VI SA/Wa 1067/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie dnia 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. C. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13 w przedmiocie kary pieniężnej I. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13; II. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13; III. uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" września 2013 roku nr "(...)" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję "(...)" Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" sierpnia 2013 roku nr "(...)"; IV. umarza postępowanie administracyjne; V. określa, że zwrotowi na rzecz skarżącego, M. C., podlega kwota uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 5 000 (pięć tysięcy) złotych wraz odsetkami w wysokości, jak dla zaległości podatkowych, od dnia 21 listopada 2014 roku do dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; VI. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego, M. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako "GITD"), decyzją z dnia [...] września 2013 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także jako "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2013 roku, nakładającą na M. C. (dalej także jako "skarżący" lub "strona") karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych, za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, bez zezwolenia kategorii IV. Postawę prawną ww. decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej "k.p.a."), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 - dalej "p.r.d.") oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 - dalej "u.d.p."). Podstawę faktyczną nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowiły z kolei ustalenia poczynione w trakcie kontroli w dniu 1 lipca 2013 r. na drodze krajowej nr [...] (obwodnica P.) pojazdu członowego, składającego się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". GITD podkreślił, że po drodze krajowej nr [...], na odcinku po którym poruszał się kontrolowany pojazd, mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Tymczasem, w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono naruszenie dopuszczalnych norm w zakresie nacisku na pojedynczej osi napędowej, który wyniósł 10,8 t a więc doszło do przekroczenia o 0,8 tony. Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał przy tym zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Mając na uwadze powyższe wyniki pomiarów Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które kierowca winien posiadać zezwolenie kategorii IV. Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 roku M. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie, przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia oraz zasadzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13 oddalił skargę M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 roku. Skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i uprawomocnił się on z dniem 4 sierpnia 2014 roku, po czym w ślad za pismem z dnia 25 sierpnia 2014 roku, Sąd zwrócił akta administracyjne Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego. Pismem z dnia 9 kwietnia 2021 r. (data nadania za pośrednictwem Poczty Polskiej S. A.), skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 54, dalej: "ustawa zmieniająca") i art. 272 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana: "p.p.s.a.") w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, orzekającym niezgodność przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (dalej: "dyrektywa 96/53"). Skarżący wniósł o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13, uchylenie decyzji obu instancji, umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a także zasądzenie obowiązku zwrotu środków zapłaconych przez stronę skarżącą w wyniku wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie, wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, tytułem kary. Przy piśmie z 17 sierpnia 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, przesłał informację [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 sierpnia 2021 roku, z której treści wynika, iż kara pieniężna została uiszczona przez skarżącego w dniu 21 listopada 2014 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Mając na uwadze, iż strona wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13, podkreślić należy, że stosownie do przepisów art. 280-282 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznanie tego typu skargi następuje w dwóch etapach. Na pierwszym z nich sąd bada pod względem formalnym dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, tj. czy skarga została wniesiona w terminie, dotyczy prawomocnego orzeczenia oraz czy skarżący wskazał ustawową przyczynę uzasadniającą żądanie wznowienia. Na tym etapie sąd nie bada ani rzeczywistego istnienia podstawy, ani jej trafności, a jedynie fakt jej powołania. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania. W sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, została wniesiona w terminie i istnieje powoływana w niej podstawa wznowienia (co w niniejszej sprawie wystąpiło), rozpoczyna się drugi etap postępowania - sąd rozpoznaje sprawę merytorycznie. Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, jako podstawę skargi o wznowienie postępowania, skarżący wskazał art. 19 ustawy zmieniającej. Przepis ten statuuje ustawową podstawę wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej: ,,w sprawie określonej w art. 18 ust. 1 zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego można żądać wznowienia postępowania przed tym sądem w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym". Z kolei sprawą określoną w art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej, jest sprawa zakończona decyzją ostateczną dotyczącą: 1) zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego albo 2) nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, o którym mowa w pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia - w zakresie przejazdu dokonanego w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy można żądać wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. WE L 235 z 17.09.1996, str. 59, Dz. Urz. WE L 67 z 09.03.2002, str. 47 oraz Dz. Urz. UE L 115 z 06.05.2015, str. 1)". W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że GITD ostateczną decyzją z dnia [...] września 2013 roku, nałożył na stronę karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV w wysokości 5 000 złotych, przewidzianą w art. 140 ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. Nadto sprawa dotyczyła przejazdu, który miał miejsce w dniu 1 lipca 2013 roku a zatem nastąpił we wspomnianym okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej (art. 19 ust. 1 w związku z art. 18 ust 1 ustawy zmieniającej). Sąd zwraca uwagę, że wniesienie skargi o wznowienie jest uzależnione od zachowania terminu. I tak w ustawie zmieniającej został wskazany szczególny termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 3 tej ustawy ,,w sytuacji określonej w ust. 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony". Wymogi formalne wynikające z ww. przepisów prawa zostały przez stronę dochowane. Po pierwsze, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13 uprawomocnił się z dniem 4 sierpnia 2014 roku. Po drugie, zarówno art. 19, jak i 18 wspomnianej ustawy, weszły w życie z dniem 26 stycznia 2021 roku a zatem wniesienie skargi w dniu 9 kwietnia 2021 roku, nastąpiło z zachowaniem terminu określonego w art. 19 ust. 3 ustawy zmieniającej. W tym stanie rzeczy Sąd wznowił postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13 (punkt I sentencji). Przechodząc do merytorycznej oceny skargi o wznowienie postępowania, podkreślić należy, że podstawa wznowienia postępowania w niniejszej sprawie związana jest z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dnia 21 marca 2019 r. wyroku w sprawie C-127/17. W wyroku tym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 roku, w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53. Art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/53/WE stanowi, że Państwo Członkowskie nie może na swoim terytorium odmówić lub zabronić używania: - w ruchu międzynarodowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich, z przyczyn odnoszących się do masy lub wymiarów, - w ruchu krajowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich z przyczyn odnoszących się do ich wymiarów; pod warunkiem że pojazdy te odpowiadają wartościom maksymalnym określonym w załączniku I. Przepis stosuje się bez względu na fakt, że: a) wymienione pojazdy nie są zgodne z wymaganiami stawianymi przez to Państwo Członkowskie w odniesieniu do niektórych, nieobjętych w załączniku I parametrów ciężaru i wymiarów, b) właściwy organ Państwa Członkowskiego, w którym pojazdy są zarejestrowane lub dopuszczone do ruchu, określił limity, nieokreślone w art. 4 ust. 1, przekraczające wartości ustanowione w załączniku I. Natomiast zgodnie z art. 7 dyrektywy 96/53/WE, dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym. W konsekwencji TSUE uznał, że wynikające z prawa krajowego ograniczenia mające zastosowanie w zależności od rodzajów dróg - co motywowane jest jakością infrastruktury drogowej, pozostając jednocześnie w opozycji do cezury czasowej okresu przejściowego (31 grudnia 2010 r.) - nie mogą być usprawiedliwiane treścią art. 7 dyrektywy 96/53/WE, gdyż wynikający z tego przepisu wyjątek niweczyłby zasadę ustanowioną art. 3 tej dyrektywy (pkt 82 - 88 wyroku TSUE). W świetle wyroku TSUE nie ma zatem podstaw dla ustanawiania w prawie krajowym - w odniesieniu do pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 oraz 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE wartościom nacisku osi - ograniczeń dalej idących, niż wyjątki wynikające z art. 7 tej dyrektywy (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 562/17). Skoro sprzeczne z art. 3 dyrektywy nr 96/53/WE było obniżenie dopuszczalnych wartości nacisków osi pojazdów poniżej 11,5 tony, to przepis krajowy ustanawiający w tym zakresie limit na poziomie 10 ton nie mógł stanowić podstawy nałożenia na skarżącego kary administracyjnej w wysokości 5 000 zł. Zatem decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną w niniejszej sprawie narusza art. 3 i art. 7 w zw. z pkt 3.1 oraz pkt 3.4 załącznika I do dyrektywy nr 96/53/WE. Mając powyższe na uwadze, Sąd, w myśl art. 282 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i § 3 p.p.s.a. uchylił ww. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13, jak również uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 roku nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2013 roku. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie istnieją podstawy do kontynuowania postępowania administracyjnego. Jak wyżej wykazano skarżący nie naruszył prawa, gdyż nacisk pojedynczej osi napędowej w przedmiotowej sprawie nie przekraczał dopuszczalnej wartości 11,5 t. (wynosił bowiem 10,8 tony). Z tych też względów Sąd umorzył postępowanie administracyjne w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. Nadto, w myśl art. 19 ust. 5 ustawy zmieniającej, Sąd określił, że zwrotowi na rzecz skarżącego podlega kwota uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych z odsetkami, o których mowa w art. 19 ust. 5 i 6 ustawy o zmianie, od dnia 21 listopada 2014 roku do dnia uprawomocnienia się orzeczenia. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a., przy czym obejmują one zwrot kwoty wpisu sądowego w wysokości 200 złotych, uiszczonego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 roku, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 26 lutego 2014 roku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 3408/13. W niniejszej sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3408/13, prowadzonej pod sygnaturą akt VI SA/Wa 1067/21, skarżący, pomimo prawidłowego pouczenia, w piśmie z dnia 1 października 2021 roku, nie zgłosił wniosku o przyznanie mu należnych kosztów.