I GZ 419/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt III SA/Po 1369/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 6 października 2021 r., sygn. akt III SA/Po 1369/21 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 14 136,60 zł. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nie zakończyło się prawomocnie postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na decyzję o odmowie przyznania przedmiotowych płatności, z którym niniejsze postępowanie pozostaje w ścisłym związku (przyczynowym) ponadto wnioskodawca jest obywatelem Niemiec i tam zamieszkuje; w przypadku korzystnego dla niego rozstrzygnięcia będzie on zmuszony domagać się zwrotu już wyegzekwowanej kwoty z Rzeczypospolitej Polskiej, co wiąże się ze znacząco większym zaangażowaniem sił i środków finansowych niż w przypadku sprawy bez elementu transgranicznego. Nie nadesłano żadnych dokumentów dotyczących przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej wskazał na wstępie, że Sąd nie jest obowiązany do wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku w powyższym zakresie, gdyż uzasadnienie wniosku nie stanowi wymogu formalnego wniosku, lecz jego materialnoprawną argumentację, stąd treść uzasadnienia wniosku nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia, podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności wniosku. Rozpoznając wniosek strony Sąd wskazał, że podniesione argumenty nie uprawdopodobniają okoliczności wstrzymania wykonania decyzji, tym bardziej że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów dotyczących swojej sytuacji majątkowej i dochodowej. Okoliczność, że wynik innej sprawy ma wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowym postępowaniu, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ocena ta może bowiem zostać dokonana dopiero w trakcie rozpoznania skargi a nie zawartego w niej wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Fakt, że skarżący jest obywatelem Niemiec korzystającym z płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w Polsce nie uprawdopodobnia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku potencjalnej możliwości zwrotu wyegzekwowanej kwoty. Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, na naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.), poprzez wadliwe przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki jego zastosowania. W uzasadnieniu wskazano, że sprawa ma charakter transgraniczny, strona jako obywatel Niemiec będzie zmuszona domagać się zwrotu już wyegzekwowanej kwoty z Polski, co wiąże się ze znacząco większym zaangażowaniem sił i środków finansowych niż w przypadku spraw bez elementu transgranicznego. Sytuacja w której potencjalna egzekucja należności mogłaby doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia jest uznawana w orzecznictwie jako przesłanka wstrzymania wykonania decyzji. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zaznaczyć również należy, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania może dotyczyć także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia strona przedstawiła tylko argumenty, które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W tym miejscu należy zaakcentować, że dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa także dlatego, że aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do jego sytuacji majątkowej. Bez porównania tych dwu wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącego, że w jej przypadku zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. W tym zakresie nie może być wystarczające oświadczenie, że sprawa na charakter transgraniczny a ewentualny zwrot już wyegzekwowanej kwoty z Polski wiąże się ze znacząco większym zaangażowaniem sił i środków finansowych niż w przypadku spraw bez elementu transgranicznego. Nadto także okoliczność, że wynik innej sprawy ma wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowym postępowaniu, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tego względu za prawidłową należy uznać ocenę WSA, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż w tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadto należy zaakcentować, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. Samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (zob. postanowienie NSA z 10 lipca 2018 r., I OZ 637/18). Reasumując Sąd pierwszej instancji wnikliwie ocenił złożony wniosek, wskazując na jego istotne braki w zakresie wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej i konstatując, że wobec braku przedstawienia szczegółowej sytuacji majątkowej wniosku, nie mógł on zostać uwzględniony. Pełnomocnik zapomina, iż to na stronie składającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek wskazania okoliczności na jego poparcie a argumentację tą wzmacniają dokumenty obrazujące sytuację finansową strony. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zażalenia. Odnosząc do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie WSA Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.