II OW 114/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia del. WSA Piotr Broda, po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Ustrzyk Dolnych z dnia [...] września 2019 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Ustrzyk Dolnych i Dyrektorem Zarządu Zlewni w Przemyślu – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przez wskazanie organu właściwego w sprawie zmiany przebiegu potoku postanawia: wskazać Burmistrza Ustrzyk Dolnych jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] września 2019 r. Burmistrz Ustrzyk Dolnych wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Dyrektora Zarządu Zlewni w Przemyślu jako organu właściwego w sprawie zmiany przebiegu potoku. W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Ustrzyk Dolnych wskazał, że pismem z 9 lipca 2019 r. Dyrektor Zarząd Zlewni w Przemyślu przekazał zawiadomienie dotyczące interwencji w sprawie niezgodnego ze stanem ewidencyjnym przebiegu potoku przy działkach ewid. o nr [...], położonych w obrębie ewid. [...], w gminie [...]. Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że w sprawie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich i powołał się na art. 234 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 ze zm. – dalej: Prawo wodne). Burmistrz Ustrzyk Dolnych wyjaśnił, że z analizy akt sprawy wynika, że właściciel działki nr [...] samowolnie zmienił przebieg potoku. Tym samym nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Natomiast dokonano naruszenia w zakresie praw właścicielskich na działce nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa i pozostającej w trwałym zarządzie Zarządu Zlewni w Przemyślu. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zarządu Zlewni w Przemyślu wniósł o wskazanie Burmistrza Ustrzyk Dolnych jako organu właściwego w sprawie. Wskazał, że jako właściciel potoku jest w tej sprawie pokrzywdzonym Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 234 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3 Prawa wodnego). W tej sprawie właściciel działki nr 122 zgłosił zmianę przebiegu potoku, który pierwotnie przepływał przez działkę nr 119. Według właściciela działki nr 122, zmiany tej dokonał właściciel działki sąsiedniej. Nie ulega wątpliwości, że zmiana przebiegu potoku na działkach oznacza również zmianę kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych, ponieważ strumień stanowi odbiornik tego rodzaju wód. Stąd też w takim przypadku postępowanie powinno toczyć się w trybie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, zatem organem właściwym w sprawie jest właściwy miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a więc w tym przypadku Burmistrz Ustrzyk Dolnych. To na tym organie będzie zatem ciążył obowiązek ustalenia, czy w sprawie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, o której stanowi cytowany wyżej przepis i czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, bowiem tylko spełnienie tych przesłanek pozwoli na nałożenie na właściciela gruntów określonych obowiązków z art. 243 ust. 3 Prawa wodnego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest w tym wypadku, że uprawnienia właścicielskie wobec śródlądowych wód płynących wykonuje właściwy miejscowo dyrektor zarządu zlewni, szczególnie uwzględniając, że Burmistrz Ustrzyk Dolnych nie wskazał żadnego przepisu, który pozwalałby temu organowi Wód Polskich na wydanie decyzji w sprawie. Trafnie natomiast zauważa Dyrektor Zarządu Zlewni w Przemyślu, że wykonywanie uprawnień właścicielskich względem przedmiotowego potoku oznacza, że będzie on stroną tego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Burmistrza Ustrzyk Dolnych. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.