I AGa 316/18

<p>Sygn. akt I AGa 316/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 30 listopada 2018 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Paweł Rygiel (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Hanna Nowicka de Poraj</p> <p>SSA Marek Boniecki</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekr. sądowy Marta Matys</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. w Krakowie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">U. G.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">S. J.</span> </p> <p>o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p> <p>z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt IX GC 840/14</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokat <span class="anon-block">K. M.</span> kwotę 3.321 zł (trzy tysiące trzyst5a dwadzieścia jeden złotych), w tym 621 zł podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. </strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Paweł Rygiel SSA Marek Boniecki</em> </p> <p>sygn. akt I AGa 316/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>wyroku z dnia 30 listopada 2018 r.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo skierowane przeciwko pozwanemu <span class="anon-block">S. J.</span>, którym powódka <span class="anon-block">U. G.</span> domagała się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku wydanego przez Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział IX Gospodarczy w dniu 30 grudnia 2003 r., sygn.. akt <span class="anon-block">(...)</span>, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności przeciwko pozwanemu w sprawie <span class="anon-block">Z. G.</span> w dniu 8 kwietnia 2004 r. oraz zaopatrzonego w klauzulę wykonalności przeciwko powódce jako małżonce dłużnika, postanowieniem z dnia grudnia 2004 r. w sprawie o sygn. <span class="anon-block">(...)</span>. Nadto Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanego koszty procesu.</p> <p>Sąd I instancji wskazał, że podstawą zgłoszonego roszczenia były twierdzenia powódki, że nie wiedziała o długach męża i nie wyrażała zgody na zaciąganie przez niego zobowiązań i nie uczestniczyła w działalności gospodarczej męża; że środki finansowe pochodzące z działalności gospodarczej męża przeznaczane były wyłącznie na jego cele; że w dacie powstania zobowiązań stwierdzonych spornym tytułem wykonawczym była skonfliktowana z mężem. Z tych względów zaspokojenie wierzyciela z majątku wspólnego małżonków byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41)">art. 41 k.r.o.</a>). Powódka podniosła także zarzut przedawnienia, skoro wierzyciel w ciągu 10 lat nie wszczął wobec niej skutecznie postępowania egzekucyjnego. Nadto powódka powoływała się na potrącenia przez jej męża wierzytelności wzajemnych.</p> <p>Sąd Okręgowy poczynił następujące ustalenia faktyczne.</p> <p>Nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w<span class="anon-block">K.</span>w postępowaniu upominawczym z dnia 22 lipca 2003 r., sygn.. <span class="anon-block">(...)</span>, zostało uwzględnione powództwo <span class="anon-block">S. J.</span> przeciwko <span class="anon-block">Z. G.</span> o zapłatę łącznie 40.302,77 zł z odsetkami. Powództwo opiewało na żądanie zapłaty wynagrodzenia za usługi transportowe, ujęte w fakturach wystawionych pozwanemu w okresie od 3 lipca 2002 r. do 2 grudnia 2002 r. Na skutek sprzeciwu <span class="anon-block">Z. G.</span> i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 30 grudnia 2003 r. uwzględnił w całości powództwo wraz z kosztami procesu. Wobec niezaskarżenia tego wyroku, postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2004 r. Sąd nadał wyrokowi klauzulę wykonalności.</p> <p>Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2004 r., wydanym w sprawie o sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>, Sąd Okręgowy nadał wyrokowi klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika <span class="anon-block">U. G.</span>, z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. W toku postępowania klauzulowego <span class="anon-block">U. G.</span>, wezwana o odniesienie się do wniosku wierzyciela, nie skorzystała z instytucji wysłuchania. Przedmiotowego postanowienia nie zaskarżyła. Zaoponowała przeciwko nadaniu przeciwko niej klauzuli dopiero w 2008 r., przy czym działania obronne – poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie z dnia 2 grudnia 2004 r. – podjęła dopiero w maju 2014 r. Zażalenie to zostało prawomocnie odrzucone.</p> <p>Sąd poczynił także ustalenia, z których wynika, iż wierzyciel <span class="anon-block">S. J.</span> inicjował postępowania egzekucyjne przeciwko dłużnikowi <span class="anon-block">Z. G.</span> (w kwietniu 2004 r. i w lutym 2015 r.), jak i przeciwko małżonce dłużnika <span class="anon-block">U. G.</span> (w marcu 2005 r. i w listopadzie 2015 r.) . W przypadku pierwszego z postępowań, powódka była zawiadomiona o jego wszczęciu w listopadzie 2008 r., na co <span class="anon-block">U. G.</span> wniosła skargę.</p> <p>Sąd odnotował dalej fakt zawarcia przez pozwanego umowy cesji warunkowej wierzytelności wynikającej ze spornego tytułu wykonawczego, przy czym przedmiotowy przelew stracił moc, w związku z czym wierzytelność będąca jego przedmiotem nadal przysługuje pozwanemu.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił ponadto, że:</p> <p>1/ Wyrokiem Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 16 listopada 2009 r., w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>, została orzeczona separacja małżeństwa <span class="anon-block">Z. G.</span> i <span class="anon-block">U. G.</span>. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi pozostawiono obojgu rodzicom, zobowiązując ich do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci, z tym że od <span class="anon-block">Z. G.</span> zasądzono z tego tytułu alimenty po 600 zł miesięcznie na każde dziecko;</p> <p>2/ Prawomocnym wyrokiem z dnia 12 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">N. (...)</span>oddalił powództwo, którym dłużnik <span class="anon-block">Z. G.</span> domagał się przeciwko <span class="anon-block">S. J.</span> pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 30 grudnia 2003 r. (<span class="anon-block">(...)</span>). Podstawą żądania powoda w tej sprawie było powołanie się na zarzut potrącenia, tożsamy z zarzutem sformułowanym przez powódkę w niniejszym postępowaniu.</p> <p>Wreszcie Sąd I instancji poczynił ustalenia dotyczące sytuacji dłużnika i powódki, z których wynika, że w dacie powstania spornego zobowiązania <span class="anon-block">Z. G.</span> prowadził indywidualną działalność gospodarczą, a <span class="anon-block">U. G.</span> pracowała jako nauczycielka, prowadząc także własną działalność gospodarczą. Małżonkowie mieli wówczas dwoje małoletnich dzieci, a trzecie dziecko urodziło im się w<span class="anon-block">(...)</span>r. Mieszkali wspólnie, przy czym każde z nich dokładało się do utrzymania rodziny. Zamieszkiwali na stanowiącej ich własność nieruchomości. Nadto posiadali dwa mieszkania nabyte w czasie trwania małżeństwa. Nieruchomość z domem sprzedali w 2003 r., z tym że nadal ją wynajmowali celem zamieszkiwania. W tym czasie byli postrzegani jako zgodne małżeństwo, prowadzące wspólne gospodarstwo domowe.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, odwołując się do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840(1))">art. 840^{<!-- -->1} k.p.c.</a>, uznał zgłoszone roszczenie za nieuzasadnione. Wskazał, że stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840)">art. 840 k.p.c.</a> dłużnik może domagać się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności m.in. wówczas, jeżeli małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 787)">art. 787 k.p.c.</a>, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść. Z kolei <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840(1))">art. 840^{<!-- -->1}k.p.c.</a> stanowi, że jeżeli dłużnik albo jego małżonek , przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 787)">art. 787 lub 787^{<!-- -->1} k.p.c.</a>, podnosi wynikający z umowy majątkowej małżeńskiej zarzut wyłączenia lub ograniczenia jego odpowiedzialności całością lub częścią majątku, przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 2)">art. 840 § 1 i 2 k.p.c.</a> stosuje się odpowiednio.</p> <p>W ocenie Sądu określone w/w przepisami przesłanki nie zostały wykazane.</p> <p>Przede wszystkim brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu przedawnienia, skoro wierzyciel inicjował przeciwko dłużnikowi i jego małżonce (powódce) postępowania egzekucyjne, na skutek czego dochodziło do przerwy biegu przedawnienia. W tym zakresie Sąd odwołał się do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 125;art. 125 § 1)">art. 125 § 1 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123)">art. 123 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 124)">art. 124 k.c.</a> </p> <p>Po drugie, nie zostało także przez powódkę wykazane, że sporna wierzytelność wygasła na skutek potrącenia, skoro prawomocnie oddalono powództwo <span class="anon-block">Z. G.</span> o pozbawienie spornego tytułu wykonawczego wykonalności, w którego podstawie dłużnik odwoływał się do tego potrącenia.</p> <p>Po trzecie, pozwanemu nadal przysługuje wierzytelność stwierdzona spornym tytułem, skoro dokonana przez niego cesja tej wierzytelności miała charakter warunkowy i wygasła.</p> <p>Wreszcie, jako nieuzasadnione uznał Sąd powołanie się przez powódkę na możliwość ograniczenia lub wyłączenia zaspokojenia się wierzyciela z majątku wspólnego z przyczyn określonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 787;art. 787 § 2)">art.787 § 2 k.p.c.</a>, w jego brzmieniu przed dniem 20 stycznia 2005 r. Sąd I instancji podkreślił, że według stanu prawnego obowiązującego w dacie powstania spornego zobowiązania, regulacja odpowiedzialności małżonków za długi jednego małżonka zawarta była w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41)">art. 41 k.r.o.</a>. Ustanawiała ona prawo podmiotowe dla wierzyciela, zgodnie z którym mógł on żądać zaspokojenia z majątku, do którego współuprawniony jest także, z racji małżeństwa, małżonek dłużnika. Na wypadek konfliktu relacje między małżonkiem dłużnika a wierzycielem regulowały przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3;art. 47;art. 47 § 2;art. 50;art. 50 pkt. 1)">art. 41 § 3, art. 47 § 2 i art. 50 pkt 1 k.r.o.</a> Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.o</a>, Sąd mógł ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego - zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Ten przepis prawa materialnego wiąże się z regulacją wspomnianego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 787;art. 787 § 2 k)">art. 787 § 2k</a>.p.c.</p> <p>W ocenie Sądu podstawa taka nie zachodzi. Powódka nie powoływała się na dysproporcje między małżonkami co do stopnia przyczyniania się do powstania majątku wspólnego. Każde z małżonków przyczyniało się do zaspokajania potrzeb rodziny, wedle swoich możliwości. Tym samym rodzinie służyły także środki pochodzące z działalności gospodarczej <span class="anon-block">Z. G.</span>. Z tych względów nie można twierdzić, że stopień przyczynienia się dłużnika do powstania majątku wspólnego stoi na przeszkodzie, ze względu na zasady współżycia społecznego, do zaspokojenia się wierzyciela z majątku wspólnego.</p> <p>Z kolei wierzytelności oznaczone w spornym wyroku wynikały ze zobowiązań podjętych przez <span class="anon-block">Z. G.</span> w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że dotyczyły one odrębnego majątku dłużnika. Tym samym przedmiotowe zobowiązania wynikały z prowadzenia przez dłużnika działalności gospodarczej, która była dla niego sposobem zarobkowania na utrzymanie siebie i rodziny. Nie można więc także uznać, że charakter tej wierzytelności sprawia, że zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Z powyższych względów Sąd I instancji powództwo oddalił, orzekając o kosztach procesu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>Od powyższego wyroku apelację wniosła powódka, zarzucając:</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez przyjęcie, że powódka nie wywiązała się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z której wywodzi skutki prawne, a to, że zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, podczas gdy powódka przedstawiła wzajemnie uzupełniające się dowody, zeznania świadka, wyrok w sprawie o separacji, pisma małżonka dłużnika, dowodzące, że długi męża powódki były przed nią ukrywane, a zaciągane wbrew jej wiedzy i woli, co w konsekwencji potwierdza, że ze względu na charakter wierzytelności zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 3)">art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 2)">art. 41 § 2 k.r.o.</a> poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do uznania, że nadanie klauzuli wykonalności przeciwko powódce jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania braku podstaw powództwa opozycyjnego, podczas gdy z całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że charakter wierzytelności uzasadnia zarzut powódki w zakresie pozbawienia wykonalności spornego tytułu wykonawczego.</p> <p>W konsekwencji podniesionych zarzutów apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, w obu przypadkach – przy uwzględnieniu kosztów postępowania za obie instancje.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Apelacja powódki nie może odnieść zamierzonego skutku.</p> <p>Przede wszystkim odnotować należy, że spośród zarzutów mających uzasadniać uwzględnienie powództwa, aktualnie powódka podtrzymuje jedynie ten, który dotyczy podstaw związanych z przesłankami zastosowania w sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.o.</a> w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2005 r. Wobec jednoznacznych i niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, apelująca obecnie nie domaga się pozbawienia wykonalności spornego tytułu z uwagi na przedawnienie roszczenia pozwanego, jak też wygaśnięcie zobowiązania stwierdzonego tytułem bądź też tego, że wierzytelność nie przysługuje pozwanemu.</p> <p>Sąd I instancji w sposób prawidłowy przytoczył treść norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie, w sposób właściwy odczytując ich znaczenie.. W szczególności odnotować należy treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.o.</a> w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązania stwierdzonego spornym tytułem wykonawczym, zgodnie z którym sąd może ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego - zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. To z uwagi na te reguły, w poprzednim stanie prawnym sąd, w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności, na wniosek małżonka dłużnika był zobowiązany do orzeczenia o ograniczeniu lub wyłączeniu możliwości zaspokojenia się przez wierzyciela z majątku wspólnego. Tym samym wykazanie okoliczności, w których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.o.</a>, może uzasadniać pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego przeciwko małżonkowie dłużnika w świetle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 3)">art. 840 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> </p> <p>Sąd Okręgowy prawidłowo zatem, z uwzględnieniem wyżej określonych przesłanek, ukierunkował ustalenia faktyczne na okoliczności pozwalające na ocenę, czy z uwagi na charakter wierzytelności bądź stopień przyczyniania się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego, zasady współżycia społecznego uzasadniają ograniczenie lub wyłącznie możliwość zaspokojenia się przez wierzyciela z majątku wspólnego. Ustalenia te Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne. Zostały dokonane z uwzględnieniem wszystkich przeprowadzonych dowodów, których ocena mieści się w granicach wyznaczonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Nie może być przesłanką twierdzenia o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z ustaleniami sądu. Do uznania określonego ustalenia za przekraczające granice swobodnej oceny dowodów nie wystarczy też samo przypisanie przez stronę innej doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2000 roku, V CKN 17/2000, OSNC 2000/10/188). Normy swobodnej oceny dowodów wyznaczane są wymogami prawa procesowego, doświadczeniem życiowym oraz regułami logicznego myślenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 1999, II UKN 76/99, OSNP 2000/19/732), których naruszenia skarżąca, w zakresie przez siebie powoływanym, nie wykazała. W szczególności apelująca nie wskazała jakich błędów - w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego – miałby dopuścić się Sąd Okręgowy przy ocenie dowodów. W związku z tym odnotować należy, że „<em> <!-- -->dla skuteczności zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c</a> nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając.” </em>(tak SN m.in. w post. z dnia 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00, lex nr 52753).</p> <p>W kontekście wyżej wskazanych reguł podkreślić należy, że dla oceny twierdzeń powódki, odnoszących się do przesłanek określonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 41;art. 41 § 3)">art. 41 § 3 k.r.o.</a>, kluczowe znaczenie miało poczynienie ustaleń dotyczących stosunków majątkowych jej i jej męża. W oczywisty sposób, istotne informacje na ten temat mają sami małżonkowie, stąd zasadnie Sąd I instancji przydał duże znaczenie zeznaniom świadka <span class="anon-block">Z. G.</span>. Z zeznań tych w oczywisty sposób wynika, że w pierwszej połowie lat 2000-ych dochody obojga małżonków służyły zaspokojeniu potrzeb rodziny, że każdy z małżonków w równym stopniu dokładał się do kosztów utrzymania, że zajęciem zarobkowym służącym utrzymaniu rodziny <span class="anon-block">Z. G.</span> była działalność gospodarcza, która wygenerowała sporny dług. Tym samym nie sposób twierdzić, że charakter wierzytelności oraz stopień przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny powodują, iż zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Niezasadne są przy tym twierdzenia apelującej, jakoby istotne znaczenie mogła mieć okoliczność, że ona nic o długach męża nie wiedziała. Z zeznań świadka wynika bowiem jedynie tyle, że żona nie interesowała się sprawami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą męża.</p> <p>Wreszcie, w świetle zeznań w/w świadka, bezzasadne jest powoływanie się przez powódkę na fakt separacji małżonków. <span class="anon-block">Z. G.</span> zeznał, że do separacji między małżonkami doszło w 2005 r., a miało to związek z licytacją majątku małżonków za jego długi. Tym samym z zeznań wynika, iż separacja miała charakter instrumentalny, związany z powstaniem trudnej sytuacji finansowej małżonków. Znajduje to potwierdzenie w zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, skoro pomimo separacji małżonkowie nadal mieszkali razem.</p> <p>Odnotować także należy, że sama powódka, oprócz podnoszenia twierdzeń, z których wynikać ma odmienna sytuacja faktyczna (aktualnie podniesiona w piśmie zatytułowanym „uzupełnienie apelacji”), nie zaoferowała dowodów uzasadniających jej stanowisko. W szczególności, pomimo wezwania celem jej przesłuchania, nie stawiła się na rozprawie w tym celu wyznaczonej (rozprawa z dnia 14 kwietnia 2016 r. – k. 261).</p> <p>W tym stanie rzeczy w pełni należy podzielić ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy. W konsekwencji bezzasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji powołanych w apelacji norm prawa materialnego.</p> <p>Biorąc to pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik. Na zasądzone koszty składa się opłata od wynagrodzenia pełnomocnika, ustalona zgodnie z § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).</p> <p> <em> <!-- -->SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Paweł Rygiel SSA Marek Boniecki</em> </p> </div>