I OSK 1449/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) del. NSA Janusz Furmanek Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 10 września 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 40/07 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 40/07 oddalił skargę M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu odwołania M. J. od decyzji Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na K. J., A. J. i K. J., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na K. J. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. J., A. J. i K. J. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ po rozważeniu możliwości zastosowania dyspozycji art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) wskazał, że dochód rodzinny skarżącego uzyskany w 2005 r. przekracza kryterium dochodowe o więcej niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego, tj. 48 zł. Kwota maksymalna uprawniająca bowiem rodzinę skarżącego do otrzymania świadczeń wynosi 2568 zł (504 x 5 = 2520 + 48), a miesięczny dochód rodziny wynosi 2581,48 zł. Tym samym brak było podstaw prawnych do przyznania mu wnioskowanych zasiłków rodzinnych i dodatków. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, zaś w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł (art. 5 ust. 2). Natomiast art. 5 ust. 3 powołanej ustawy stanowi, że w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w 2005 r. pięcioosobowa rodzina skarżącego osiągnęła łączny dochód netto w wysokości 30 977,72 zł, co miesięcznie wynosi 2581,48 zł, a w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi 516,23 zł. Kwota miesięcznego dochodu uprawniająca skarżącego do otrzymania zasiłku, powiększona o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w okresie, na który prawo ma być ustalone (obecnie 48 zł), wynosi 2568 zł. Wobec tego organy administracji obu instancji prawidłowo doszły do wniosku, że w świetle art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny skarżącego przekroczył ustalone w ustawie kryterium dochodowe o więcej niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego, czyli o więcej niż 48 zł. W ocenie Sądu zarzut niewłaściwego sposobu ustalenia dochodu rodziny w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezasadny, bowiem świadczenie w postaci wyrównania renty za okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 3 grudnia 2004 r. w wysokości 1187,91 zł jest dochodem w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a/ ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłami przychodów jest m.in. renta. Zdaniem Sądu brak jest także podstaw prawnych do zaliczenia wyrównania renty do dochodu osiąganego w tych latach, za które zostało ono przyznane. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód z tytułu wyrównania renty za okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. może być zatem zaliczony tylko do dochodu w tym roku, w którym świadczenie zostało wypłacone. W niniejszej sprawie kwestionowane wyrównanie renty wypłacone zostało skarżącemu w 2005 r., a zatem zasadnie zostało uznane za dochód uzyskany w 2005 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. J., zaskarżając go w całości. Skarżący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 5 ust. 1 ustawy świadczeniach rodzinnych poprzez błędne ustalenie dochodu rodziny skarżącego i przyjęcie przez Sąd, że w 2005 r. pięcioosobowa rodzina skarżącego osiągnęła łączny dochód w wysokości 30 997,72 zł; 2) art. 3 pkt 1 lit. a/ powołanej ustawy poprzez przyjęcie, że świadczenie w postaci wyrównania renty za okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. jest dochodem w rozumieniu tego przepisu; 3) art. 3 pkt 2 powołanej ustawy poprzez przyjęcie, że dochód uzyskany przez skarżącego z tytułu wyrównania renty za okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. winien być zaliczony do dochodu w tym roku, w którym świadczenie zostało wypłacone. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że Sąd błędnie ustalił wysokość łącznego dochodu netto pięcioosobowej rodziny skarżącego w 2005 r. –poprzez przyjęcie, iż dochód ten stanowi kwotę 30 997,72 zł. Sąd bezzasadnie zaliczył do dochodu za 2005 r. świadczenie w postaci wyrównania renty za okres od 1 października 2004 r. do 31 grudnia 2004 r., co powiększyło dochód rodziny w 2005 r. o kwotę 1187,91 zł, a w konsekwencji przekroczenie ustalonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych, kryterium dochodowego (art. 5 ust. 3 ustawy) o więcej niż 48 zł. Skarżący podniósł, że wyrównanie renty, które otrzymał w 2005 r. dotyczyło 2004 r., nie zaś 2005 r., zatem nie może mieć zastosowania w mniejszej sprawie dyspozycja art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z regulacją art. 5 ust. 1 ww. ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Natomiast, zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Przy czym dochód to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, jak i inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym m.in. zaliczka alimentacyjna określona w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie, akcentowaną w skardze kasacyjnej, była ocena czy uzyskane przez wnioskodawcę w 2005 r. świadczenie z tytułu wyrównania renty zakres od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2004 r. powinno być zaliczone do dochodu za 2005 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał poprawnej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro w myśl art. 3 pkt 1 ustawy dochodem są przychody podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to nie budzi wątpliwości, iż renta jest przychodem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1997 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyrównanie renty wypłacone skarżącemu w 2005 r. stanowi jego przychód w 2005 r. Powyższy przepis stanowi bowiem, iż przychodami, z zastrzeżeniem sytuacji niemającej miejsca w niniejszej sprawie, są pieniądze i wartości otrzymane lub posiadane do dyspozycji podatnika w danym roku kalendarzowym. Oznacza to, iż przychód skarżącego z tytułu wyrównania renty jest świadczeniem otrzymanym w 2005 r. i nie może być uznany za jego dochód z roku 2004. Tym samym skoro w sprawie prawidłowo ustalono dochód rodziny skarżącego w 2005 r., a dochód ten przekroczył kryterium określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych, to nie można skutecznie zakwestionować zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.