 7/22 Sąd oceniał bezczynność i przewlekłość w prowadzeniu przedmiotowego postępowania do momentu wydania wyroku, tj. 30 marca 2022 r. Aktualna skarga strony ma natomiast na celu wskazanie zaniedbań organu z uwzględnieniem okresu po wyżej wskazanej dacie. Nie można zatem mówić, że Sąd miał rozpoznać sprawę w tożsamym stanie faktycznym co sprawa uprzednio osądzona. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia Sądu I instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany do zamieszczenia z urzędu w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach (art. 209 p.p.s.a.). Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).