II OZ 487/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Śląskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/GI 1624/21 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi Ł. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie sygn. akt II OZ 487/22 sygn. akt II OZ 487/22 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 4 lipca 2022 r. sygn. II SA/GI 1624/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił Wojewódzkie Śląskiemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji podał, że wyrokiem z 1 kwietnia 2022 r. II SA/GI 1624/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił opisaną w sentencji decyzję Wojewody Śląskiego z [...] października 2021 r., zaś skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda Śląski działający przez profesjonalnego pełnomocnika, uiszczając tytułem wpisu od skargi kasacyjnej kwotę 100 zł. W związku z powyższym, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, pełnomocnik organu został wezwany do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi organu w dniu 30 maja 2022 r. Sąd ustalił, że tytułem uzupełniającego wpisu od skargi kasacyjnej strona uiściła kwotę 100 zł w dniu 2 czerwca 2022 r. (k. 90), a następnie kwotę 50 zł w dniu 7 czerwca 2022 r. (k. 89). Pismem z 8 czerwca 2022 r. pełnomocnik organu wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że błąd powstały w wyniku omyłki technicznej został skorygowany natychmiast po uzyskaniu przez pełnomocnika informacji na ten temat. Strona zaznaczyła, że omyłka powstała w wyjątkowej sytuacji wynikającej z mnogości zadań wykonywanych przez służby księgowe wojewody, który w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie został wyznaczony do szeregu zadań związanych z przekazywaniem jednostkom samorządu terytorialnego i organizacjom społecznym środków finansowych ze Skarbu Państwa na pomoc uchodźcom. Pełnomocnik organu wskazał, że osoby wykonujące operacje finansowe wykonują swoje działania z najwyższą starannością i powstała pomyłka jest sprawą wyjątkową i odosobnioną spowodowaną sytuacją wyjątkową. Podniósł ponadto, że radca prawny zatrudniony w urzędzie nie posiada uprawnień do samodzielnego dokonywania operacji finansowych oraz nie posiada instrumentów umożliwiających sprawowanie nadzoru nad prawidłowym dokonywaniem wpłat. Kontrola taka może być dokonana tylko po otrzymaniu informacji zwrotnej od służb księgowych. W wyniku rozpoznania tego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu, argumentacja podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu nie uzasadnia przyjęcia, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony, gdyż nie sposób dopatrzyć się obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym uiszczeniu uzupełniającego wpisu od skargi kasacyjnej, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu, profesjonalny pełnomocnik powinien mieć wiedzę na temat wysokości wpisu od skargi kasacyjnej i już w momencie wniesienia skargi kasacyjnej uiścić wymagany wpis w prawidłowej wysokości. Sąd zaznaczył ponadto, że strona została poinformowana o wysokości uzupełniającego wpisu od skargi kasacyjnej i z wyjątkową starannością powinna zadbać, aby wpłacono uzupełniający wpis sądowy w wymaganej wysokości w wyznaczonym terminie. Zażalenie na ww. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wniósł Wojewoda Śląski, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia strona ponownie podniosła, że uchybienie powstało bez jej winy, co wyczerpuje przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 86 § 1 P.p.s.a. Wnoszący zażalenie ponownie wyjaśnił, że omyłka powstała w wyjątkowej sytuacji wynikającej z mnogości zadań wykonywanych przez służby księgowe wojewody, który w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie został wyznaczony do szeregu zadań związanych z przekazywaniem jednostkom samorządu terytorialnego i organizacjom społecznym środków finansowych ze Skarbu Państwa na pomoc uchodźcom. Zadania te zostały przekazane bez zabezpieczenia kadrowego służb wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, norma prawna wynikająca z art. 86 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, została przez Sąd I instancji prawidłowo zastosowana. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc niedopuszczalne, gdy stronie można przypisać jakikolwiek stopień zawinienia. Na gruncie tej sprawy Sąd I instancji w sposób całkowicie uprawniony stwierdził, że pełnomocnik organu wnoszącego skargę kasacyjną nie wykazał, iż uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej było przez stronę niezawinione. Wnioski, jakie w odniesieniu do argumentacji wspierającej wniosek o przywrócenie terminu, pokrywającej się w całości z argumentacją zażalenia, wyprowadził Sąd I instancji Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe. W sytuacji prawidłowego i skutecznego wezwania organu przez sąd do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w prawidłowej wysokości, jak i uiszczenia części tej opłaty przed terminem wyznaczonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału (tj. 100 zł w dniu 2 czerwca 2022 r.), okoliczność dopłacenia kwoty 50 zł tytułem uzupełnienia wymaganego wpisu sądowego po terminie wyznaczonym do dokonania tej czynności procesowej nie może być traktowania inaczej niż jako działanie zawinione przez stronę. O braku winy strony w powyższym zakresie nie świadczą ani deklarowane trudności kadrowe organu, ani instytucjonalny brak możliwości sprawowania nadzoru nad służbami księgowymi ze strony pełnomocnika organu - radcy prawnego. Procedury bądź sposób organizacji pracy powinny być dostosowane tak, aby zmierzały do uzyskania konkretnych celów lub wypełnienia określonych obowiązków w sposób niewadliwy. Uchybienie wynikłe z przyjętych procedur działania lub błędu pracownika są de facto uchybieniami pracodawcy, obciążającego swymi konsekwencjami wyłącznie tego pracodawcę Niedopełnienie obowiązku przez pracownika strony nie może być traktowane jako okoliczność nadzwyczajna, niezależna od strony, której skutki mogą być sanowane poprzez instytucję przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (zob. postanowienie NSA z 9 września 2020 r. I GZ 197/20; z 18 października 2017 r., II OZ 1174/17). Wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- sygn. akt II OZ 487/22 2