I SA/Gl 606/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Bożena Pindel (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach – działając na podstawie art. 134 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej K.p.a.) oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 1201; dalej: u.p.e.a.) – stwierdził niedopuszczalność zażalenia W. S. (dalej skarżący) na postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z [...] r., nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki w postanowieniu z dnia [...] r. w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny. Organ egzekucyjny wszczął wobec zobowiązanej A Sp. z o.o. w G. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów egzekucyjnych wystawionych przez Burmistrza Miasta G. z dnia [...] r. obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości za listopad 2016 r. oraz w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres lipiec i październik-listopad 2016 r., które zostały doręczone r. zobowiązanemu w dniu [...] r. Zobowiązany w dniu 27 kwietnia 2017 r. wniósł pismo, które organ potraktował jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] r. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione (postanowienie z [...] r.). Natomiast organ egzekucyjny postanowieniem z [...] r. oddalił zarzuty zobowiązanej Spółki. Na to postanowienie zażalenie wniósł W. S., a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z [...] r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia wskazując na brak legitymacji W. S.. Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne. Następnie postanowieniem z [...] r. sprostował oczywistą omyłkę pisarską popełnioną w postanowieniu o podjęciu postępowania egzekucyjnego, polegającą na omyłce pisarskiej w oznaczeniu numerów tytułów wykonawczych będących podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sprostowania dokonano na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Na postanowienie z [...] r. (o sprostowaniu oczywistej omyłki) W. S. ‒ działając jako prezes zarządu zobowiązanej Spółki ‒ wniósł zażalenie wskazując na brak podstaw do prostowania, bowiem w jego ocenie nie jest to oczywista pomyłka pisarska. Poinformował, że został wykreślony z KRS na podstawie fałszywego dokumentu, z rażącym naruszeniem prawa, a czynność ta jest nieprawomocna bo została zaskarżona. Dodał, że w przypadku gdy podmiot nie posiada organu reprezentacji, to postępowanie administracyjne winno być zawieszone. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej rozstrzygając zażalenie powołał art. 28 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Wyjaśnił, że istotną cechą strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest to, że jest ona podmiotem własnych praw (interesów prawnych) lub obowiązków, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Uznał zarazem, że jego autorowi nie może być przyznany status strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., bowiem postępowanie egzekucyjne prowadzone jest według uregulowań ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zakładającej, że stronami tego postępowania jest wierzyciel, organ egzekucyjny i zobowiązany. Kontynuując podał, że zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych Burmistrza Miasta G. jest A Sp. z o.o., w której funkcję prezesa zarządu do dnia [...] 2017 r. pełnił W. S., który został w tym dniu wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego. Zdaniem organu skoro od dnia [...] 2017 r. W. S. nie był już prezesem zarządu zobowiązanej, a więc organem reprezentującym jej interesy, to nie posiadał uprawnień do złożenia w dniu 13 lutego 2018 r. zażalenia w imieniu zobowiązanego na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. Ponadto ustalił, że z zapisów w KRS nr [...] dotyczącym Spółki z o.o. A w G. wynika, że nie posiada ona obecnie zarządu, a więc organu uprawnionego do jej reprezentowania. Uznał, na podstawie art. 134 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a., że ma miejsce niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z [...] r. Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r. wniósł W. S. z powodu rażącego naruszenia prawa, domagając się jego uchylenia i umorzenia niniejszego postępowania. Podał, że organ wie, iż A Sp. z o.o. nie posiada zarządu i lekceważy ten stan, bowiem każde postępowanie w tej sytuacji powinno być zawieszone do czasu powołania nowego prezesa lub kuratora. Zdaniem wnoszącego skargę nie można było prostować oczywistej omyłki pisarskiej w sytuacji, w której spółka nie posiada reprezentacji. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia W. S. na postanowienie organu egzekucyjnego z [...] r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w postanowieniu z dnia [...] r. w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Rozpoznawana sprawa dotyczy postępowania egzekucyjnego, które toczy się przeciwko zobowiązanemu A Spółki z o.o. z siedzibą w G.. Zaskarżone zaś rozstrzygnięcie (dotyczące niedopuszczalności zażalenia) zapadło w związku z zażaleniem złożonym przez skarżącego na postanowienie z [...] r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego ww. Spółki. Zażalenie ‒ wniesione w terminie (z 13 lutego 2018 r.) ‒ wniósł w imieniu zobowiązanej Spółki W. S., który je podpisał i opatrzył pieczątką "Prezes Zarządu". Organ odwoławczy jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał art. 134 w związku z art. 123 i art. 144 K.p.a. oraz art. 17 i art. 18 u.p.e.a. i doręczył je skarżącemu. Skarżący w skardze wywiódł dodatkowo, że organowi wiadomo, iż A Sp. z o.o. nie posiada zarządu wpisanego do KRS i lekceważy ten stan zamiast zawiesić postępowanie. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 K.p.a.). Zatem wyłącznie organ odwoławczy jest uprawniony do badania dopuszczalności odwołania, terminu jego wniesienia oraz warunków formalnych jego sporządzenia. Postępowanie odwoławcze sensu stricto, tj. postępowanie przed organem odwoławczym, składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego, fazy wydania decyzji (w badanej sprawie postanowienia). W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie, choć są odrębnymi instytucjami proceduralnymi. Zagadnienie dopuszczalności odwołania (zażalenia) należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy Kodeksu i/lub przez przepisy szczególne (por. A. Wróbel Komentarz do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego; publ. System Informacji Prawnej Lex). Negatywna przesłanka niedopuszczalności odwołania obejmuje przyczyny zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podmiotowy charakter mają przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej lub niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że w orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego, to organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. Przyjmuje się jednocześnie, że oczywisty brak legitymacji odwoławczej to taki, którego ustalenie nie wiąże się z oceną interesu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2011 r. , II OSK 938/10; Lex nr 1081962). Przed tut. Sądem toczyło się bądź toczy się szereg spraw dotyczących A Sp. z o.o., którą reprezentował skarżący, zatem Sądowi wiadomo z urzędu (por. np. prawomocne postanowienia tut. Sądu: z 9 lipca 2018 r., I SA/Gl 1073/17, czy z 13 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1193/17 oraz I SA/GL 603/18), że w toku postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powziął wiedzę o tym, że w KRS zobowiązanej Spółki dokonano wpisu o wykreśleniu skarżącego z jej organu. Sąd rejestrowy dokonał powyższego wpisu z uwagi na fakt skazania W. S. prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.) oraz art. 299 § 1 tego kodeksu. Skazanie nastąpiło na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r., sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu [...] r. Wpisu tego dokonano w dniu [...] 2017 r. Sąd Rejonowy w G. udzielając informacji na wezwanie tut. Sądu o stanie sprawy w przedmiocie ustanowienia kuratora zarejestrowanej pod sygn. akt [...] KRS [...] nadesłał prawomocne postanowienie wydane przez tamtejszy Sąd z [...] r. o oddaleniu wniosku o ustanowienie kuratora. Z jego treści wynika, że Zgromadzenie Wspólników spółki A Sp. z o.o. podjęło w dniu [...] r. uchwałę o powołaniu do zarządu spółki J. W., a następnie zarząd wybrał prokurenta w osobie W. S.. Jednocześnie podano, że podjęte uchwały są prawidłowe, a ich wpisanie do KRS ma charakter deklaratoryjny. Wobec powyższego Sąd Rejonowy w G. uznał, iż brak jest ustawowych przesłanek do ustanowienia kuratora dla Spółki w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r poz. 1025), ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji. Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Dokumentem takim w przypadku Spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca skargę jest umocowana do działania w imieniu takiej Spółki. Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego, ale i sposobu jego reprezentacji. Zażalenie na postanowienie organu I instancji w imieniu Spółki złożył skarżący, który skargę podpisał i opatrzył pieczątką "Prezes Zarządu". Tymczasem w KRS skarżącej Spółki, dokonano wpisu o wykreśleniu W. S. z jej organu. Zgodnie z treścią art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r poz. 1577 ze zm. - dalej K.s.h.) nie może być członkiem zarządu (...) osoba, która została prawomocnie skazana wyrokiem za przestępstwo wskazane w tym przepisie. "Utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 K.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo" (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III CSK 107/15). Regulacja art. 18 § 2 K.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1, jak i stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa 600/12). "Osoba spełniająca negatywną przesłankę z art. 18 § 1 K.s.h. nie ma uprawnienia do pełnienia wskazanych w art. 18 § 1 K.s.h. funkcji. Stąd też jakakolwiek uchwała w zakresie powołania takiej osoby nie będzie wywoływać skutku" (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 419/15). Należy również wskazać, że "Czynność procesowa, dokonana w imieniu spółki przez osobę powołaną na członka zarządu na podstawie uchwały sprzecznej z prawem, powinna być uznana za bezskuteczną" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 831/14). Niezależnie od powyższego sam skarżący w skardze przyznaje, że Spółka A "nie posiada zarządu wpisanego do KRS". Skoro poza sporem pozostaje, że skarżący utracił zdolność do pełnienia funkcji członka zarządu (jego prezesa), to zarówno nie mógł jej reprezentować jak również nie był uprawniony do złożenia środka zaskarżenia (zażalenia). Stwierdzenie w postępowaniu zażaleniowym, że strona skarżąca nie ma przymiotu strony sprawia, iż organ nie ma podstaw do rozstrzygania sprawy co do jej istoty. Zatem wydane przez organ II instancji rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.