II OZ 890/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA - Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 164/09 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę I. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie choroby zawodowej. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 20 stycznia 2009 r., a więc termin do wniesienia skargi upływał w dniu 19 lutego 2009 r. Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 20 lutego 2009 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone skarżącej w dniu 22 kwietnia 2009 r. Na skutek wniosku skarżącej z dnia 11 maja 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - postanowieniem z dnia 1 czerwca 2009 r. - przyznał jej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. W dniu 1 lipca 2009 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Sąd wskazał, iż w świetle art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Kryterium braku winy stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu danej czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Sąd I instancji stwierdził, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu I instancji wskazywany przez skarżącą zły stan jej zdrowia nie uprawdopodobnia - w świetle informacji zawartych w aktach sprawy - braku jej winy w uchybieniu terminu. Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż skarżąca nie jest osobą samotną. Z oświadczenia znajdującego się w aktach sprawy wynika bowiem, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz dwoma pełnoletnimi synami. Zdaniem Sądu, nie było zatem żadnych przeciwwskazań, żeby skarżąca po doręczeniu decyzji organu II instancji skorzystała z pomocy któregokolwiek z domowników w celu nadania skargi w ustawowym terminie. Sąd wskazał również, że wątpliwości budzi załączone do wniosku zaświadczenie lekarskie z dnia 25 czerwca 2009 r. O ile bowiem termin do wniesienia skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2009 r. upływał w dniu 19 lutego 2009 r., o tyle zaświadczenie - wystawione 4 miesiące po tej dacie - stwierdza, że skarżąca nie była zdolna do wysłania listu poleconego w dniu 19 stycznia 2009 r. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego zmianę i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że skoro skarżąca nie mieszka sama, to mogła powierzyć dokonanie czynności procesowej innemu domownikowi. Synowie skarżącej są osobami pełnoletnimi, rzadko przebywają w domu, nie są więc osobami dyspozycyjnymi. Natomiast mąż skarżącej sprawuje stałą opiekę nad ponad 90 - letnią matką, co powoduje, że często musi przebywać poza domem. Ciężki stan zdrowia skarżącej, omdlenia, utraty świadomości, a zwłaszcza załamanie nerwowe nie pozwala jej na samodzielne wykonywanie podstawowych czynności życiowych oraz racjonale podejmowanie decyzji, w tym zlecenie innej osobie dokonania za nią czynności procesowej. Odnosząc się do wątpliwości Sądu dotyczących przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego, pełnomocnik wskazał, że sam fakt jego wystawienia po dniu, w którym upływał termin do wniesienia skargi nie jest wystarczający do podważenia jego wiarygodności. Zaświadczenie to zostało bowiem wydane przez lekarza chorób wewnętrznych na podstawie historii choroby opisanej w karcie zdrowia skarżącej, znajdującej się w NZOZ "Przychodnia Aksamitna" w Gdańsku, w której leczyła się ona w okresie, w którym upływał termin do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu jest w pierwszej kolejności stwierdzenie czy spełnia on wszystkie warunki formalne, a więc czy został złożony przez uprawniony podmiot, z zachowaniem ustawowego terminu oraz czy równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokonała czynności procesowej, której nie dokonała w terminie. Dopiero stwierdzenie tych wszystkich okoliczności uprawnia Sąd do przystąpienia do merytorycznego rozpoznania wniosku. W niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpoznał merytorycznie wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który podlegał odrzuceniu jako spóźniony. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W myśl natomiast art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 20 stycznia 2009 r., a więc termin do wniesienia skargi upływał w dniu 19 lutego 2009 r. Skarga została wprawdzie podpisana przez skarżącą osobiście 19 lutego 2009 r., lecz nadana w urzędzie pocztowym w dniu następnym, a więc jeden dzień po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił tą skargę jako wniesioną po upływie terminu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 22 kwietnia 2009 r. i ten dzień należy przyjąć jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu przez skarżącą. Wcześniej bowiem nie miała ona świadomości, iż uchybiła terminowi do wniesienia skargi, o czym świadczyć może fakt, iż w dniu 27 marca 2009 r. wniosła do Sądu pismo zawierające uzasadnienie skargi. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upłynął więc w dniu 29 kwietnia 2009 r. Wniosek ten został złożony przez pełnomocnika skarżącej dopiero w dniu 1 lipca 2009 r., a więc ponad 2 miesiące po upływie tego terminu. Podkreślić należy, iż wniosek o przywrócenie terminu może być sporządzony przez stronę osobiście, a więc dla stwierdzenia uchybienia terminowi do jego wniesienia nie może mieć znaczenia fakt, iż strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczność ta może mieć ewentualnie znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 88 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.