II SA/Sz 691/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na I. T. obowiązek przywrócenia ściany zewnętrznej lokalu nr [...] przy ul. [...] w S., do stanu poprzedniego, poprzez likwidację dwóch otworów okiennych w ścianie zewnętrznej, zlokalizowanej na granicy z działką nr [...] obręb [...] w S. to jest zamurowanie lub wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E 30, w terminie do dnia 1 lipca 2011 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 97/10, oddalił skargę I. T. na decyzję organu odwoławczego. W związku ze stwierdzeniem, w dniu 14 sierpnia 2018 r. w wyniku kontroli nieruchomości, że nałożony decyzją PINB z dnia [...] r. obowiązek nie został wykonany, PINB upomnieniem z dnia [...] r. wezwał następcę prawnego I. T. – K. T., dalej również jako "skarżąca", do jego wykonania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia, pouczając jednocześnie, że niewykonanie obowiązku będzie skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone K. T. w dniu 20 czerwca 2018 r. Po stwierdzeniu, że obwiązek nie został wykonany organ wystawił tytuł wykonawczy, któremu w dniu [...] r. została nadana klauzula wykonalności. Tytuł wykonawczy został K. T. doręczony w dniu 29 lutego 2019 r. K. T. wniosła zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich zgłoszenia. Postanowieniem z dnia [...] r. PINB w K. przywrócił skarżącej termin do złożenia zarzutów. Skarżąca, zgłaszając zarzuty do toczącego się postępowania egzekucyjnego podniosła, że nałożony obowiązek jest niewykonalny, bowiem zamurowanie okien spowoduje utratę funkcji mieszkalnej jej mieszkania, które ma powierzchnię 46 m kw. Przeznaczone do likwidacji okna znajdują się w głównym pomieszczeniu o powierzchni 26 m kw. Wykonanie obowiązku spowoduje, że tylko jedno pomieszczenie w jej mieszkaniu, o powierzchni 13 m kw. będzie posiadało okno, gdyż łazienka i korytarz nie posiadają okien. Zdaniem skarżącej, wykonanie obowiązku istotnie zmniejszy doświetlenie i uniemożliwi wietrzenie pomieszczenia, w którym znajduje się aneks kuchenny, co sprzyjać będzie rozwojowi zagrzybienia, a w konsekwencji stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że mieszkanie otrzymała w drodze darowizny od babci w 2016 r., która w tym okresie chorowała na demencję i nie poinformowała jej o toczącym się postępowaniu i nałożonym obowiązku. Wskazała, że na remont mieszkania zaciągnęła kredyt hipoteczny. W jej ocenie wykonanie obowiązku spowoduje, że lokal utraci swoją funkcję mieszkalną, co przesądza o jego niewykonalności. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 34 § 1, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 – j.t. ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.", PINB w K. oddalił zarzuty skarżącej. Po przytoczeniu poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych organ wyjaśnił, że przytoczone argumenty, aczkolwiek istotne dla dalszego funkcjonowania mieszkania nr [...] i jego mieszkańców, nie podlegają ocenie jako zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wynika to z faktu, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń podnoszonych przez zobowiązaną, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym. Organ podkreślił, że zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego, nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wskazał, że zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dalej PINB wskazał, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przeszkody mogą mieć charakter faktyczny lub prawny. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Decyzja jest niewykonalna z przyczyn prawnych, jeżeli jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym. W ocenie PINB takie okoliczności w niniejszej sprawie nie występują. Decyzja podlegająca egzekucji była przedmiotem weryfikacji w postępowaniu odwoławczym i sądowo-administracyjnym i została utrzymana, a zatem nie zawiera wady kwalifikowanej. K. T. złożyła zażalenie na postanowienie PINB, ponownie podnosząc, że nałożony obowiązek jest niewykonalny i narusza art. 47 Konstytucji RP i wskazując, że jego wykonanie w znacznym stopniu pogorszy możliwość godnej egzystencji jej rodziny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w zakresie zasadności zgłoszonego przez skarżącą zarzutu. Wyjaśnił, że skarżąca, jako zarzut w niniejszym postępowaniu podniosła wprawdzie okoliczności określone w przytoczonym powyżej art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże zarzut ten uznać należy za nieuzasadniony, bowiem zarzut niewykonalności obowiązku jest zasadny wtedy, gdy obowiązek jest fizycznie niewykonalny. Nie ulega natomiast wątpliwości, że egzekwowany obowiązek jest wykonalny, a nawet że jego wykonanie nie przysparza większych trudności technicznych. K. T. nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia organu odwoławczego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie, domagając się jego uchylenia. Podniosła, że zamurowanie lub wypełnienie otworów okiennych materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30, jest dla niej niewykonalne ze względu na to, iż w tej sytuacji zostanie pozbawiona okien w pokoju dziennym z aneksem kuchennym, czyli właściwego oświetlenia i odpowiedniej wentylacji, jakie stawiane są lokalom mieszkalnym zgodnie z przepisami (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Technicznie nie ma również możliwości "wybicia" nowych okien, które zapewniłyby właściwe warunki mieszkalne. Z tego względu, w jej ocenie zachodzą przesłanki do uznania, iż obowiązek jest niewykonalny zgodnie z art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Skarga okazała się niezasadna, bowiem dokonana przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono prawa. Skarżąca podniosła w badanej sprawie zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym wywodząc, że wykonanie obowiązku nałożonego przez PINB w K. decyzją z dnia [...] r. spowoduje, iż lokal mieszkalny, który otrzymała w darowiźnie od babci i na remont którego zaciągnęła kredyt hipoteczny, utraci status lokalu mieszkalnego, a komfort życia jej rodziny ulegnie znacznemu pogorszeniu. Organy obu instancji uznały zarzut ten za niezasadny wskazując, że wykonanie nałożonego obowiązku jest możliwe. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi należy wyjaśnić, że stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W przypadku wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, badanie organu obejmuje wyłącznie to, czy podniesione zarzuty mieszczą się w katalogu wymienionym w przytoczonym przepisie, a jeżeli tak, to czy w świetle ustalonego stanu faktycznego są one zasadne. Poza kontrolą organu pozostają kwestie związane z postępowaniem jurysdykcyjnym, którego efektem jest – jak w badanej sprawie, decyzja nakładająca na stronę określone obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej. Inaczej mówiąc organ nie bada, czy decyzja, którą nałożony został egzekwowany obowiązek jest zgodna z prawem i czy zachodziły przesłanki do jej wydania. Badanie to może się odbyć jedynie w toku instancji, na skutek złożenia przez stronę odwołania od decyzji. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ I. T. złożyła odwołanie od decyzji, na skutek czego zasadność nałożenia obowiązku została zbadana przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a następnie, po złożeniu skargi na decyzję tego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, również przez ten sąd, który nie dostrzegając naruszenia prawa przez organy skargę I. T. oddalił. Wyrok, który zapadł w tej sprawie jest prawomocny. Nie ulega zatem wątpliwości że w sytuacji, gdy decyzja nakładająca obowiązek stała się ostateczna, a nie została wykonana, wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zasadne. Jego dalsze prowadzenie, w przypadku wniesienia przez stronę zobowiązaną zarzutów, uzależnione jest od tego, czy zarzuty te okażą się zasadne. Należy zgodzić się z organem, iż w badanej sprawie nie zachodzi niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, ta bowiem, jak słusznie zauważyły organy obu instancji winna mieć charakter obiektywny. O niewykonalności obowiązku przesądza brak możliwości jego wykonania w ogóle, bądź brak możliwości wykonania w sposób wymagany przez organ. Nie stanowią natomiast o niewykonalności obowiązku przeszkody natury technicznej, które mogą zostać usunięte, konieczność poniesienia znacznych nakładów, aby zadośćuczynić żądaniu organu, czy też pogorszenie się parametrów użytkowych lokalu na skutek wykonania obowiązku – jak w niniejszej sprawie. Stąd też organy zasadnie uznały, że podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż wykonanie obowiązku będzie się wiązało z ograniczeniem dostępu światła do jej mieszkania, uniemożliwi jego wietrzenie i może doprowadzić do zagrzybienia, nie stanowi o niewykonalności obowiązku. Z technicznego punktu widzenia zamurowanie okien, ich wymiana na luksfery bądź materiał przepuszczający światło, o odpowiedniej klasie odporności na ogień jest możliwa, a z punktu widzenia bezpieczeństwa przeciwpożarowego nawet konieczna i jak trafnie zauważył organ odwoławczy wykonanie powyższych prac nie powinno rodzić większych trudności. Stąd też brak jest podstaw do wywodzenia, iż obowiązek jest niewykonalny. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności związanych z możliwym pogorszeniem warunków zamieszkiwania w lokalu wyjaśnić należy, że tego rodzaju zarzuty, które należy ocenić bardziej jako zarzuty w stosunku do zasadności nałożenia obowiązku jako takiego, nie mogły być brane pod uwagę. Rzeczą organów w niniejszej sprawie było jedynie dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 33 §1 pkt 5 u.p.e.a. Rolą sądu w tej sprawie było natomiast zbadanie, czy zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Jak już wyżej wskazano, sądowa kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, co stanowiło podstawę oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.