II C 1503/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II C 1503/23</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">D. K.</span> w pozwie skierowanym przeciwko Bankowi <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">(...)</span> S.A. wniosła o:</p> <p>- ustalenie, że między stronami procesu nie istnieje stosunek prawny mający wynikać z umowy kredytu hipotecznego zawarta przez strony w dniu 9 marca 2011 roku,</p> <p>- zasądzenie od pozwanego kwoty 287.160,30 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (z tytułu zwrotu nienależnego świadczenia tj. nadpłaconych przez powódkę rat spłaty kredytu).</p> <p>Na wypadek oddalenia tychże roszczeń i uznania przez sąd umowy kredytu łączącej strony za co do zasady ważną powódka zgłosiła roszczenia ewentualne:</p> <p>- o ustalenie, że między stronami istnieje stosunek prawny kredytu z pominięciem treści art. 4 ust. 1, 7 i 8 umowy kredytu,</p> <p>- o zasądzenie od pozwanego kwoty 106.101,05 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (z tytułu zwrotu nienależnego świadczenia tj. nadpłaconych przez powódkę rat spłaty kredytu).</p> <p>W uzasadnieniu pozwu podano, że wedle powódki zawarta przez nią z pozwanym umowa kredytu jest nieważna, ponieważ zawiera niedozwolone postanowienia umowne, bez których nie może być wykonywana. Jako postanowienia takiego rodzaju powódka wskazała klauzule umowne zawarte w art. 4 ust. 1, 7 i 8 umowy kredytu zawartej przez strony, tj. postanowienia określające wysokość zmiennego oprocentowania kredytu z odwołaniem się do wskaźnika WIBOR. Zdaniem powódki, postanowienia zawarte w art. 4 ust. 4, 5, 7 i 8 umowy kredytu pozwalają pozwanemu bankowi na «swobodne ustalanie wysokości kredytu». Powódka zarzuciła, że postanowienia umowy kredytu nie zawierają «wskazania formuły, wzoru czy też algorytmu, zgodnie z którym Bank dokonuje wyliczenia wysokości oprocentowania kredytu», są «sprzeczne z Rozporządzeniem BMR», «sposób ustalania stawki WIBOR (…) jest w całości pozostawiony w decyzyjności Pozwanego Banku», a ponadto następuje «przerzucenie na Powoda całości ryzyka związanego z zastosowaniem w umowie klauzuli zmiennego oprocentowania» - ponadto zarzucono «niepoinformowanie Powoda przez Pozwanego o zakresie ryzyka finansowego jakie kredytobiorca bierze na siebie zawierając umowę kredytu o zmiennej stopie oprocentowania» (k. 20).</p> <p> <em> <!-- -->(pozew k. 4-47)</em> </p> <p>Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa w całości – zaprzeczając temu, jakoby umowa kredytu zawarta przez strony zawierała niedozwolone postanowienia i w efekcie była nieważna w całości.</p> <p> <em> <!-- --> (odpowiedź na pozew k. 75-130)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny sprawy:</strong> </p> <p>Opisany w pozwie kredyt powódka zaciągnęła w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. W jednostce banku przed podpisaniem umowy nie omawiano z powódką zasad zmiany wysokości oprocentowania kredyt oraz tego, czym jest wskaźnik WIBOR.</p> <p> <em> <!-- --> (przesłuchanie powódki – protokół rozprawy z 29 XI 2023 roku, od 22 do 30 minuty, k. 372)</em> </p> <p>W okresie do 29 czerwca 2017 roku (w tym także w dacie zawarcia niżej opisanej umowy kredytu) administratorem indeksu WIBOR było Stowarzyszenie <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">A.</span>. Począwszy od tej daty administratorem indeksu jest <span class="anon-block">(...)</span> S.A.</p> <p> <em> <!-- --> (okoliczności bezsporne)</em> </p> <p>W dniu 9 marca 2011 roku <span class="anon-block">D. K.</span> zawarła z pozwanym bankiem umowę kredytu mieszkaniowego na kwotę 389.950 zł. W par. 4 ust. 1 umowy podano, że oprocentowanie kredytu jest zmienne i stanowi sumę stawki referencyjnej WIBOR 3M oraz stałej marży kredytowej banku wynoszącej 1,40 punktu procesowego. Stosownie do treści par. 4 ust. 7 umowy kredytu, stawka WIBOR 3M jest ustalana na kolejny okres odsetkowy na 2 dni robocze przed rozpoczęciem każdego okresu odsetkowego. Z kolei stosownie do treści par. 4 ust. 8 umowy kredytu, zmiana stawki WIBOR 3M wpływa na wysokość oprocentowania kredytu.</p> <p> <em> <!-- --> (kopia umowy kredytu k. 58-60)</em> </p> <p>Ustalanie wskaźnika WIBOR w danym dniu (tzw. <em> <!-- -->fixing)</em> – wskaźnik podlegał ogłoszeniu codziennie w dniu 11:00 – następowało w oparciu o dane zgłaszane przez działające w Polsce banki komercyjne o najlepszym tzw. <em> <!-- -->standingu </em>kredytowym (wiarygodności finansowej) oraz największym udziale w rynku.</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczność niesporna)</em> </p> <p>W 2011 roku pozwany bank ani żaden inny bank w Polsce nie udzielał kredytów hipotecznych ze stałą stopą procentową (udzielano wyłącznie kredytów ze zmienną stopą oprocentowania).</p> <p> <em> <!-- --> (okoliczność niesporna)</em> </p> <p>WIBOR jest stopą kredytową regulującą oprocentowanie pożyczek między bankami komercyjnymi. Poziom stopy WIBOR jest istotnie skorelowany z wysokością stopy referencyjnej NBP a to dlatego, że wycena pożyczek międzybankowych zależna od jest od wielkości przychodu alternatywnego w postaci rentowności bonów pieniężnych NBP. Wartość wskaźnika (indeksu) WIBOR najczęściej mieści się w przedziale, którego dolną granicę wyznacza stopa depozytowa NBP a górną – stopa lombardowa NBP.</p> <p>Listę banków pełniących funkcję dealera rynku pieniężnego (tj. członków tzw. panelu, dane zgłaszane przez których były podstawą do ustalania w 2011 roku wartości wskaźnika WIBOR) ustalał Narodowy Bank Polski. W 2011 roku wśród 15 banków będących dealerami rynku pieniężnego w wyżej podanym rozumieniu znajdował się pozwany bank.</p> <p> <em> <!-- --> (opinia bie głej ds. bankowości <span class="anon-block">J. U.</span> k. 401-411)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Strony postępowania zawarły umowę kredytu, do której zastosowanie miał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69)">art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe</a> (tekst jedn. Dz.U. z 2018 roku, poz. 2187) – w brzmieniu obowiązującym w dacie ich zawarcia. Powódka zawarła przedmiotową umowę kredytu jako konsumentka w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 22(1))">art. 22^{<!-- -->1}k.c.</a>, tj. w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych – brak jest podstaw do przyjęcia, że umowa pozostawała w związku z jej działalnością zawodową lub gospodarczą. Umowa kredytu zawierała elementy wymagane przez obowiązujące w dacie jej zawarcia przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69;art. 69 ust. 1;art. 69 ust. 2)">art. 69 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe</a>, w tym określenie kwoty kredytu, przeznaczenia kredytu oraz okresu i sposobu spłaty rat kredytu, jak również wysokości oprocentowania kredytu. Z kolei ocena kwestionowanych przez powódkę postanowień umownych przez pryzmat treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(2))">art. 385^{<!-- -->1} i 385^{<!-- -->2} k.c.</a> powinna uwzględniać treść przepisów dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. UE. L nr 95, str. 29), gdyż wyżej przywołane przepisy kodeksowe stanowią implementację przepisów tej dyrektywy do polskiego porządku prawnego. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} §1 k.c.</a> postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – co nie dotyczy postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. <span class="underline"> <!-- -->Oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} § 1 k.c.</a>), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy</span> (por. uchwała składu 7 sędziów SN z dnia z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17). Oznacza to, że przywoływane przez strony niniejszej sprawy okoliczności dotyczące faktów zaistniałych po zawarciu umowy nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej – co w szczególności dotyczy treści przepisów rozporządzenia UE nr 2016/2011 z 8 VI 2016 roku (tzw. rozporządzenie <span class="anon-block">(...)</span>) w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne (przepisy tego aktu prawnego weszły w życie z dniem 1 I 2018 roku). Podkreślić należy, że<span class="underline"> <!-- --> treść umowy kredytu zawartej przez strony – w szczególności co do postanowień przywołanych w pozwie – jest w pełni zgodna z treścią aktów normatywnych (zarówno prawa polskiego jak i europejskiego) obowiązujących w dacie zawarcia umowy</span>.</p> <p>Pozostaje jednak do oceny to, czy kwestionowane przez powoda postanowienia umowne nie mają charakteru niedozwolonego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} k.c.</a> Niesporne miedzy stronami jest to, że oparcie oprocentowania spornego kredytu na wskaźniku WIBOR nie było negocjowane indywidualnie z powódką – w istocie wiedzą powszechnie dostępną i niesporną między stronami jest to, że <span class="underline"> <!-- -->wszystkie udzielane w tamtym czasie (2011 rok) przez banki komercyjne w Polsce umowy kredytów hipotecznych miały zmienne oprocentowanie odwołujące się do indeksu WIBOR</span>, więc element ten z pewnością nie mógł być przez powodów negocjowany.</p> <p>Omawiana w niniejszej sprawie walutowa klauzula waloryzacyjna odnosiła się do świadczenia głównego, do którego spełnienia zobowiązana została powódka, a to dlatego, że stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69;art. 69 ust. 2;art. 69 ust. 2 pkt. 5)">art. 69 ust. 2 pkt 5) Prawa bankowego</a> umowa kredytu musi zawierać postanowienia określające wysokość oprocentowania kredytu i zasady jego zmiany – dodatkowo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 69;art. 69 ust. 1)">art. 69 ust. 1 Prawa bankowego</a> przesądza o tym, że kwota kredytu podlega zwrotowi wraz z odsetkami (tzw. odsetki kapitałowe). Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} §1 k.c.</a> przepis ten nie ma zastosowania do postanowień umownych określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Wymóg jednoznacznego sformułowania postanowienia umownego określającego główne świadczenie umowne nie odnosi się wyłącznie do warstwy semantycznej (czysto językowej) danego postanowienia umownego, lecz oznacza takie sformułowanie tego postanowienia, które z punktu widzenia konsumenta jako strony umowy dopuszcza tylko jedną możliwą interpretację, nie budzi uzasadnionych wątpliwości, dokładnie określa treść świadczenia, tj. czyni to w sposób wyraźny, oczywisty i niedwuznaczny (por. <em> <!-- -->uzasadnienie wyroku SN z dnia 4 listopada 2011 r., I CSK 46/11, OSNC - Zbiór dodatkowy z 2013 roku nr A, poz. 4</em>). Pogląd ten odpowiada wiążącej dla sądu krajowego wykładni przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 4;art. 4 ust. 2)">art. 4 ust. 2</a> wyżej przywołanej dyrektywy nr 93/13, tj. wykładni, zgodnie z którą należy interpretować w ten sposób, że wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że w wypadku umów kredytowych instytucje finansowe muszą zapewnić kredytobiorcom informacje wystarczające do podjęcia przez nich świadomych i rozważnych decyzji. Wymóg ten oznacza zatem, że warunki umowne dotyczące spłaty kredytu przez konsumenta muszą być zrozumiałe dla konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do konkretnego zakresu jego zobowiązania umownego, tak aby dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument mógł ocenić konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych (patrz: <em> <!-- -->wyrok TSUE z dnia 20 września 2017 r., sprawa C-186/16, punkt 2 sentencji</em>).</p> <p>Wyżej przywołane postanowienia umowy zawartej przez strony dotyczące wysokość oprocentowania odwołującego się do stawki WIBOR w ocenie sądu określają w sposób wystarczająco wyraźny – z punktu widzenia rozsądnego przeciętnego konsumenta - wysokość oprocentowania kredytu i zasady jego zmiany: dają konsumentowi (powódce) jasność co do tego, że kredyt będzie oprocentowany w oparciu o powszechnie dostępny indeks WIBOR 3m (§4 ust. 1) powiększony o określoną liczbowo marżę banku. Z kolei z treści §4 ust. 7 jasno wynika, że wskaźnik ten jest ustalany odrębnie dla każdego okresu odsetkowego wynoszącego 3 miesiące, co następuje na 2 dni robocze przed rozpoczęciem nowego okresu odsetkowego. <span class="underline"> <!-- -->Wszystkie te informacje są jasne i zrozumiałe dla przeciętnego, racjonalnego konsumenta usług bankowych</span> – zostały przy tym wyrażona jasnym i prostym językiem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 4;art. 4 ust. 2)">art. 4 ust. 2</a> dyrektywy nr 93/13). <span class="underline"> <!-- -->Ta konstatacja już sama w sobie skutkować musi uznaniem powództwa wytoczonego w sprawie niniejszej za bezzasadne</span>: wobec tego, że kwestionowane przez powódkę postanowienia umowne dotyczą świadczenia głównego przewidzianego w umowie (wysokości odsetek kapitałowych to jest w istocie ceny kredytu), a przy tym postanowienia te zostały sformułowane w sposób jasny, prosty i zrozumiały dla przeciętnego konsumenta, to tym samym przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385^{<!-- -->1} i nast. k.c.</a> w sprawie niniejszej nie znajdują zastosowania: omawiane wyżej klauzule umowne nie podlegają zatem ocenie z punktu widzenia kryteriów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 1)">art. 385^{<!-- -->1} §1 k.c.</a> </p> <p>Dodać należy, że z pkt 2 sentencji wyroku TSUE z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie C-471/24 wynika, że w przypadku gdy umowa o kredyt hipoteczny dotyczący nieruchomości mieszkalnej zawiera warunek przewidujący zmienną stopę oprocentowania opartą na określonym wskaźniku referencyjnym (indeksie), wynikający z art. 4 ust. 2 dyrektywy UE nr 93/13 wymóg przejrzystości nie nakłada na kredytodawcę żadnych szczególnych (tj. dodatkowych) obowiązków informacyjnych w odniesieniu do metodologii tworzenia tego wskaźnika. Co więcej, z pkt 3 sentencji tego samego wyroku wynika, że w przypadku, gdy warunek umowy o kredyt hipoteczny określa zmienną stopę oprocentowania opartą na wskaźniku referencyjnym (indeksie), nie nadaje temu warunkowi nieuczciwego charakteru brak poinformowania konsumenta o pewnych szczególnych cechach wskaźnika referencyjnego (w szczególności o tym, że metodologia tego wskaźnika przewiduje wykorzystanie danych wejściowych niekoniecznie odpowiadających rzeczywistym transakcjom). Dodać należy, że TSUE przesądził także o tym, że <span class="underline"> <!-- -->nie czyni niedozwolonym danego postanowienia umownego dotyczącego wysokości oprocentowania kredytu odwołującego się do pewnego wskaźnika referencyjnego nawet i to, że kredytodawca jest w dacie zawarcia umowy kredytu jednym z banków przekazujących dane służące do ustalenia tego wskaźnika.</span> </p> <p>Wyżej sformułowane uwagi wystarczają do uznania powództwa wytoczonego w sprawie niniejszej za bezzasadne. Dodać należy jednak, że nawet w przypadku uznania, iż spełniona została sformułowana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1);art. 385(1) § 2)">art. 385^{<!-- -->( 1)} §2 k.c.</a> przesłanka dopuszczalności oceny postanowienia jako niedopuszczalnego (tj. gdyby nawet przyjąć, że kwestionowane przez powódkę postanowienia nie są sformułowane zrozumiale dla przeciętnego konsumenta) to i tak brak byłoby podstaw do uwzględnienia powództwa, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że przywołane w pozwie klauzule umowy kredytu niezgodnie z dobrymi obyczajami (wymogami dobrej wiary) oraz w sposób rażący naruszają interes strony będącej konsumentem (tj. powódki). Po pierwsze, jak przyjmuje TSUE przy dokonywaniu wykładni przepisów dyrektywy nr 93/13, należy podkreślić, że samo tylko nieprzestrzeganie przez przedsiębiorcę wymogu przejrzystości (zrozumiałości) danego postanowienia umownego nie może samo w sobie nadać temu postanowieniu nieuczciwego charakteru (pkt 109 uzasadnienia wyroku w sprawie C-471/24). Po drugie, jak wskazuje TSUE (pkt 113 uzasadnienia tego samego wyroku), w odniesieniu do kwestii, w jakich okolicznościach dane postanowienie umowne pozostaje w sprzeczności z wymogami dobrej wiary (dobrych obyczajów), sąd krajowy musi sprawdzić, czy przedsiębiorca traktujący konsumenta w sposób sprawiedliwy i słuszny mógłby racjonalnie spodziewać się, iż konsument ten przyjąłby taki warunek w drodze negocjacji indywidualnych. Otóż nie ma podstaw do przyjęcia (sama powódka nie sformułowała w tym zakresie żadnej argumentacji), iż w realiach polskiego rynku kredytowego w 2011 roku pozwany bank miałby uznawać, że powódka nie zaakceptowałaby oprocentowania kredytu odwołującego się do wskaźnika WIBOR, gdyby podlegało to indywidualnym z nią negocjacjom. Po trzecie, i być może najważniejsze, TSUE wskazał także na to – w pkt 114 uzasadnienia wyroku w sprawie C-471/24 – że w celu ustalenia, czy dany warunek umowny powoduje powstanie znaczącej nierównowagi wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta (tj. jest dla niego rażąco krzywdzący), należy w szczególności uwzględnić przepisy mające zastosowanie w prawie krajowym wobec braku porozumienia stron, tak aby ocenić, czy dany warunek umowy stron stawia konsumenta w sytuacji mniej korzystnej niż sytuacja przewidziana przez obowiązujące prawo krajowe. Otóż gdyby obowiązujące w marcu 2011 roku przepisy dyspozytywne dotyczące wysokości odsetek przewidywały, że Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 3)">art. 359 §3 k.c.</a> w brzmieniu wówczas obowiązującym), a ponadto maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie mogła w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2(1))">art. 359 §2^{<!-- -->( 1)} k.c.</a>). W kontekście zarzutów stawianych w pozwie stwierdzić należy, że nie ma istotnych różnic co do rozkładu ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową kredytu między kredytodawcą i kredytobiorcą w odniesieniu do (a) stopy oprocentowania zmiennego opartej na indeksie WIBOR oraz (b) stopy zmiennych w czasie odsetek ustawowych opartych w dużej mierze na wysokości stóp procentowych NBP. W każdym z tych przypadków bank będący kredytodawcą nie ma realnego i istotnego wpływu na każdoczesną wysokość stopy odsetek – nawet, jeżeli jest 1 z 15 banków będących tzw. dealerami rynkami pieniężnego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że w pierwszym przypadku (a) wpływ ten jest istotnie lub w ogóle większy niż w przypadku (b). Co więcej, jak wynika z wydanej w sprawie niniejszej opinii biegłej, poziom stopy WIBOR jest istotnie skorelowany z wysokością stopy referencyjnej NBP, wobec czego nie istnieje ryzyko powstania znaczącej (istotnej) różnicy w zmianach obu tych stóp (wskaźników).</p> <p>Z tego względu nie sposób uznać, że okoliczności, na które powołano się w pozwie (oparcie stopy oprocentowania kredytu na wskaźniku WIBOR a nie np. na stopie lombardowej NBP) w istotny sposób pogorszyło sytuację powódki jako kredytobiorcy. Dodać przy tym należy, że także stopy procentowe NBP nie odzwierciedlają w pełni i nie są tożsame z oprocentowaniem rzeczywiście udzielanych pożyczek i kredytów na rynku komercyjnym, a zatem także i pod tym względem nie ma istotnej różnicy między nimi a wskaźnikiem WIBOR. Wobec powyższego, powództwo podlegało oddaleniu w całości, w tym także co do roszczenia ewentualnego z punktów 3 i 4 pozwu.</p> <p>Powódka jest stroną przegrywającą proces w sprawie niniejszej w całości. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 VII 2005 rok o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> należało nakazać powódce pokrycie kosztów sądowych, które odpowiadają kwocie 1038,74 zł. tj. wypłaconej tymczasowo z funduszy Skarbu Państwa części wynagrodzenia biegłej <span class="anon-block">J. U.</span> (postanowienie k. 477).</p> <p>Co do zasady powódka powinna stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> zwrócić pozwanemu całość kosztów procesu związanych z jego udziałem w sprawie (koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł) – jednakże, w ocenie sądu rozpoznającego sprawę niniejszą, zastosowanie znajduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, co uzasadnia zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego jedynie 50% kosztów procesu związanych z udziałem w sprawie przez pozwanego (½ x 10.8000 zł). Zaznaczyć należy, że w dacie złożenia pozwu w sprawie niniejszej (lipiec 2023 roku) nie istniała utrwalona linia orzecznictwa sądów polskich w przedmiocie roszczeń takich jak te zgłoszone przez powódkę – co więcej, nie istniało także orzecznictwo TSUE w tej kwestii. Powódka zatem miała prawo pozostawać wówczas w subiektywnie uzasadnionym przekonaniu o zasadności jej roszczeń procesowych, co z kolei uzasadnia wyżej podane rozstrzygnięcie oparte na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> </p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>Odpisy wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron (z pouczeniem o tym, że termin na złożenie apelacji wynosi 3 tygodnie, z uwagi na przedłużenie terminu na sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku ponad termin ustawowy).</p> <p>Dnia 8 V 2026</p> </div>