IV P 107/23

<p>Sygn. akt IV P 107/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 12/03/2024 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="280"/> <col width="414"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Marek Osowicki</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>kierownik sekretariatu Anna Górska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 roku w Człuchowie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. C.</span> </p> <p>przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p>o odprawę</p> <p>1.  oddala powództwo</p> <p>2.  zasądza od powoda <span class="anon-block">J. C.</span> na rzecz pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> kwotę 2.700,00 zł (dwa tysiące siedemset złotych ) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem kosztów procesu. (-) <span class="anon-block">M. O.</span> </p> <p>Sygn. akt IV P 107/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pełnomocnik powoda <span class="anon-block">J. C.</span> wniosła przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> o zasądzenie kwoty 42.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 maja 2023 r. do dnia zapłaty tytułem odprawy. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że 31 stycznia 2023 r. pozwana spółdzielnia wypowiedziała powodowi umowę o pracę, uzasadniając to faktem odwołania powoda z funkcji Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span>. W uchwale o odwołaniu brak jest jakichkolwiek danych wskazujących aby do odwołania doszło z przyczyn leżących po stronie <span class="anon-block">J. C.</span>.</p> <p>Pełnomocnik pozwanej spółki w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik pozwanej spółki podniósł, iż powoda odwołano z funkcji prezesa z uwagi na utratę zaufania i brak możliwości współpracy z powodem oraz konflikt w zarządzie spółdzielni. Przyczyny wypowiedzenia powodowi umowy o pracę były tożsame z tymi jakie legły u podstaw odwołania z funkcji prezesa zarządu. Przyczyny wypowiedzenia leżały po stronie pracownika co powoduje, że żądanie odprawy jest niezasadne.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił co następuje:</strong> </p> <p>Powód <span class="anon-block">J. C.</span> był zatrudniony w pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> od 1.08.2010 r. do 34.01.2023 r. na stanowisku prezesa zarządu z wynagrodzeniem wysokości 14.000 zł .</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: akta osobowe powoda cz. C świadectwo pracy k. 5).</em> </p> <p>Burmistrz Miasta <span class="anon-block">C.</span> 19 stycznia 2022r. zwrócił się do zarządu pozwanej spółdzielni z pismem dotyczącym problemów w wykonywaniu przez spółdzielnię projektu unijnego „Rewitalizacja <span class="anon-block">D.</span> Dworcowej w <span class="anon-block">C.</span>” .</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: k.95-100).</em> </p> <p>W grudniu 2022 r. członkowie zarządu pozwanej <span class="anon-block"> spółdzielni (...)</span> poprosili Przewodniczącego Rady Nadzorczej pozwanej <span class="anon-block"> spółdzielni (...)</span> o spotkanie na którym obydwoje oświadczyli, iż utracili zaufanie do prezesa. Zarzuty dotyczyły zawarcia niekorzystnych umów na dostarczanie gazu, energii elektrycznej w 2022 r. gdy ceny nośników energii bardzo wzrosły i okazało się, że są niekorzystnie naliczane dla spółdzielców, braku nadzoru nad rewitalizacją dzielnicy Dworcowej, bo w ramach tego projektu była możliwość dofinansowania ze środków unijnych remontu zasobów mieszkaniowych. Zarzucali niekonsultowanie się przez prezesa z członkami zarządu w kwestii zawieranych umów. W sprawie docieplenia budynków to prezes zrezygnował z naprawy usterek na rzecz tego, że usterki mają wykonać pracownicy spółdzielni a spółdzielnia obciąży fakturą firmę wykonującą a okazało się, że koszty napraw były znacznie wyższe niż to co zostało okazane wykonawcy. Palety nie były one na bieżąco rozliczane i w stanach magazynowych była rozbieżność w paletach a to prezes nadzorował zakład konserwatorów. Zarzucano brak nadzoru nad pracami związanymi z rewitalizacją a był obowiązek powołania inspektora, natomiast prezes tego inspektora nie powołał, zarzuty dotyczyły też nasadzeń roślin zielonych w ramach projektu, które niby były a potem okazało się, że ich nie było i zawyżonych cen roślin. Zarzucano powodowi postawienie garaży na gruncie nie należącym do spółdzielni oraz zarzut braku nadzoru nad zakładem konserwatorów.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">D. P.</span> k.103-104 od 00:10:12 do 00:57:33). </em> </p> <p>Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> na posiedzeniu 9 stycznia 2023 r. przesłuchała członków zarządu na okoliczność konfliktu w zarządzie i przeprowadziła na ten temat dyskusję.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: <span class="anon-block">protokół nr (...)</span> r. k.57-59).</em> </p> <p>Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> 30 stycznia 2023 r. przeprowadziła głosowanie w sprawie odwołania członków zarządu.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: <span class="anon-block">protokół nr (...)</span> r. k.60-62).</em> </p> <p>Uchwałą nr 4/<span class="anon-block"> (...)</span> z 30 stycznia 2023 r. Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> odwołano powoda z funkcji prezesa zarządu.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: akta osobowe powoda cz. B uchwała k. 34).</em> </p> <p>Pozwana spółdzielnia 31 stycznia 2023 r. wypowiedziała powodowi umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął 30 kwietnia 2023 r. z jednoczesnym zwolnieniem powoda z obowiązku świadczenia pracy. Przyczyną wypowiedzenia był fakt odwołania powoda z funkcji Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: akta osobowe powoda cz. C wypowiedzenie umowy o pracę k. 2).</em> </p> <p>Walne Zgromadzenie Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> zwołane w dniach 26-28.06.2023 r. zagłosowało przeciw udzieleniu powodowi absolutorium.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: uchwała nr 5/2023 r. k.80).</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Jak wskazał Sąd Najwyższy, przyczyny wskazane w art. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. stanowią wyłączny powód zwolnienia, jeżeli bez zaistnienia jednej z tych przyczyn rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiłoby. Obok tych przyczyn mogą występować inne okoliczności, stanowiące dla pracodawcy dodatkowy bodziec do rozwiązania stosunku pracy z konkretnym pracownikiem, które jednak bez zaistnienia przyczyn z art. 1 ustawy, nie wystarczyłyby do uzasadnienia rozwiązania stosunku pracy <em> <!-- -->(por.: wyrok SN z 10.10.1990 r., I PR 319/90, OSP 1991, Nr 9, poz. 210).</em> </p> <p>Dla zasadności wypłaty odprawy, muszą wystąpić dwa warunki: pierwszy - rozwiązanie stosunku pracy, oraz drugi - z przyczyn niedotyczących pracownika.</p> <p>Prawo do odprawy powstaje w razie rozwiązania umowy o pracę z przyczyny (przyczyn) niedotyczących pracownika a nie z przyczyn dotyczących pracodawcy. To rozróżnienie ma istotne znaczenie, gdy zważyć, że przyczyny uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy można podzielić na dotyczące pracownika, dotyczące pracodawcy i niedotyczące żadnej ze stron stosunku pracy. Należy więc uznać, że pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna, gdy nie zostaną w ogóle ustalone (jakiekolwiek) przyczyny wypowiedzenia umowy oraz gdy okaże się, iż ujawnione przyczyny takiego wypowiedzenia nie pozostawały w związku ze stosunkiem pracy, chyba że <span class="underline"> <!-- -->pracodawca udowodni, iż przyczyną wypowiedzenia były okoliczności dotyczące pracownika</span>. Aktualnie obowiązujące przepisy nie zaliczają likwidacji stanowiska (stanowisk) pracy jako warunku otwierającego drogę do odprawy pieniężnej <em> <!-- -->(vide: Postanowienie SN z 11.08.2021 r., III PSK 124/21, LEX nr 3398277).</em> </p> <p>Pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy. Wskazana konieczność <span class="underline"> <!-- -->musi istnieć w przeświadczeniu pracodawcy i być związana z celem i funkcjonowaniem łączącego strony stosunku pracy, natomiast nie może mieć dodatkowego źródła w okolicznościach dotyczących pracownika, a zwłaszcza w sposobie wywiązywania się przez niego z obowiązków pracowniczych, gdyż wówczas przyczyna wypowiedzenia niedotycząca pracownika nie ma charakteru wyłączności</span> <em> <!-- -->(tak: Wyrok SN z 22.01.2015 r., III PK 59/14, LEX nr 1666026).</em> </p> <p>Artykuł 10 u.z.g. nie ma zastosowania, jeżeli przyczyna rozwiązania stosunku pracy występuje po stronie pracownika bądź ma źródło w jego zachowaniu.</p> <p>W judykaturze przyjęto, że pracownik dochodzący świadczeń przewidzianych ustawą o zwolnieniach grupowych <span class="underline"> <!-- -->ma udowodnić</span>, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn go niedotyczących, a nie musi wykazywać, że były to przyczyny leżące po stronie pracodawcy.</p> <p>Pojęcie "przyczyny niedotyczące pracownika" w kontekście przepisów ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, to wszelkie okoliczności <span class="underline"> <!-- -->niezwiązane</span> z cechami psychofizycznymi pracownika i sposobem wywiązywania się przez niego z obowiązków pracowniczych (<em> <!-- -->tak: Wyrok SN z 26.01.2022 r., <span class="anon-block"> I (...)</span> 58/21, LEX nr 3340987, Wyrok SA w Gdańsku z 21.12.2016 r., III AUa 1293/16, LEX nr 2191588).</em> </p> <p>Konieczność wypowiedzenia stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika musi istnieć w przeświadczeniu pracodawcy i być związana z celem i funkcjonowaniem łączącego strony stosunku pracy, natomiast <span class="underline"> <!-- -->nie może mieć dodatkowego źródła w okolicznościach dotyczących pracownika</span>, a zwłaszcza w sposobie wywiązywania się przez niego z obowiązków pracowniczych, gdyż wówczas przyczyna wypowiedzenia niedotycząca pracownika nie ma charakteru wyłączności <em> <!-- -->(wyr. SN z 22.1.2015 r., III PK 59/14, <span class="anon-block">L.</span>).</em> </p> <p>Przyczyna niedotycząca pracownika musi stanowić jedyny motyw rozwiązania stosunku pracy.</p> <p>Odwołanie z zarządu jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę w rozumieniu art. 45 § 1<span class="underline"> <!-- --> k.p.</span>, ale nie jest to okoliczność pozbawiająca pracownika prawa do tej odprawy. Ciężar dowodu, że wyłączna przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę leżała po stronie pracownika i że dlatego nie nabył on prawa do odprawy, spoczywa na pracodawcy <em> <!-- -->( tak: K. Jaśkowski [w:] E. Maniewska, K. Jaśkowski, Kodeks pracy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 70).</em> </p> <p>W niniejszej sprawie kluczowe dla rozstrzygnięcia jest zagadnienie czy w sytuacji odwołania powoda z funkcji prezesa zarządu i wypowiedzenia mu z tej przyczyny stosunku pracy należy uznać, iż wyłączną przyczyną rozwiązania stosunku pracy są przyczyny leżące po stronie pracodawcy. W konsekwencji czy ma zastosowanie art. 8 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników<em> <!-- -->.</em> </p> <p>Sąd w całości podziela też stanowisko Sądu Najwyższego, iż pracodawca odwołując pracownika ze stanowiska, w sposób równoznaczny z wypowiedzeniem umowy o pracę, nie ma obowiązku podawania przyczyny odwołania. Pracodawca nie może jednak uwolnić się od obowiązku wypłaty odprawy innych świadczeń przez stwierdzenie, że do odwołania doszło bez żadnej przyczyny. W takiej sytuacji na pracodawcę przechodzi ciężar dowodu w zakresie przyczyny odwołania, która wyłącza prawo do świadczeń pracowniczych <em> <!-- -->(tak: wyrok SN z 2009-07-23 II PK 30/09 Monitor Prawa Pracy 2010/4/202). </em> </p> <p>Rolą pełnomocnika powoda, dochodzącego odprawy, było wykazanie w toku procesu, iż przyczyny rozwiązania z powodem umowy o pracę za wypowiedzeniem <span class="underline"> <!-- -->nie</span> dotyczyły pracownika. Natomiast pełnomocnik pozwanej spółki wnoszący o oddalenie powództwa o odprawę winien zaś wykazać, iż przyczyną rozwiązania stosunku pracy były okoliczności dotyczące pracownika.</p> <p>Stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd ustalił na podstawie dowodów z zaoferowanych przez obie strony postępowania dokumentów, albowiem zarówno ich treść, jak i forma nie były przez którąkolwiek stronę kwestionowane. Również Sąd nie znalazł podstaw, aby dowodom tym odmówić wiarygodności.</p> <p>Również jasne, logiczne i spójne a przez to wiarygodne zeznania świadka strony pozwanej <span class="anon-block">D. P.</span> jednoznacznie wskazują, iż powody odwołania powoda z funkcji prezesa zarządu pozwanej spółdzielni a tym samym wypowiedzenia mu umowy o pracę z powodu tego odwołania, leżały po stronie powoda.</p> <p>To brak należytej współpracy z pozostałymi członkami zarządu, utrata zaufania z ich strony do powoda, zarzuty merytoryczne dotyczące umów zawieranych przez spółdzielnię na dostawy prądu czy gazu, brak właściwego nadzoru nad pracami budowlanymi związanymi z realizowanym projektem <span class="anon-block"> (...)</span>, co potwierdza też pismo Burmistrza <span class="anon-block">C.</span> z 19 stycznia 2022 r. oraz niekorzystne finansowo dla spółdzielni usuwanie usterek wykonawcy, były powodem podjęcia uchwały o odwołaniu powoda z funkcji prezesa zarządu pozwanej spółdzielni i jednocześnie wypowiedzenia mu z tego tytułu umowy o pracę.</p> <p>Powyższe potwierdza też protokół z 9 stycznia 2023 r. nr I/2023 r. Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej w <span class="anon-block">C.</span> przesłuchania członków zarządu na okoliczność konfliktu w zarządzie i dyskusji, protokół głosowania członków rady nadzorczej za odwołaniem powoda oraz fakt nieudzielenia powodowi przez Walne Zgromadzenie Spółdzielni absolutorium za 2022 r.</p> <p>Zatem strona pozwana wykazała, że przyczyny odwołania powoda z funkcji prezesa i wypowiedzenia mu z tego powodu umowy o pracę dotyczyły powoda.</p> <p>Pełnomocnik powoda w toku postępowania nie wykazała, by przyczyny wypowiedzenia powodowi umowy o pracę nie dotyczyły powoda i leżały wyłącznie po stronie pracodawcy.</p> <p>Bezpośrednią przesłanką oddalenia powództwa o odprawę jest ustalenie, że przyczyny niedotyczące pracownika nie były wyłączne jako motywacja rozwiązania umowy o pracę <em> <!-- -->(por.: postanowienie SN z 2008-01-11 I PK 224/07 <span class="anon-block">L.</span> ).</em> </p> <p>Pracownik dochodzący świadczeń przewidzianych ustawą z 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ma udowodnić, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn jego niedotyczących a nie musi wykazywać, że były to przyczyny leżące po stronie pracodawcy <em> <!-- -->(vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011 r., I PK 185/10, Lex nr 1119478, wyrok SN z 11 lipca 2018 r. II PK 105/17 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r. III AUa 1293/16).</em> </p> <p>Mając na względzie powyższe sąd a contrario na podstawie przepisu art. 8 w zw. z art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników oddalił powództwo o doprawę.</p> <p>O kosztach procesu sąd orzekł stosownie do treści przepisu art. 98 § 1 k.p.c. , ustalając wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego w oparciu o § 9 ust. 2 w zw. z</p> <p>§ 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U z 2018r., poz. 265 ze zmian.) w kwocie 2.700 zł .</p> <p>(-) <span class="anon-block">M. O.</span> </p> <table> <colgroup> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="5"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="5"> </td> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> <col/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="5"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="5"> </td> <td> </td> </tr> </table> </div>