III SO/Kr 11/18

SENTENCJA |Sygn. akt III SO/Kr 11/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Krystyna Kutzner, Sędziowie: WSA Bożenna Blitek, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r., sprawy ze skargi Z. B. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt III SO/ Kr 17/16 o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu skargę oddala. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt III SO/Kr 17/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego Z. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu. Zmierzając do skutecznego zaskarżenia ww. postanowienia skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, który ostatecznie został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt III SO/Kr 17/16, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt III SO/Kr 17/16. W skardze o wznowienie postępowania oraz w piśmie precyzującym z dnia 27 lipca 2018 r., skarżący wskazał, że podstawę wznowienia stanowi art. 271 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) – dalej: "P.p.s.a.". Zdaniem skarżącego w sprawie III SO/Kr 17/16 został on pozbawiony możliwości działania poprzez negatywne rozstrzygnięcie Sądu odnośnie przyznania mu prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania podlega oddaleniu. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszcza możliwość obalenia prawomocnego orzeczenia, jednak tylko w sytuacji, gdy zapadło ono z pogwałceniem obowiązujących zasad prawa i jest sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Wniesienie skargi o wznowienie powoduje uruchomienie trzyfazowego postępowania, w którym, w pierwszej fazie następuje badanie wymagań formalnych skargi o wznowienie postępowania i dopuszczalności wznowienia postępowania na posiedzeniu niejawnym (art. 280 P.p.s.a.), następnie badanie jego dopuszczalności na rozprawie (art. 281 P.p.s.a.), zaś w trzeciej, wówczas gdy pozytywnie zakończona zostanie faza druga - rozpoznanie sprawy na nowo, w granicach jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 281 i art 282 P.p.s.a.). Kierując się tą konstrukcją oraz mając na uwadze przepis art. 280 § 1 P.p.s.a. stanowiący, że Sąd wstępnie bada na posiedzeniu niejawnym wymagania formalne skargi o wznowienie postępowania sądowego, a więc czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, wobec treści skargi o wznowienie postępowania, Sąd nie odrzucił skargi na posiedzeniu niejawnym, lecz wyznaczył rozprawę (zdanie drugie cyt. art. 280 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu skarżący dochował terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 277 P.p.s.a. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SO/Kr 17/16 o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2018 r. o odmowie zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 17 maja 2018 r. To w związku z jego wydaniem skarżący upatruje podstawy wznowienia postępowania jako pozbawienia go możliwości działania w sprawie. Natomiast skarga o wznowienie postepowania w sprawie o sygn. akt III SO/Kr 17/16 wpłynęła do tut. Sądu w dniu 18 czerwca 2018 r., a zatem przed upływem 3 miesięcy od dnia w którym skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia. Natomiast odnosząc się do drugiej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania stwierdzić należy, że w pierwszej fazie postępowania wznowieniowego bada się jedynie czy w ogóle wskazana przesłanka wznowieniowa została wymieniona w przepisach art. art. 271-273 P.p.s.a. Natomiast jej merytoryczna ocena należy do kolejnej fazy postępowania. Dyspozycja art. 271 P.p.s.a. wskazuje na możliwość wznowienia postępowania sądowego z przyczyn nieważności - w pkt 2 tego przepisu ustawodawca postanowił, iż można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli wskutek naruszenia przepisów strona była pozbawiona możliwości działania; nie można jednak żądać wznowienia postępowania, jeżeli przed uprawomocnieniem orzeczenia niemożność działania ustała. Tym samym koniecznym jest spełnienie dwóch przesłanek pozytywnych - po pierwsze aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów, po drugie aby istniał związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem przepisów a pozbawieniem strony możliwości działania. Pojęcie niemożności działania nie posiada bliższego określenia zarówno w teorii, jak i w orzecznictwie. Zdaniem Sądu, niemożność działania czyli niemożność obrony swych praw, jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych, przy czym konieczne jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego, a pozbawieniem strony możliwości działania. Natomiast o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 1980 r. w sprawie III CZP 19/80, opubl. w OSNCP1980, nr 11, póz. 250). Rozpoznając na nowo - w granicach jakie zakreśla podstawa wznowienia - skargę o wznowienie postępowania sądowo – administracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt III SO/Kr 17/16 o oddaleniu wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że podstawa wznowieniowa określona w art. 271 pkt 2 P.p.s.a., na której skarżący oparł złożoną skargę o wznowienie postępowania - nie zaistniała. Podkreślić należy, że brakiem ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest nie tylko sytuacja gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach ustawy P.p.s.a., ale również gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, a na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 44/10, System Informacji Prawnej Lex nr 5990926). Z treści skargi o wznowienie jak i pisma procesowego złożonego w sprawie wynika, że skarżący upatruje podstawy wznowieniową w naruszeniu przepisów prawa pozbawiających go możności działania (art. 271 pkt 2 P.p.s.a). Wskazuje na fakt wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SO/Kr 17/16 o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2018 r. o odmowie zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. To zdaniem skarżącego doprowadziło do pozbawienia go możliwości działania w sprawie. W ocenie Sądu wskazane przez skarżącego uzasadnienie do powołanej podstawy wznowienia postępowania, jednoznacznie wskazuje, że w sprawie o sygn. akt III SO/Kr 17/16 brak jest podstawy wznowienia określonej w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Skarżący nie wykazał aby tut. Sąd dopuścił się naruszenia przepisów postępowania skutkującego pozbawieniem go możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych czynności procesowych. Za takie nie można uznać odmowy udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym albowiem rozstrzygnięcie w tym zakresie ma pełne umocowanie w prawie i nie stanowi jego naruszenia. Negatywne rozstrzygnięcie referendarza sądowego, a następnie Sądu co do udzielenia skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu zapadło po stwierdzeniu, że brak było ku temu podstaw. W żadnej mierze nie świadczy to o pozbawieniu skarżącego możliwości działania w sprawie w rozumieniu art. 171 pkt 2 P.p.s.a. Skarżący brał czynny udział w postępowaniu sądowym o sygn. akt III SO 17/16, w toku którego był prawidłowo pouczany o przysługujących mu środkach zaskarżenia lub o ich braku i miał zapewnioną możliwość działania. Tym samym należało stwierdzić, że w związku z brakiem wystąpienia ustawowej podstawy wznowienia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 282 § 1 i § 2 P.p.s.a.