III SA/Gl 651/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Dyrektora Gminnego Przedszkola w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Dyrektor Gminnego Przedszkola w G. (odtąd: organ odwoławczy) utrzymał w mocy odwołanie od rozstrzygnięcia Gminnej Komisji Rekrutacyjnej w tymże przedszkolu, z dnia [...] r., odmawiającej przyjęcia do przedszkola na rok szkolny 2019/2020 małoletniej F. S. (odtąd: skarżąca lub strona). W odwołaniu powołano art. 158 ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 996 z późn. zm., odtąd: Prawo oświatowe) oraz uchwałę [...] Rady Gminy W. z dnia [...] r. w sprawie określenia kryteriów obowiązujących na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli na terenie Gminy W. (odtąd: uchwała rekrutacyjna). W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny. Komisja rekrutacyjna przeprowadziła postępowanie rekrutacyjne do przedszkola na rok szkolny 2019/2020 w terminach i w oparciu o kryteria określone w Prawie oświatowym i uchwale rekrutacyjnej. Następnie szczegółowo omówiono kryteria. Wniosek o przyjęcie skarżącej do przedszkola wpłynął w dniu [...] r. Termin określony mocą zarządzenia Wójta Gminy W. z dnia [...] r. przypadał na okres między [...] a [...] r. Po dokonaniu sprawdzenia formalnego wniosku komisja rekrutacyjna uznała, że spełnia on formalne wymagania, a po dokonaniu analizy merytorycznej stwierdziła, że liczba przyznanych punktów, zgodnie z dołączonymi do wniosku wynosi 6. Z uwagi na zatrudnienie tylko jednego z rodziców przyznano 0 punktów (w wypadku zatrudnienia obojga liczba punktów wyniosłaby 100), a na podstawie oświadczenia o dochodzie na osobę w rodzinie kandydata przyznano 6 punktów. Z tytułu pozostałych kryteriów punktów nie przyznano, albowiem strona ich nie spełniła. Ponieważ minimalna ilość punktów wymagana do przyjęcia kandydata do przedszkola wynosiła 112, dlatego też Komisja rekrutacyjna odmówiła przyjęcia skarżącej do przedszkola. Od powyższego rozstrzygnięcia ustanowiony przez rodziców skarżącej pełnomocnik złożył odwołanie. W odwołaniu zarzucił rozstrzygnięciu 1) lakoniczność treści uzasadnienia, 2) pominięcie dokumentów złożonych przez stronę już po dacie złożenia wniosków, 3) nieuwzględnienie takich kwestii jak stan zdrowia skarżącej, parametry przedszkola, odległość od domu do placówki, udział skarżącej w zajęciach przygotowujących do uczęszczania do przedszkola, uczestnictwa w pobliskiej bibliotece oraz okoliczności związane ze sprawowaną przez rodziców skarżącej opieką nad ich matkami. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że warunki i tryb rekrutacji nie zostały naruszone, a kwestie poruszone w odwołaniu nie były objęte kryteriami naboru. Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucił decyzji pominięcie w postępowaniu rekrutacyjnym istotnych elementów dotyczących sytuacji osobistej skarżącej. Ponadto uznał zasady procesu rekrutacji za dyskryminujące, albowiem liczba punktów uzyskana przez małoletnią nie decyduje o przyjęciu do przedszkola a jedynie o tym, do którego z przedszkoli zróżnicowanych pod względem standardu ma uczęszczać. W uzasadnieniu pełnomocnik zarzucił organowi brak odniesienia się do dokumentów złożonych w toku postępowania rekrutacyjnego. Powołał się na wyjątkowość sytuacji skarżącej, która choruje na [...]. Zwrócił uwagę, że z informacji uzyskanych przez rodziców skarżącej jedynie Gminne Przedszkole w G. jest w stanie zapewnić odpowiedni dla strony poziom opieki. Zaznaczył, że przedszkole od miejsca zamieszkania skarżącej dzieli zaledwie [...] metrów, a odległość od kolejnej placówki przekracza 3 km. Skarżąca uczestniczyła w zajęciach przygotowawczych w przedszkolu, co czyni ją związaną z nim emocjonalnie. W ocenie rodziców skarżącej proces rekrutacji został ustalony w sposób tendencyjny i dyskryminujący, ponieważ standard poszczególnych placówek jest zróżnicowany, wobec czego dzieci, które uzyskują niższą liczbę punktów realizują program nauczania w gorszych placówkach, co świadczy o dyskryminacji i nierównym traktowaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: P.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 P.u.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.). Przystępując do oceny zasadności skargi należy odwołać się w pierwszej kolejności do art. 131 Prawa oświatowego. I tak zgodnie z ust. 1 tego przepisu do publicznego przedszkola przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze gminy prowadzącej przedszkole. W dalszej kolejności art. 131 ust. 2 Prawa oświatowego przewiduje kryteria brane pod uwagę w wypadku, gdy ilość kandydatów przekracza ilość miejsc. Są to - 1) wielodzietność rodziny kandydata; 2) niepełnosprawność kandydata; 3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; 4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; 5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; 6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; 7) objęcie kandydata pieczą zastępczą. Natomiast zgodnie z art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego, W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w danej publicznej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów. Powyższy przepis stał się podstawą do wydania uchwały Rady Gminy W. z [...] r. Skarżąca otrzymała 6 punktów w oparciu o oświadczenia o dochodzie na osobę w jej rodzinie oraz 0 punktów ponieważ tylko jedno z jej rodziców pracuje. Nie przyznano także punktów z tytułu pozostałych kryteriów ponieważ ich nie spełnia. Należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącej ani w odwołaniu ani też w skardze nie podważył przyjętej punktacji ani nie zanegował ustaleń w tym zakresie. Zarzuty pełnomocnika dotyczą natomiast nieuwzględnienia dokumentacji przedłożonej już po upływie terminu rekrutacji. Godzi się jednak podnieść, że okoliczności te nie zmieniają ustaleń organów obu instancji, albowiem pełnomocnik w istocie domaga się przyjęcia skarżącej do przedszkola w oparciu o kryteria inne niż wynikające z ustawy i uchwały rady gminy. Jest prawdą, że sprawie przyjęcia dziecka do przedszkola znajdują zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczy to również art. 7 i 8 k.p.a. a to – zasady prawdy obiektywnej, bezstronności, równego traktowania i bezstronności organu oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa. Należy jednak podkreślić, że oczekiwaniem rodziców skarżącej, wyrażonym przez pełnomocnika, było aby komisja rekrutacyjna, wbrew przyjętym kryteriom, przyjęła ich dziecko do wskazanego przez nich przedszkola w oparciu o inne niż wynikające z ustawy i uchwały rekrutacyjnej, kryteria. Otóż takie podejście oznaczałoby uprzywilejowane potraktowanie skarżącej kosztem innych dzieci, a tym samym pozostawałoby w rażącej sprzeczności ze wskazanymi przez pełnomocnika zasadami. Istotą postępowania rekrutacyjnego przewidzianego przez ustawę i doprecyzowanego w uchwale rekrutacyjnej jest przyjęcie jawnych, jednakowych dla wszystkich i weryfikowalnych kryteriów. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że okoliczności podane przez pełnomocnika jak stan zdrowia skarżącej czy opieka rodziców skarżącej nad swoimi matkami nie mogły być wzięte pod uwagę przez organ rekrutacyjny, gdyż uchwała rekrutacyjna nie bierze pod uwagę takich kwestii. Podobnie trudno uwzględnić fakt uprzedniego uczęszczania skarżącej na zajęcia przygotowawcze, korzystania ze znajdującej się w pobliżu biblioteki czy bliskiego miejsca zamieszkania. Ustawodawca w art. 131 ust. 1 Prawa oświatowego odszedł od instytucji tak zwanej rejonizacji stawiając jedynie warunek zamieszkania dziecka w gminie prowadzącej dane przedszkole. Natomiast Rada Gminy W. nie wprowadziła wśród kryteriów rekrutacyjnych odległości miejsca zamieszkania dziecka od przedszkola, więc w tym wypadku argument jest nietrafiony. Można dyskutować nad zasadnością przyjęcia przez organ prowadzący przedszkole określonych kryteriów rekrutacji lub też nieprzyjęcia innych, ale dla organu rekrutacyjnego uchwała organu prowadzącego jednostkę stanowi obowiązujące prawo. Możliwa jest również ocena zgodności uchwały rekrutacyjnej z założeniami Prawa oświatowego i z innymi przepisami rangi ustawowej, jednak winna być ona dokonana w odrębnym postępowaniu a nie przy okazji badania wydanego na jej podstawie aktu. Uchwała rekrutacyjna z [...] r. nie została zaskarżona do sądu administracyjnego ani zakwestionowana przez organ nadzoru. Zatem zarzuty pełnomocnika dotyczące zasad rekrutacji, pomijając ich ogólnikowy i niesprecyzowany charakter, nie mogły być przedmiotem rozpoznania Sądu w przedmiotowej sprawie. Co więcej założeniem ustawowym jest, że wszystkie publiczne placówki realizują ten sam standard opieki i prowadzą zajęcia według tego samego programu, dlatego też nieuzasadniony jest oficjalny podział na przedszkola "lepsze" i "gorsze". Oczywiście realizacja założeń programowych przez poszczególne placówki może wyglądać różnie, różna może być też ocena tych placówek przez ich użytkowników, jednak organ rekrutacyjny nie mógł wziąć pod uwagę nieoficjalnych informacji, jakimi mieli dysponować rodzice skarżącej. Z tych to względów Sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.