I C 1158/14

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 1158/14</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 27 listopada 2018 roku</p> <p>Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSR Wojciech Zatorski</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: Monika Żuberek </strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 roku w Świdnicy</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. M.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A</span> <span class="anon-block">V.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  zasądza od strony pozwanej <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A</span> <span class="anon-block">V.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </strong> na rzecz powódki <strong> <!-- --> <span class="anon-block">W. M.</span> </strong> kwotę 54.029,57 zł (pięćdziesiąt cztery tysiące dwadzieścia dziewięć złotych pięćdziesiąt siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi od 02.04.2014r. do 31.12.2015r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 01.01.2016r. do dnia zapłaty;</p> <p>II.  powództwo dalej idące oddala;</p> <p>III.  orzeczenie o kosztach procesu pozostawia odrębnemu rozstrzygnięciu, <br/>z uwzględnieniem wygraniem powódki w 90%.</p> <p>Sygn. akt <span class="underline"> <!-- -->I C 1158/14</span> U Z A S A D N I E N I E</p> <p> <span class="anon-block">W. M.</span> domagała się zasądzenia od <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> n/w kwot: 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia, 2.444 zł tytułem odszkodowania (kosztów leczenia), 5.582 zł tytułem kosztów opieki oraz 1.771,90 zł tytułem kosztów dojazdów, we wszystkich przypadkach z odsetkami od 28.09.2012r.oraz obciążenia pozwanej kosztami procesu (k.2-3). W uzasadnieniu pozwu podała, że 14.08.2012r. uległa wypadkowi komunikacyjnemu, którego sprawca posiadał ubezpieczenie OC u pozwanej; jego sprawstwo nie budzi wątpliwości, skoro w czasie prowadzenia samochodu z naczepą i wykonywania skrętu rozmawiał prze telefon komórkowy. Po wypadku powódka przebywała w szpitalu, gdzie stwierdzono złamanie kości śródstopia lewego i paliczka bliższego palucha lewego, ran szarpanych w okolicy kolana lewego oraz stłuczenia powłok podudzia i stopy lewej; wymagany był zabieg chirurgiczny i hospitalizacja; następnie powódka kontynuowała leczenie ambulatoryjnie i poddawała się rehabilitacji. Powódka przeżyła traumę, z której do dziś nie może się otrząsnąć; zamiast korzystać z wakacji zmagała się z bólem i cierpieniem, również psychicznym, pobytem w szpitalu odległym od miejsca zamieszkania; borykała się z problemami związanymi z opóźnionym rozpoczęciem nauki. Ponadto wypadek ten skutkował wydatkami związanymi z zakupem leków i zaopatrzenia medycznego, dojazdami do szpitala, dowozem poszkodowanej na zabiegi. Zachodziła także potrzeba pomocy powódce przy najprostszych czynnościach dnia codziennego. Zniszczeniu uległ rower powódki o wartości 1.500 zł; powódka wskazała też na koszty leczenia 710 zł, dodatkowe napoje i witaminy 234 zł, koszty przejazdów 1771,90 zł; poza tym poszkodowana wymagała opieki, której koszt wynosi 5582 zł; matka powódki, przebywająca w tym celu na zwolnieniu lekarskim utraciła 20 % pensji oraz dodatki. Pozwana wbrew w/w okolicznościom bezzasadnie przyjęła przyczynienie się pokrzywdzonej do wypadku w 90% i wypłaciła wyłącznie odszkodowanie w kwocie 3.500 zł, bez rozliczenia składowych w/w świadczenia. Jest to stanowisko błędne, skoro powódka poruszała się drogą z pierwszeństwem przejazdu, natomiast sprawca zdarzenia nie zauważył potrącenia powódki i zatrzymał się 100 m dalej zaalarmowany przez przypadkowego przechodnia (k. 3-8).</p> <p>W odpowiedzi na pozew (k. 33) strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów postępowania. Wskazała, że w sprawie wypadku prowadzono postępowanie karne, które wykazało przyczynienie się powódki do zajścia, bowiem wjechała ona na przejazd dla rowerzystów, gdy już znajdował się na nim kierujący pojazdem z naczepą, a więc powódka znalazła się na drodze już w momencie rozpoczęcia manewru wjazdu samochodu sprawcy; przyznane powódce świadczenia, które wypłacono z uwagi na przedłużające się postępowanie, w pełni zatem wyczerpują jej roszczenia, które zresztą nie zostały w pełni wykazane, w szczególności co do kosztów medycznych, przy których nie udowodniono nawet trudności z dostępem do świadczeń refundowanych przez NFZ, a także kosztów opieki, przy których nie można przyjmować kosztów opieki przeszkolonego personelu (k. 35-38).</p> <p>Prawomocnym wyrokiem wstępnym z 20.06.2018r. roszczenie powódki uznano za usprawiedliwione w zasadzie (k. 694).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny : </strong> </p> <p>W dniu 14.08.2012r. w <span class="anon-block">G.</span> powódka wraz z matką, ojcem i bratem jechała rowerem, poruszając się tzw. ścieżką rowerową wzdłuż <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W tym czasie jezdnią równolegle do ścieżki rowerowej, tj. <span class="anon-block">ul. (...)</span>, jechał <span class="anon-block"> (...)</span> z naczepą kierowany przez <span class="anon-block">A. K.</span>. Ojciec powódki i brat jechali jako pierwsi. Gdy dojechali do <span class="anon-block">skrzyżowania ulic (...)</span> przejechali przez przejazd dla rowerów na drugą stronę ulicy, a powódka z matką pozostały przed przejazdem.</p> <p>Kierujący samochodem z naczepą, który w tym czasie rozmawiał przez telefon komórkowy, skręcił w prawo w <span class="anon-block">ul. (...)</span> i „zablokował” powódce możliwość kontynuacji jazdy, więc zatrzymała się przed przejazdem, przednim kołem roweru skierowanym prostopadle do osi jezdni <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Przedni błotnik przedniego koła naczepy, która przy wykonywaniu manewru skrętu „zachodziła”, zahaczył o przednie koło roweru powódki obracając przód roweru w prawo i przewracając na prawy bok, z przemieszczeniem tyłu roweru pod prawe środkowe koło naczepy. Powódka upadła a jej lewa noga została przygnieciona przez rower, po którym przejechało koło naczepy w/w pojazdu. Wtedy matce powódkę udało się wyciągnąć ją na ścieżkę.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód </strong>:</p> <p>- opinia biegłych <span class="anon-block">M. Ł.</span> i <span class="anon-block">A. D.</span> - k. 593 i nast. (611),</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">A. B.</span> i <span class="anon-block">A. F.</span> – k. 310,</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">M. M.</span> – k. 109 (107o.) i 564 (561o.),</p> <p>- protokół przesłuchania <span class="anon-block">M. M.</span> k. 25 akt Ds.</p> <p>Skrzyżowanie w miejscu zdarzenia nie posiadało sygnalizacji świetlnej, natomiast było oznaczone m.in. n/w znakami drogowymi:</p> <p>- pionowymi: D-1, droga z pierwszeństwem przejazdu – <span class="anon-block">ul. (...)</span>, a także D-6b – przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów;</p> <p>- poziomymi (na jezdni): P-11 – przejazd dla rowerzystów, P-10 – przejście dla pieszych.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód : </strong> </p> <p>- opinia sporządzona w postępowaniu karnym - k. 97 akt Ds.</p> <p>W/w pojazd <span class="anon-block">M.</span> był w dacie zdarzenia ubezpieczony u pozwanej w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.</p> <p> <strong> <!-- -->Bezsporne </strong> </p> <p>Po wypadku powódka została zabrana do szpitala i była w okresie 14-24.08.2012r. hospitalizowana z uwagi na złamania kości śródstopia lewego i paliczka bliższego palucha lewego, ran szarpanych w okolicy kolana lewego oraz stłuczenia powłok podudzia i stopy lewej; przeszła zabieg operacyjny w tym samym dniu; następnie 21.08.2012r. wykonano zabieg chirurgiczny zamknięcia i stabilizacji złamań przy zastosowaniu tzw. drutów <span class="anon-block">K.</span> (zostały usunięte w kolejnym zabiegu po kilku tygodniach).</p> <p>Ze szpitala została wypisana z zaleceniem m.in. chodzenia z użyciem kul łokciowych oraz kontroli w poradni ortopedycznej.</p> <p>Następnie kontynuowała leczenie w warunkach ambulatoryjnych i kilkakrotnie poddawała się rehabilitacji (X-XII 2012).</p> <p>Po wypadku powódka miała okresowe problemy bólowe, trwające dłuższy czas. Ponadto przeżywała wypadek, zamykała się w pokoju i płakała. Korzystała z pomocy psychologa.</p> <p>Obecnie powódka, która przed wypadkiem lubiła zajęcia W-F, nie uczestniczy we wszystkich zajęciach i nie może biegać, zmuszona byłą zrezygnować ze swej pasji - akrobatyki sportowej. Ponadto nie chce już jeździć na rowerze, a także boi się jazdy samochodem, gdy obok jedzie samochód z naczepą. Powódka z racji blizn na nodze i dłuższego palca jednej stopy wstydzi się nosić latem krótkie spodnie oraz sandały. Po rozpoczęciu nauki powódka z uwagi na zwolnienia z zajęć w celu wizyt lekarskich i rehabilitacji zmuszona była później nadrabiać zaległości wynikłe z nieobecności na lekcjach.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód :</strong> </p> <p>- dokumentacja medyczna - k. 10, 15-20,</p> <p>- dokumentacja fotograficzna – k. 11-14,</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">M. M.</span> – k. 109 (107) i 692 (690).</p> <p>Rodzice powódki ponosili koszty leczenia powypadkowego córki. Dnia 24.08.2012r. kupili ortezę odciążającą przedstopie oraz kulę łokciową (350 zł i 80 zł), a 12.09.2012r. opłacili prywatna wizytę ortopedyczną (120 zł). Ponadto w dniach 12.09.2012 oraz 02.10.2012-17.10.2012, 05.11.2012-22.11.2-12, a także 18.12.2012-03.01.2013 (3 serie 10 zabiegów) dowozili powódkę na wizyty, badania i rehabilitację do <span class="anon-block">S.</span> ponosząc koszty dojazdu (odległość od miejsca zamieszkania powódki wynosi 10 km w jedną stronę). Odebrali też powódkę po wypisie ze szpitala w <span class="anon-block">G.</span> (odległość od miejsca zamieszkania powódki wynosi 550 km w jedną stronę), ponosząc koszty przejazdu.</p> <p>Dnia 21.08.2012r. kupili preparat wapniowo-magnezowy i koncentrat warzyw i owoców za kwotę łączną 234 zł</p> <p>Ponadto w wypadku uszkodzeniu uległ rower, którym jechała wówczas powódka. Był to rower pożyczony na wakacje od znajomych, odkupiony po wypadku. Naprawa roweru jest nieopłacalna.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód :</strong> </p> <p>- rachunki i faktury - k. 21-23,</p> <p>- akta szkody – osobna teczka (rozliczenie i pismo z 03.01.2014),</p> <p>- zeznania <span class="anon-block">K. M.</span> i <span class="anon-block">M. M.</span> – k. 109 (107) i 692 (690).</p> <p>Matka powódki przebywała na zwolnieniu lekarskim od 03 do 29.09.2012r.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód :</strong> </p> <p>- zaświadczenie – k. .25</p> <p>Wskutek wypadku powódka doznała: złamania kości śródstopia lewego z przemieszczeniem, leczonego operacyjnie, złamania paliczka bliższego palucha lewego i ran szarpanych okolicy podkolanowej lewej (co w ocenie ortopedycznej stanowi odpowiednio 7% i 3% uszczerbek na zdrowiu, a w ocenie neurologicznej - odpowiednio 5% i 2% uszczerbek na zdrowiu, przy czym wielkości te nie sumują się). Urazy te skutkują dolegliwościami bólowymi śródstopia i przedstopia nogi lewej do chwili obecnej oraz usztywnieniem i brakiem zgięcia w stawie międzypaliczkowym palucha tej stopy. Ponadto paluch stopy lewej jest dłuższy o 6 mm, co uniemożliwia powódce uprawianie sportów. Po wypadku powódka wymagała całodobowej pomocy innych osób przez okres 7-8 tygodni. Rokowania na przyszłość są niepewne. Powódka będzie wymagała dalszej rehabilitacji i dalszego leczenia usprawniającego. Dolegliwości bólowe mogą powracać. Przebyte urazy mogą w przyszłości przyspieszyć rozwój zmian zwyrodnieniowych. Powódka powinna unikać obciążania stopy lewej. Problemem będzie dobór obuwia. Ponadto powódka ma 2 blizny wielkości monet 50-groszowych przy kolanie lewym.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód :</strong> </p> <p>- opinia biegłego ortopedy <span class="anon-block">M. J.</span> - k. 199-202,</p> <p>- uzupełniająca opinia biegłego <span class="anon-block">M. J.</span> - k. 337-338,</p> <p>- opinia biegłego neurologa - k. 319-323,</p> <p>- uzupełniająca opinia biegłego neurologa – k. 335,</p> <p>- dokumentacja fotograficzna – k. 11-14.</p> <p>Powódka zgłosiła pozwanej szkodę 06.09.2012r. a pozwana decyzją z 27.09.2012r. przyznała świadczenie w kwocie 3.500 zł, jednakże bez wskazania, co składa się na przyznana kwotę.</p> <p>W sprawie wypadku powódki prowadzono postępowanie karne wobec kierującego samochodem <span class="anon-block">M.</span>, zakończone umorzeniem, ostatecznie 29.10.2013r.</p> <p>Pismem z 03.01.2014r. pozwana zaproponowała powódce świadczenie, z uwzględnieniem przyczynienia się poszkodowanej w 90 %, w n/w kwotach: zadośćuczynienie – 650 (6500) zł, odszkodowanie z tytułu kosztów leczenia, tj. zakupu kuli i ortezy – 43 (430) zł (a w przypadku dalszych roszczeń z tego tytułu zobowiązano powódkę do przedłożenia rachunków i wyjaśnienia, z jakich przyczyn nie korzystała ze świadczeń NFZ), koszty opieki – 44,80 (448) zł, koszty dojazdu – 76,90 (769) zł, odszkodowanie z tytułu kosztów zniszczenia roweru - zobowiązano powódkę do przedłożenia rachunku zakupu.</p> <p>Wnioskiem z 03.03.2014, powódka wystąpiła o przyznanie świadczenia w kwocie 58.655,90 zł, natomiast pozwana pismem z 01.04.2014 podtrzymała stanowisko wyrażone decyzją z 27.09.2012.</p> <p> <strong> <!-- -->Dowód :</strong> </p> <p>- decyzja – k. 24,</p> <p>- akta Ds. 2332/12,</p> <p>- akta szkody (osobna teczka).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo zasługuje na uwzględnienie w przeważającej części.</p> <p>Źródłem odpowiedzialności kierującego samochodem <span class="anon-block">M.</span> sprawcy wypadku jest wskazany w uzasadnieniu wyroku wstępnego, który przesądza słuszność żądań powódki co do zasady, przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 27;art. 27 ust. 1 a)">art. 27 ust. 1a ustawy Prawa o ruchu drogowym</a>, zgodnie z którym <em> <!-- -->Kierujący pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa rowerzyście jadącemu na wprost po jezdni, pasie ruchu dla rowerów, drodze dla rowerów lub innej części drogi, którą zamierza opuścić</em>. Ponieważ kierujący w/w pojazdem skręcając w prawo, a zatem w drogę poprzeczną, nie zachował szczególnej ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa powódce poruszającej się drogą dla rowerów, a następnie zatrzymującej się na przejeździe dla rowerzystów, doszło do potrącenia i wywrócenia powódki oraz jej roweru przez naczepę pojazdu, a w efekcie do najechania na rower, który przygniótł lewą nogę dziewczynki, powodując poważne urazy w tym złamania. Szczegółowy opis i rozważania dotyczące tej sytuacji zawarte są w uzasadnieniu prawomocnego wyroku wstępnego z 20.06.2018r. (k. 703 i nast.). Pozwana natomiast jako ubezpieczyciel w zakresie OC ponosi odpowiedzialność za skutki w/w czynu niedozwolonego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805;art. 822)">art. 805 i 822 k.c.</a>). Odpowiedzialność pozwanej w sprawie nie budzi więc wątpliwości.</p> <p>Ustalając stan faktyczny sąd oparł się na wskazanych wyżej dowodach, tj. opiniach biegłych sądowych, aktach szkody, dokumentacji medycznej, rachunkach i fakturach, a także na zeznaniach rodziców powódki, które poddał poniższej ocenie.</p> <p>Opinia ortopedyczna sporządzona została przez biegłego sądowego, zatem osobę o stosownej wiedzy i doświadczeniu zawodowym, w kwestiach dla sprawy istotnych a wymagających wiadomości specjalnych. Jasno i konkretnie odpowiada na postawione biegłemu pytania, w sposób szczegółowy przedstawiając stan zdrowia powódki po wypadku, jak również w dacie opiniowania, co czyni po zebraniu wywiadu, lekturze dokumentacji medycznej i zbadaniu powódki.</p> <p>Opinia neurologa również spełnia wszystkie w/w wymogi.</p> <p>Ewentualne wątpliwości zostały wyjaśnione w opiniach uzupełniających w/w biegłych.</p> <p>Brak więc przesłanek do podważania tych opinii; stanowią one dowód pewny, dający podstawy do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie.</p> <p>Dodać przy tym należy, iż tzw. procentowy uszczerbek na zdrowiu wskazywany przez biegłych nie stanowi ustawowej przesłanki przyznawania zadośćuczynienia, bowiem to przysługuje za doznaną krzywdę – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> Jego stwierdzenie ma zatem walor wyłącznie pomocniczy, jakkolwiek może dawać podstawy do wnioskowania o większych cierpieniach poszkodowanego w przypadku spowodowania poważniejszego uszkodzenia ciała lub wywołania poważniejszego rozstroju zdrowia, zatem i większej krzywdzie, a w konsekwencji o zasadności wyższego zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie przysługuje bowiem za krzywdę doznaną w wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a>), zatem poważniejsze uszkodzenia ciała lub rozstrój zdrowia upoważniają do wniosku o poważniejszych, bardziej dolegliwych cierpieniach, itd., a w efekcie o wyższym świadczeniu.</p> <p>Opinie biegłych z zakresu ruchu drogowego zostały przeanalizowane i ocenione w uzasadnieniu wyroku wstępnego.</p> <p>Sąd zasadniczo jako wiarygodne ocenił też zeznania rodziców powódki. Znajdują one oparcie w jej dokumentacji medycznej oraz opiniach biegłych.</p> <p>Reasumując, w/w dowody uznano za wiarygodne, zaś fakty z nich wynikające za udowodnione.</p> <p>Podstawę prawną zasądzenia zadośćuczynienia stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> przewidujący możliwość przyznania poszkodowanemu za doznaną krzywdę takiej właśnie formy rekompensaty pieniężnej, której wysokość pozostaje jednak poza zakresem regulacji prawnych. Podstawą faktyczną żądania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 k.c.</a> jest doznana krzywda w postaci ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami fizycznymi i psychicznymi pokrzywdzonego, wynikająca z dóbr osobistych wskazanych w w/w przepisie. Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny (stanowi rekompensatę pieniężną z tytułu szkody niemajątkowej), zatem powinno reprezentować ekonomicznie odczuwalną wartość (<em> <!-- -->por. SN z 08.12.1973 r., III CZP 37/03, OSN 1974, orz. SN z 22.04.1985 r., II CR 94/85, orz. SN z 22.05.1990 r., II CR 225/90</em>).</p> <p>Wielkość zadośćuczynienia zależy od oceny całokształtu okoliczności, w tym rozmiaru doznanych cierpień, ich intensywności, trwałości czy nieodwracalnego charakteru. Przy ustalaniu rozmiaru cierpień i ujemnych doznań psychicznych powinny być przede wszystkim uwzględnione zobiektywizowane kryteria oceny, jednakże w relacji do indywidualnych okoliczności danego przypadku (<em> <!-- -->por. m.in. orz. SN z 2.10.1967 r. OSN 1968, poz.107, orz. SN z 08.12.1973 r. III CZP 37/73, OSN 1974, NR 9, poz.145, orz. SN z 19.08.1980 r., IV CR 283/80, OSN 1981 Nr 5 poz. 81, orz. SN z 22.05.1990 r., II CR 225/90, orz. SN z 15.05.1997 r., OSN 1997, poz. 195, orz. SN z 10.06.1999 r., II UKN 681/98, OSNAPiUS 2000, Nr 16, poz.626</em>). Zadośćuczynienie należne osobie pokrzywdzonej deliktem ma na celu złagodzenie doznanych cierpień fizycznych i moralnych, a wysokość zadośćuczynienia ma być zależna od intensywności tych cierpień, czasu ich trwania, ujemnych skutków zdrowotnych, jakie osoba poszkodowana będzie zmuszona znosić w przyszłości (<em> <!-- -->wyrok SN z dnia 29.09.2004 r. sygn. akt II CK 531/03</em>).</p> <p>Sąd w świetle powyższego uznał więc, iż wypłacona dotychczas powódce kwota w sposób oczywisty nie spełnia w/w funkcji. Wobec charakteru urazu powódki i towarzyszących mu dolegliwości oraz skutków, a także okresu i rodzaju leczenia, wypłacona przez pozwaną tytułem zadośćuczynienia (i odszkodowania) łączna kwota 3.500 zł jest nie tylko zaniżona, a wręcz jest symboliczna.</p> <p>Powódka doznała urazów nogi, skutkujących pobytem w szpitalu i skomplikowanym zabiegiem operacyjnym, połączonym ze stabilizacją kończyny z ingerencją wewnętrzną przy użyciu specjalistycznych drutów <span class="anon-block">K.</span>, których następne usunięcie po kilku tygodniach wymagało kolejnego zabiegu. Już same te okoliczności, zwłaszcza wobec wieku powódki w dacie wypadku, musiały stanowić dla niej poważną dolegliwość, spotęgowaną koniecznością pobytu w szpitalu i kolejnym zabiegiem (usunięcie drutów). Jeżeli dodać, w jakich okolicznościach doszło do wypadku, który spowodował w/w następstwa, odczucia towarzyszące powódce, tj. strach, wręcz paniczne przerażenie, a następnie także obawa o przyszłość, są oczywiste i nie budzą wątpliwości, a z pewnością wpływają na ocenę cierpień powódki i rozmiar doznanych przez nią krzywd już tylko z tego tytułu.</p> <p>Następnie wskazać należy, iż wypadek skutkował kilkumiesięcznym leczeniem powódki, koniecznością odbywania wizyt lekarskich, poddania się zabiegom rehabilitacyjnym, zażywaniem leków, dolegliwościami bólowymi. Dopełnieniem powyższego jest jednobrzmiąca diagnoza obu biegłych opiniujących w sprawie co do rokowań na przyszłość, które nie są pomyślne. Powódka wymagać będzie dalszego leczenia usprawniającego i rehabilitacji, dolegliwości bólowe mogą powracać. Doznane urazy wciąż skutkują dolegliwościami bólowymi śródstopia i przedstopia nogi lewej oraz usztywnieniem i brakiem zgięcia w stawie międzypaliczkowym palucha tej stopy. Ponadto przebyte urazy mogą w przyszłości przyspieszyć rozwój zmian zwyrodnieniowych. Ponieważ palec lewej stopy powódki jest dłuższy o 6 mm, uniemożliwia powódce uprawianie sportów. Problemem będzie też dobór obuwia. Powódka powinna unikać obciążania stopy lewej. Ponadto powódka ma 2 blizny wielkości monet 50-groszowych przy kolanie lewym. Wszystkie te okoliczności wskazują na liczne i poważne cierpienia, jakich powódka doznała dotychczas, a także takie, które jeszcze mogą ją czekać w przyszłości.</p> <p>Ponadto wypadek skutkował także dolegliwościami natury psychologicznej – powódka miała problemy emocjonalne, płakała, zamykała się w pokoju, korzystała z pomocy psychologa. Wynika to ze zgodnych zeznań obojga rodziców powódki, a w świetle w/w okoliczności jest bezsprzecznie zrozumiałe. Powódka nie mogła i nadal w pełni nie aktywnie ćwiczyć na zajęciach W-F, spędzać czasu wolnego, w szczególności biegać, itp.</p> <p>Dodać należy, iż wobec wejścia powódki w okres dojrzewania szczególnie dolegliwe dla niej stają się takie kwestie, jak blizna przy kolanie, dłuższa stopa lewa, a także skutki powyższego. Z tych względów za oczywiście zrozumiałe uznać należy opory powódki przed noszeniem, szczególnie latem, krótszych spodni, odkrytych butów, itp., oraz dolegliwości płynące dla niej z tego tytułu, potęgujące poczucie krzywdy.</p> <p>Zakres i charakter w/w urazów, a także okres trwania zasadniczych ich następstw, jak i przewidywane dalsze dolegliwe dla powódki skutki wypadku, uzasadniają więc wniosek o istotnej krzywdzie, jakiej doznała ona w wyniku wypadku, co przeczy świadczeniu w przyznanej wysokości. Dlatego celem rzeczywistego zrekompensowania powódce jej cierpień fizycznych i psychicznych, stosownie do rozmiaru i okresu tych cierpień, należało zaakceptować żądanie dalszej zapłaty zadośćuczynienia, zasadniczo zgodnie z żądaniem pozwu w tej części, z uwzględnieniem dotychczas przyznanego świadczenia. Kwota żądanych 50.000 zł, (łącznie ze świadczeniem już wypłaconym przez pozwaną) nie jest zapewne w tych realiach wygórowana, a będzie realną rekompensatą dla powoda za jej cierpienia doznane w wyniku wypadku, za którego skutki odpowiedzialność ponosi pozwana.</p> <p>Powódka domagała się także odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów: leczenia, opieki, dojazdu i utraconego zarobku matki, a żądania te są częściowo zasadne.</p> <p>Zobowiązany do naprawienia szkody powstałej w wyniku spowodowania rozstroju zdrowia lub uszkodzenia ciała powinien zwrócić poszkodowanemu wszelkie wynikłe stąd koszty (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a>).</p> <p>Niewątpliwie zasadne jest żądanie zwrotu kosztów opieki. Na fakt i konieczność sprawowania takiej opieki oraz jej zakres wskazują zgodnie oboje rodzice powódki. W szczególności podkreślają oni, że z racji zastosowanego leczenia, w tym z uwagi na stabilizację nogi specjalnymi drutami, co wymagało noszenia powódki do łazienki, kuchni, itp., opiekę taką sprawowali przez kilka miesięcy, wiele godzin dziennie Z opinii biegłego <span class="anon-block">M. J.</span> wynika potrzeba opieki nad powódką, praktycznie całodobowe, do 8 tygodni po wypadku. Przyjmując zatem nawet podstawy kosztu opieki wyznaczone najniższą pensją krajową w 2012r. w kwocie 1.500 zł (Dz. U. z 2011 r. nr 192, poz. 1141), jednak z uwzględnieniem 2-krotności, skoro opieka wymagana była całodobowo, tak więc z wyłączeniem w zasadzie tylko okresu snu powódki, uzyskany wynik wyniesie łącznie 6.000 zł. Kwota żądana w pozwie, tj. <strong> <!-- -->5.582</strong> zł (k. 3 pkt 3), jako odpowiednik 466 godzin opieki (k. 5) nie jest zatem wygórowana.</p> <p>Częściowo uwzględnić należy również żądanie zwrotu kosztów dojazdu. W świetle opinii biegłych leczenie i rehabilitacja powódki były uzasadnione (i prawdopodobnie nad będą konieczne). Z uwagi zatem na rodzaj schorzenia powódki i jej wiek oraz miejsce zamieszkania, wizyty lekarskie i rehabilitacja wymagały dojazdów prywatnym środkiem transportu. Trudno wyobrazić sobie zasadność podróży z dzieckiem w omawianych warunkach transportem publicznym. Uwzględnić należy jednak tylko te przejazdy, które mają oparcie w dokumentacji źródłowej uzasadniającej potrzebę takich dojazdów, tj. rehabilitacja (k. 15-20) – 3 x 10 zabiegów x 20 km = 600 km, wizyta lekarska (k. 23) – 12.09.2012, 20 km, odbiór ze szpitala (k. 10) – 1100 km, tj. łącznie 1720 km. Dalsze żądania powódki z tytułu zwrotu kosztów za dojazdy nie mają uzasadnienia wobec braku dowodu na fakt tych dojazdów i uzasadniony ich cel; notatki z akt szkody, chociaż wskazują na konkretne wyjazdy i ich daty, nie mają oparcia w dowodach źródłowych, stanowią zatem wyłącznie dokumenty prywatne, które bez potwierdzenia w dalszych dowodach uznać należy za niewystarczające. Sąd przyjął za podstawę należności kosztów z tytułu dojazdu wskazaną przez powódkę stawkę 0,8358 zł za 1 km, gdyż pozwana, poza ogólnym negowaniem słuszności żądań powódki i zarzutem przyczynienia się powódki do wypadku (ostatecznie bezpodstawnym), a także poza wskazywaniem na zmniejszenie świadczeń z tej przyczyny (k. 37 i 24 oraz a/sz – pismo z 03.01.2014), nie zaoferowała dowodów ani propozycji przeciwnych,. W efekcie należność powódki z tego tytułu zamyka się kwotą <strong> <!-- -->1.437,57</strong> zł.</p> <p>Koszty leczenia, w szczególności zasadność wydatków z tytułu wizyty lekarskiej i zakupu sprzętu ortopedycznego mają oparcie w zaleceniach lekarskich. Zgodnie ze wskazaniami medycznymi przy wypisie ze szpitala powódce zalecono konsultacje ortopedyczne i zakup sprzętu ortopedycznego (k. 10 <em> <!-- -->in fine</em>), co wykonała (k. 22-23). Należność powódki z tego tytułu zamyka się kwotą <strong> <!-- -->510 </strong>zł. Dalszych wydatków powódka nie wykazała (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>).</p> <p>Zakup preparatów zdrowotnych (k. 21) nie ma uzasadnienia i podstaw we wskazaniach medycznych, stąd nie zostanie uwzględniony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>).</p> <p>Fakt uszkodzenie roweru, którym powódka jechała podczas wypadku wynika z opinii biegłych z zakresu ruchu drogowego, nie jest też kwestionowany przez pozwaną, jednak brak jest dowodu na wartość roweru, a ogólnie tylko z a/sz (rozliczenie z 03.01.2014) wynika, że jego naprawa jest nieopłacalna; mimo zobowiązania do udokumentowania wartości roweru, powódka tego nie uczyniła. Żądanie nie podlega więc uwzględnieniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>).</p> <p>Zwolnienie lekarskie matki powódki (k.5 <em> <!-- -->in fine</em>), jakkolwiek zostało udokumentowane (k. 25), stanowi zdarzenie jej dotyczące i związane z nią, a nie bezpośrednio z powódą; nie jest to normalne /typowe/ następstwo wypadku córki, a ponadto powódce przyznano odszkodowanie z tytułu kosztów opieki. Okoliczność ta nie stanowi zatem podstawy dalszego odszkodowania dla powódki, jakkolwiek ma znaczenie dla wskazania na fakt sprawowania opieki nad córką.</p> <p>Sumarycznie uzasadnione żądania odszkodowawcze powódki zamykają się więc kwotą 7.529,57 zł, a z uwzględnieniem kwoty 50.000 zł z tytułu zadośćuczynienia - 57.529,57 zł. Uwzględniając natomiast kwotę 3.500 zł (wynikającą z decyzji pozwanej), powódce należało przyznać kwotę 54.029,57 zł, o czym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 445)">art. 444 i 445 k.c.</a> orzeczono w pkt I wyroku.</p> <p>Powódka dochodziła także ustawowych odsetek od zgłoszonych roszczeń, a żądanie to jest także zasadniczo słuszne. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada. Natomiast stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817;art. 817 § 1)">art. 817 § 1 k.c.</a> Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Natomiast stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817 § 2)">§ 2</a> ww. przepisu Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 817 § 1)">§ 1</a>.</p> <p>Jeżeli w sprawie szkodę zgłoszono 06.09.2012, to z pewnością miesięczny termin obowiązujący ubezpieczyciela nie upłynął w dacie decyzji z 27.09.2012r. Ponadto skoro prowadzono skomplikowane postępowanie karne, w którym badano m.in. zawinienie powódki, zakończone ostatecznie 29.10.2013 /por. akta Ds/, to wcześniej pozwana nie mogła określić choćby ewentualnego przyczynienia powódki, ostatecznego świadczenia, itp. Zważywszy nadto na wynik tego postępowania, pozwana mogła pozostawać w usprawiedliwionym przeświadczeniu, że jej stanowisko wyrażone decyzją z 27.09.2012 jest zasadne. Po uzyskaniu dokumentacji z Prokuratury Rejonowej i Sądu Rejonowego pozwana ponownie przeanalizowała sprawę powódki i pismem z 03.01.2014, powołując się na opinię biegłego z postępowania karnego, wyraziła zdanie o przyczynieniu się powódki do wypadku w 90% oraz podtrzymała stanowisko w przedmiocie świadczenia określonego decyzją z 27.09.2012. Gdy w następstwie powyższego powódka pismem z 03.03.2014 wystąpiła ze skonkretyzowanym żądaniem zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania, pozwana pismem z 01.04.2014 po raz kolejny, lecz ostateczny podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Od tej daty należy zatem określać zasadność roszczenia odsetkowego, a żądania dalej idące oddalić.</p> <p>Z racji wprowadzenia z dniem 01.01.2016r. kategorii odsetek ustawowych za opóźnienie, a także przyjętego okresu zasadności żądania odsetkowego, w wyroku orzeczono o takich właśnie odsetkach.</p> <p>Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt II) na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> Powódka uzyskała kwotę 54.029,57 zł, a oczekiwała kwoty 59.797,90 zł , zatem proporcja jej wygranej wynosi 0,90. Z uwagi na konieczność dokonania szczegółowych wyliczeń, o kosztach tych sąd orzeknie odrębnym postanowieniem, z uwzględnieniem wygranej w w/w części.</p> </div>