I ACa 726/22

<p>Sygn. akt I ACa 726/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 12 marca 2024 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSA Marek Boniecki</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2024 r. w Krakowie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. B.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji strony pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach</p> <p>z dnia 21 marca 2022 r., sygn. akt I C 2757/19</p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok: </strong> </p> <p>a)  <strong> <!-- -->w punkcie II (drugim), w ten sposób, że kwotę 71.000 zł obniża do 51.861 zł (pięćdziesiąt jeden tysięcy osiemset sześćdziesiąt jeden złotych), oddalając powództwo co do 19.139 zł oraz odsetek od tej kwoty; </strong> </p> <p>b)  <strong> <!-- -->w punkcie V (piątym) w ten sposób, że kwotę 4934,68 zł obniża do 2675 zł (dwa tysiące sześćset siedemdziesiąt pięć złotych); </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->oddala apelację w pozostałej części; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 726/22</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z 12 marca 2024 r.</strong> </p> <p>Wyrokiem z 21 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Kielcach: I. zasądził od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">P. B.</span> kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 12 lipca 2015 r. tytułem zadośćuczynienia; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 71.100 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 21 lutego 2020 r. tytułem odszkodowania; III. ustalił odpowiedzialność pozwanej spółki za skutki wypadku, jakiemu uległ powód w dniu 2 marca 2014 r., a pozostające z nim w adekwatnym związku przyczynowym; IV. oddalił powództwo w pozostałej części; V. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 4934,68 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 1146,45 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.</p> <p>Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia faktyczne zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 316-320), które Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne.</p> <p>W ustalonym przez siebie stanie faktycznym, po dokonaniu analizy zebranego<br/>w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy uznał powództwo za częściowo uzasadnione w świetle przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a>, przyjmując<br/>w szczególności, że:</p> <p>- zapłata sumy 40.000 zł zadośćuczynienia nie zrekompensowała należycie powodowi doznanej krzywdy, wobec czego konieczne było zasądzenie z tego tytułu dalszej kwoty 20.000 zł;</p> <p>- podstawę prawną żądania zapłaty odszkodowania z tytułu utraconego zarobku stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 §1 k.c.</a>;</p> <p>- powód studiował na kierunku, który po jego skończeniu dawał absolwentom dużą możliwość znalezienia dobrze płatnej pracy w wyuczonym zawodzie;</p> <p>- jeszcze w trakcie studiów I stopnia powód pracował na umowę zlecenia jako konstruktor i już wtedy osiągał dochody;</p> <p>- pomimo starań nie znalazł zatrudnienia z uwagi na stan psychiczny, w jakim się znajdował: wycofanie, brak stanowczości, męczliwość; powodowało to, że nie był stanie przekonać potencjalnych pracodawców do siebie, jak również skutek w postaci nieprzedłużania z nim umowy poza okres próbny;</p> <p>- powód wykazał adekwatny związek przyczynowy pomiędzy brakiem zatrudnienia od października 2015 r. (kiedy terminowo ukończyłby studia) do listopada 2017 r., kiedy podjął stałe zatrudnienie; stąd za zasadne zostało uznane jego żądanie wyrównania utraconych zarobków za okres od października 2015 r. do stycznia 2017 r., za maj i czerwiec 2017 i oraz październik i ¾ miesiąca listopada 2017 r. (łącznie 19 i ¾ miesiąca), wyłączono Sąd okresy, kiedy powód był zatrudniony na umowę o pracę na okres próbny;</p> <p>- powód rozpoczynałby pracę jako konstruktor, a więc wysoce prawdopodobne jest, że jego wynagrodzenie kształtowałoby się raczej na poziomie niższym niż średnie; wziąć pod uwagę należało również dochody uzyskiwane przez stronę powodową podczas świadczenia pracy w okresie studiów licencjackich, które były niższe niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie uzyskiwane w sektorze przedsiębiorstw.</p> <p>- przy określaniu miesięcznego utraconego przez powoda zarobku odniesiono się do dochodów, jakie powód osiągnął w 2017 r. netto, przyjmując wartość 3600 zł (w zaokrągleniu).</p> <p>Wyrok powyższy w zakresie pkt. II, w którym Sąd uwzględnił powództwo ponad kwotę 21.100 zł oraz w części orzekającej o kosztach procesu zaskarżyła apelacją strona pozwana, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonej części, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.</p> <p>Apelujący zarzucił naruszenie: 1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 2)">art. 444 §2 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 §1 k.c.</a> - poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że powód utracił korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę, bowiem pozostawał bez zatrudnienia w związku z obrażeniami doznanymi w wypadku komunikacyjnym z dnia 2.03.2014 r. przez okres 19 i ¾ miesiąca, podczas gdy powód z uwagi na udział w wypadku przedłużył okres studiów o 6 miesięcy, a następnie mógł podjąć zatrudnienie; 2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 §1 k.c.</a> - poprzez uznanie, że powód wykazał, że niemożność znalezienia przez niego zatrudnienia przez okres 19 i ¾ miesiąca w całości ma związek z uczestnictwem w wypadku komunikacyjnym w dniu 2.03.2014 r., podczas gdy poza zeznaniami nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających aktywne poszukiwanie zatrudnienia po ukończeniu studiów; 3) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> - poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,<br/>w szczególności dowodu z opinii biegłych, skutkujące niewłaściwym przyjęciem, że pozostawanie przez powoda bez zatrudnienia przez 19 i ¾ miesiąca w całości ma związek<br/>z jego stanem zdrowia na skutek wypadku z 2.03.2014 r., chociaż z opinii lekarskich nie wynika, aby powód nie był zdolny do pracy po ukończeniu studiów, zaś niemożność znalezienia czy utrzymania pracy może mieć również inne przyczyny, co wynika z zasad doświadczenia życiowego.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie.</p> <p>Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny.</p> <p>Za częściowo uzasadniony Sąd odwoławczy uznał zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> w zakresie oceny opinii biegłych lekarza psychiatry i neurologa, których kompleksowa ocena pozwala na przyjęcie, że doznany uszczerbek na zdrowiu nie uniemożliwiał, lecz jedynie utrudniał powodowi znalezienie pracy w wyuczonym zawodzie. W konsekwencji przyjąć należało, że w relewantnym okresie poszkodowany miał zachowaną zdolność do wykonywania pracy poniżej swoich kwalifikacji. W ocenie Sądu Apelacyjnego najbardziej adekwatnym miernikiem zachowanej zdolności do pracy jest wynagrodzenie minimalne, które powód mógł osiągać. Oczywiście rzeczą naturalną jest, że starał się on uzyskać zatrudnienie w wyuczonym zawodzie, lecz sam ten fakt nie rzutuje na niemożność świadczenia jakiejkolwiek pracy. Wobec powyższego za częściowo trafiony uznać należało również zarzut uchybienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1)">art. 361 §1 k.c.</a> </p> <p>Z urzędu wiadomym jest, że w 2016 r. minimalne miesięczne wynagrodzenie brutto wynosiło 1850 zł, a w 2017 r. – 2000 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r., Dz. U. poz. 1385 oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., Dz. U. poz. 1456). Po odjęciu ciężarów publicznoprawnych wartości te wyniosły odpowiednio 1356 zł i 1460 zł. Z treści apelacji wynika, że skarżąca zakwestionowała odszkodowanie od kwietnia do końca 2016 r.<br/>(9 miesięcy) oraz 4,75 miesiąca w 2017 r. Przy przyjęciu ww. wartości odszkodowanie<br/>w 2016 r. winno zostać obniżone o 12.204 zł (9 x 1356), a w 2017 r. o 6935 zł (4,75 x 1460), co dało łącznie 19.139 zł, o którą to kwotę Sąd odwoławczy obniżył zasądzone odszkodowanie.</p> <p>W konsekwencji modyfikacji wymagało także rozstrzygnięcie o kosztach procesu, przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> Strony wygrały proces w 50%. Powód poniósł koszty w wysokości 11.566 zł (5349 zł – opłata od pozwu, 5400 zł – wynagrodzenie adwokata, 17 zł – opłata od pełnomocnictwa, 800 zł – zaliczka na opinię), a pozwana – 6217 zł (5400 zł – wynagrodzenie radcy prawnego, 17 zł – opłata od pełnomocnictwa, 800 zł – zaliczka na opinię). Po wzajemnej kompensacie pozostała kwota 2675 należna powodowi.</p> <p>W pozostałym zakresie apelacja okazała się nieuzasadniona, albowiem, jak wskazano wyżej, powód miał ograniczoną zdolność do zarobkowania. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 2)">Art. 444 §2 k.c.</a> nie mógł zostać naruszony, albowiem poszkodowany nie domagał się zasądzenia na jego rzecz renty.</p> <p>Sąd odwoławczy nie dostrzegł, aby Sąd pierwszej instancji uchybił prawu materialnemu w zakresie nie objętym zarzutami apelacji.</p> <p>Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 k.p.c.</a> orzekł, jak w sentencji.</p> <p>Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego przyjęto <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 k.p.c.</a> Jakkolwiek pozwana poniosła wyższe koszty na tym etapie, to w większym stopniu uległa w zajmowanym stanowisku procesowym (60/40).</p> </div>