Ppolska.starec← UrzadnikВойти

VIII U 2045/18

Суды общей юрисдикции2018-12-11
Номер дела
VIII U 2045/18
Дата решения
2018-12-11
Тип
SENTENCE

Судьи

Patrycja Bogacińska-Piątek (PRESIDING_JUDGE)

Правовое основание

Текст решения

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 2045/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 11 grudnia 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="165"/> <col width="422"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSO Patrycja Bogacińska-Piątek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Iwona Sławińska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 11 grudnia 2018 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy</strong> <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udzialezainteresowanej</strong> <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->i udziale </strong> <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, <span class="anon-block">J. S. (1)</span>, <span class="anon-block">S. S.</span> i <span class="anon-block">J. S. (2)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong>Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong>11 sierpnia 2014 roku <strong> <!-- -->nr </strong> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->oraz sprawy</strong> <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong>Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przy udziale </strong> <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, <span class="anon-block">J. S. (1)</span>, <span class="anon-block">S. S.</span> i <span class="anon-block">J. S. (2)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> <br/>w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia</strong> 15 lutego 2016 roku <strong> <!-- --> nr</strong> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  oddala odwołania;</p> <p>2.  zasądza od <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> <br/>w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Odział w <span class="anon-block">Z.</span> kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;</p> <p>3.  zasądza od <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Odział w <span class="anon-block">Z.</span> kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII U 2045/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją dnia 11 sierpnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> stwierdził, że podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego <span class="anon-block">K. S.</span> w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia na rzecz pracodawcy, z którym ubezpieczony pozostawał w stosunku pracy, tj. <span class="anon-block"> Zakładami (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">G.</span>, za okresy wskazane w decyzjach wynosi 0 złotych.</p> <p>W uzasadnieniach tej decyzji ZUS podniósł, że została ona wydana po kontroli przeprowadzonej u odwołującego, tj. w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span>, której zakresem objęto okres od stycznia 2009r. do grudnia 2013r. W toku tej kontroli ustalono, że odwołująca się <span class="anon-block"> spółka (...)</span> w okresie objętym kontrolą zawierała umowy produkcyjne z płatnikiem składek <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span>, których przedmiotem była produkcja materiałów elektroizolacyjnych prowadzona z użyciem maszyn i urządzeń oraz wyłącznie z surowców i materiałów przekazanych przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Dalej ustalono, że w celu realizacji tych umów odwołująca <span class="anon-block"> spółka (...)</span> zawierała umowy zlecenia z pracownikami <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, w tym również z ubezpieczonym, którego dotyczy decyzja będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. W efekcie powyższych ustaleń organ rentowy uznał, że praca wykonywana w ramach przedmiotowych umów zlecenia była przez zleceniobiorców faktycznie wykonywana na rzecz swojego pracodawcy. O powyższym zdaniem ZUS świadczy to, że poszczególni zleceniobiorcy świadczyli, w ramach realizacji tych umów, pracę w miejscu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę, tj. w halach produkcyjnych <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Zakres czynności określonych w umowie zlecenia obejmował obsługę procesu produkcyjnego polegającego na wytwarzaniu materiałów elektroizolacyjnych, tj. takie same czynności jak realizowane w ramach umów o pracę. Tym samym umowy zlecenia nie mogą stanowić podstawy do objęcia, z tytułu ich wykonywania, obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji ZUS wskazał m.in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 2;art. 4 pkt. 2 lit. a;art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 4 pkt. 2 lit. a i art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. W oparciu o te przepisy uznał, że praca wykonywana przez zainteresowanego na podstawie umów zlecenia zawartych z <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> była faktycznie świadczona na rzecz płatnika<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, z którym zainteresowany pozostawał w stosunku pracy. ZUS wskazał, że zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> płatnikiem składek w stosunku do pracowników jest pracodawca. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji ZUS powołał się również na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 74;art. 74 ust. 1;art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 74 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>.</p> <p>Od powyższej decyzji odwołanie złożył płatnik składek <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span>, domagając się jej zmiany w całości i ustalenia podstawy wymiaru składek oraz wysokości samych składek, na podstawie przychodów uzyskiwanych przez ubezpieczonego z tytułu umowy zlecenia zawartej z tym płatnikiem składek. W uzasadnieniu odwołujący zakwestionował prawidłowość zastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity: Dz.U. z 2015r., poz. 121 ze zm.). Wskazał, że obu spółek nie łączyła umowa o podwykonawstwo i w ramach umów produkcyjnych nie wykonywano cząstkowych podzespołów do dalszego wykorzystania przez <span class="anon-block">(...)</span>. Wręcz przeciwnie praca w ramach umów zlecenia była wykonywana faktycznie na rzecz <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>, która stawała się właścicielem gotowych produktów, które następnie odpłatnie przekazywała na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> a ta spółka wprowadzała je na rynek.</p> <p>Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2014r. Sąd zwrócił akta sprawy do organu rentowego w celu zbadania zasadności wydania zaskarżonej decyzji, przed śmiercią ubezpieczonego.</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2015r. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> wskazał, że zaskarżona decyzja adresowana była do płatnika składek, tj. do odwołującej się spółki. Z kolei w dniu 21 lipca 2015r. została wydana decyzja określająca krąg spadkobierców <span class="anon-block">K. S.</span>. Żadna z tych osób nie wniosła odwołania.</p> <p>Zarządzeniem z dnia 3 marca 2016r. Sąd zwrócił się do organu rentowego o wykazanie czy i u kogo <span class="anon-block">K. S.</span> podlegał w okresach spornych obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zlecenia zawartych z odwołującym <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem Produkcji i Handlu (...) Sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">G.</span>, bądź przedstawienie decyzji dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ o objęciu zainteresowanych ubezpieczeniem zdrowotnym.</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2016r. organ rentowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli u płatnika składek w <span class="anon-block"> Zakładach (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span> wydał decyzję z dnia 15 lutego 2016r., mocą której ustalił dla spadkobierców <span class="anon-block">K. S.</span> podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne ubezpieczonego <span class="anon-block">K. S.</span> jako pracownika płatnika składek <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span>, za okresy i w kwotach wskazanych w decyzji.</p> <p>W uzasadnieniach tej decyzji ZUS podniósł, że została ona wydana po kontroli płatnika składek przeprowadzonej w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> oraz takiej samej kontroli przeprowadzonej w <span class="anon-block"> Zakładach (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span>, której zakresem objęto okres od stycznia 2009r. do grudnia 2013r. W toku obu tych kontroli ustalono, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> w latach 2008 – 2013 zawierała umowy produkcyjne z odwołującym <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, których przedmiotem była produkcja materiałów elektroizolacyjnych prowadzona z użyciem maszyn i urządzeń oraz wyłącznie z surowców i materiałów przekazanych przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, w ilości i asortymencie bieżąco uzgadnianym przez strony. Dalej ustalono, że w celu realizacji tych umów <span class="anon-block"> spółka (...)</span> zawierała umowy zlecenia z pracownikami odwołującego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, w tym również z ubezpieczonymi, których dotyczą decyzje będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Z kolei odwołujący <span class="anon-block">(...)</span> zastrzegł sobie prawo do bieżącego nadzoru nad pracą wykonywaną w ramach realizacji tych umów. W efekcie powyższych ustaleń organ rentowy uznał, że praca wykonywana w ramach przedmiotowych umów zlecenia była przez zleceniobiorców faktycznie wykonywana na rzecz swojego pracodawcy. O powyższym zdaniem ZUS świadczy to, że poszczególni zleceniobiorcy świadczyli, w ramach realizacji tych umów, pracę w miejscu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę, tj. w halach produkcyjnych <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Zakres czynności określonych w umowie zlecenia obejmował obsługę procesu produkcyjnego polegającego na wytwarzaniu materiałów elektroizolacyjnych, tj. takie same czynności jak realizowane w ramach umów o pracę. Tym samym umowy zlecenia nie mogą stanowić podstawy do objęcia, z tytułu ich wykonywania, obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu ich wykonywania.</p> <p>Od powyższej decyzji odwołania złożył płatnik składek <span class="anon-block"> Zakłady (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">G.</span>, domagając się jej zmiany w całości i wyłączenia z podstawy wymiaru składek, przychodów uzyskiwanych przez <span class="anon-block">K. S.</span> z tytułu umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span>. W uzasadnieniu odwołujący zakwestionował prawidłowość zastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity: Dz.U. z 2015r., poz. 121 ze zm.).</p> <p>W odpowiedziach na odwołania, złożonych od wyżej wymienionej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> wniósł o ich oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podniósł, że w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> pracownicy, którzy poza zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę u swojego pracodawcy zawierają umowy cywilnoprawne (np. umowy zlecenia) z podmiotami trzecimi, ale w ramach których praca wykonywana jest na rzecz własnego pracodawcy przez tego pracownika, są na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych traktowani jako pracownicy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. W konsekwencji należy odprowadzać od takiej umowy cywilnoprawnej składki na ubezpieczenia społeczne. Płatnikiem tych składek jest pracodawca, z którym pracownik ma zawartą umowę o pracę. W ocenie ZUS taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Zainteresowani w ramach umów zlecenia wykonywali pracę na rzecz pracodawcy tj. <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span>, z którym pozostawali w stosunku pracy, mimo iż umowy zlecenia zostały zawarte z podmiotem trzecim <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span>, a nie z pracodawcą, na rzecz którego nastąpiło faktyczne świadczenie pracy, co zostało ustalone w trakcie kontroli przeprowadzonych przez ZUS u obu powyższych odwołujących.</p> <p>Zarządzeniami z dnia 12 maja 2016r. Sąd połączył sprawy wszczęte w wyniku złożenia odwołań od wszystkich wskazanych powyżej decyzji do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VIII U 380/16.</p> <p>Zainteresowana w sprawach z odwołań <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">G.</span>, tj. <span class="anon-block"> Zakłady (...) SA</span> w <span class="anon-block">G.</span> nie zajęła stanowiska w sprawie. Z kolei w sprawach z odwołań <span class="anon-block"> Zakładów (...) SA</span> w <span class="anon-block">G.</span>, zawiadomione o toczącym się postępowaniu <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcji i Handlu (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">G.</span>, nie przystąpiło do sprawy w charakterze zainteresowanego. Również zainteresowani <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, <span class="anon-block">J. S. (1)</span>, <span class="anon-block">S. S.</span> i małoletnia <span class="anon-block">J. S. (2)</span> działająca przez <span class="anon-block">J. S. (1)</span>, nie zajęli stanowiska w sprawie.</p> <p>Wyrokiem z 22 listopada 2016r., sygn. akt VIII U 380/16 Sąd Okręgowy w Gliwicach w punkcie 1 oddalił odwołania, a w punkcie 2 zasądził od <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Powyższy wyrok zaskarżyły <span class="anon-block"> spółka Zakłady (...) S.A.</span> w części w jakiej Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wniesione przez odwołujące się <span class="anon-block"> Zakłady (...) Spółka Akcyjna</span> i zasądził od odwołującego <span class="anon-block"> Zakładów (...)</span> na rzecz ZUS zwrot kosztów procesu oraz <span class="anon-block"> spółka Przedsiębiorstwo Produkcji i Handlu (...) Sp. z o.o.</span> w części w jakiej Sąd Okręgowy oddalił odwołanie odwołującego <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>Wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt III AUa 485/17, Sąd Apelacyjny w Katowicach uchylił zaskarżony wyrok, znosząc postępowanie przed Sądem Okręgowym w Gliwicach w zakresie objętym rozprawą z dnia 22 listopada 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że apelacja jest uzasadniona, o tyle, że niezależnie od podniesionych w niej zarzutów, koniecznym stało się wydanie orzeczenia kasatoryjnego z uwagi na naruszenie prawa procesowego, którego konsekwencją jest nieważność postępowania. Podał, że zarządzeniem z 19 maja 2016r. Sąd Okręgowy zawiadomił o terminie rozprawy w dniu 7 lipca 2016r. zainteresowanych: małoletnią <span class="anon-block">J. S. (2)</span> do rąk <span class="anon-block">J. S. (1)</span>, <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, <span class="anon-block">S. S.</span>, <span class="anon-block">J. S. (1)</span> na adres <span class="anon-block">G.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span> (k. 62, 66-69 a.s.). Prawidłowo zawiadomieni o terminie rozprawy, zainteresowani nie stawili się na rozprawę w dniu 7 lipca 2016r. (k. 72-75, 79 a.s.). Kolejne zawiadomienia o terminie rozprawy w dniu 22 listopada 2016r. zostały wysłane zainteresowanym na adres przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>. W protokole rozprawy z dnia 22 listopada 2016r., na której przeprowadzono postępowanie dowodowe w całości, stwierdzono prawidłowość zawiadomienia zainteresowanych i po zamknięciu rozprawy został wydany zaskarżony wyrok mimo, że zainteresowani nie zostali zawiadomieniu prawidłowo. Powyższe – zdaniem Sądu Apelacyjnego – przemawiało zatem za uznaniem, iż postępowanie przed Sądem Okręgowym dotknięte było nieważnością skutkującą faktycznym pozbawieniem zainteresowanych możności obrony ich praw (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a>), wobec czego należało uchylić zaskarżony wyrok, znosząc postępowanie przed Sądem Okręgowym w Gliwicach w zakresie objętym rozprawą z dnia 22 listopada 2016r. oraz przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd okręgowy w Gliwicach rozpoznając ponownie sprawę, ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> Zakłady (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">G.</span> powstały w roku 1999, a przedmiotem ich działalności jest, między innymi, produkcja tworzyw sztucznych, płyt, arkuszy, rur i kształtowników z tworzyw sztucznych, materiałów elektroizolacyjnych.</p> <p>Z kolei <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> powstało 27 października 2008r. i jej jedynym udziałowcem jest <span class="anon-block"> spółka (...)</span>. Spółka ta ma taki sam przedmiot działalności, jak spółka właścicielska. Siedziby obu tych spółek mieszczą się pod tym samym adresem, tj. w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Prezesem spółki <span class="anon-block"> (...)</span> jest <span class="anon-block">W. S.</span>, będący równocześnie dyrektorem do spraw finansowych – członkiem zarządu w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> Zakłady (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">G.</span> zatrudniają około 200 osób, w tym 160 na produkcji. Pozostałe osoby pracują na działach wspomagających produkcję, tj.: technicznym, badawczym, magazynowym, administracyjnym i handlowym. Pracownicy zasadniczo pracują na 4 halach produkcyjnych i 3 magazynowych. Proces produkcji składa się z kilku etapów. Mianowicie z: przygotowania żywic, przygotowania materiałów do nasączania tymi żywicami i ostatecznie nasączania tych materiałów żywicami. Nasączanie żywicami odbywa się na maszynach, zwanych powlekarkami. Materiał po nasączeniu jest suszony w specjalnym tunelu o długości 25 metrów, po czym jest nawijany jako pręty bądź rury lub cięty na arkusze. Następnie podlega utwardzaniu. Płyty są głównym produktem. Proces ich wytwarzania polega na warstwowym ułożeniu półproduktów, tj. płyt surowych. Następnie taki pakiet umieszczany jest w prasie, która poprzez prasowanie nadaje pożądaną twardość zwartość i kształt. Proces prasowania trwa od kilku do kilkunastu godzin i jego efektem jest surowa płyta, którą następnie należy przyciąć do żądanych rozmiarów. Wszystkie powyższe procesy trwają równolegle. Są wykonywane przez pracowników „IZO-ERG-u” zatrudnionych na stanowiskach powlekacz, krajacz, operator prasy, przy czym ci ostatni muszą legitymować się specjalnymi uprawnienia. Na osobnym wydziale pracują robotnicy zajmujący się wykonywaniem elementów z tych płyt.</p> <p>Pracownicy „IZO-ERG-u” pracują na 3 zmiany przez 5 dni w tygodniu. W soboty zakład zasadniczo nie pracuje. Z uwagi na niedobory kadrowe przy produkcji, koniecznym stało się zatrudnienie dodatkowych pracowników. W soboty i niedziele była uruchamiana produkcja, przy której pracowali pracownicy <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>, którzy byli równocześnie pracownikami <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>.</p> <p>Obie odwołujące spółki, tj. <span class="anon-block"> Zakłady (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> zawarły w dniach 30 grudnia 2008r., 28 grudnia 2009r., 30 grudnia 2010r., 30 grudnia 2011r., 21 grudnia 2012r. i 20 grudnia 2013r. kolejne jednobrzmiące umowy produkcyjne, których przedmiotem była produkcja materiałów elektroizolacyjnych w ilości i asortymencie bieżąco uzgodnionym przez strony.</p> <p>Produkcja materiałów elektroizolacyjnych, będąca przedmiotem umowy, miała być prowadzona wyłącznie z surowców i materiałów przekazanych przez zleceniodawcę i przy użyciu jego maszyn i urządzeń. Nadto dozór techniczny <span class="anon-block"> Zakładów (...) S.A.</span> zobowiązany był do nadzorowania i odbioru technicznego wytworzonych materiałów elektroizolacyjnych.</p> <p>Za wykonane produkty, o których mowa w § 1 pkt. 1 zleceniobiorca miał otrzymać umowne wynagrodzenie naliczane według stawki za tonę wytworzonych materiałów, bez względu na ich asortyment.</p> <p>Umowy były zawierane na okresy roczne, tj. od 1 stycznia do 31 grudnia roku następującego po roku zawarcia danej umowy.</p> <p>Ustalono, że <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcji i Handlu (...) Sp. z o.o.</span> w ramach prowadzonej działalności zawarło umowy zlecenia z zainteresowanymi m.in. na wykonywanie usług produkcyjnych. Umowy były zawierane na okres jednego roku zaś ich przedmiot miał być realizowany w zależności od potrzeb i w czasie dogodnym dla zleceniodawcy. W treści tych umów określono również wynagrodzenie za wykonaną pracę, które było naliczane według stawki godzinowej. Umowy zlecenia były podpisywane z początkiem danego roku kalendarzowego, na okres jego trwania. Do umów tych zawierano też aneksy, na mocy których zmieniane były stawki godzinowe za wykonaną pracę.</p> <p> <span class="anon-block">K. S.</span>, w spornych okresach pozostawał w stosunkach pracy z <span class="anon-block"> Zakładami (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>O możliwości zawarcia umów zlecenia pracownicy <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span> dowiadywali się od swoich przełożonych – również pracowników <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span>, którzy proponowali im zawarcie takich umów. Również same umowy zlecenia podpisywane były przez zleceniobiorców w kadrach IZO – ERGU. Natomiast zapotrzebowanie na dodatkową pracę ustalane było na bieżąco przez mistrzów i kierowników <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Informacja taka była wywieszana w <span class="anon-block">(...)</span> na tablicy ogłoszeń lub w książce zmian. Z kolei zainteresowani dorobieniem przez świadczenie dodatkowej pracy, poza normalnymi godzinami pracy wykonywanej w ramach umów o pracę zawartych z <span class="anon-block">(...)</span>, sami zgłaszali chęć jej wykonywania. Po zebraniu odpowiedniej liczby chętnych do pracy, kierownictwo <span class="anon-block"> spółki (...)</span> zatwierdzało listę, która była również wywieszana na tablicy ogłoszeń i w oparciu o którą kadra kierownicza i pracownicy przystępowali do pracy na podstawie umów zlecenia z <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Ustalono, że w ramach zawartych umów zlecenia pracownicy <span class="anon-block">(...)</span> wykonywali zasadniczo takie same obowiązki i te same czynności co w ramach zawartych umów o pracę z <span class="anon-block">(...)</span>. Pracę świadczyli na swoich stanowiskach pracy. Praca wykonywana przez tych pracowników na podstawie umów zlecenia była świadczona na rzecz <span class="anon-block"> Zakładów (...) S.A.</span> i przy użyciu narzędzi należących do tego zakładu. Była to dodatkowa praca wykonywana przez tych pracowników po godzinach pracy wynikających z ich umów o pracę, jak również w soboty i niedziele.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zapewniała nadzór techniczny, kierownictwo nad zleceniobiorcami, jak również zapewniała odpowiednie stanowiska pracy i wszelkie narzędzia i materiały do wykonywania pracy w ramach umowy zlecenia.</p> <p>Pracę w ramach umów zlecenia mogli wykonywać wszyscy chętni pracownicy <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, którzy mieli podpisane umowy zlecenia z <span class="anon-block"> (...)</span>, z tym że pracownicy produkcyjni wykonywali takie same prace, jak świadczone dla <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w ramach umowy o pracę. Z kolei pracownicy dozoru w ramach realizacji umów zlecenia mogli również wykonywać dozór nad pracą zleceniobiorców, mogli też, podobnie jak pracownicy umysłowi <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, wykonywać proste prace produkcyjne nie wymagające stosownych kwalifikacji, czy uprawnień. Mogli też zajmować się pracami porządkowymi.</p> <p>Rozliczeń dokonywano po zakończonym miesiącu pracy. W odwołującej <span class="anon-block"> spółce (...)</span> funkcjonował jeden czytnik i dwie różne karty, przy pomocy których rejestrowany był czas pracy zleceniobiorców: jedna karta dotyczyła rejestracji pracy w ramach stosunku pracy, a druga pracy dla <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu (...) Sp. z o.o.</span> Dodatkowo, już na wydziale produkcyjnym, jego kierownik ze <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, odnotowywał ile poszczególni zleceniobiorcy <span class="anon-block"> (...)</span> wykonywali w danym dniu pracy. Następnie w oparciu o te dane wystawiane były rachunki do rozliczenia umów zlecenia, po podpisaniu których dokonywano dla zleceniobiorców wypłaty należnych wynagrodzeń. Z kolei <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wystawiała fakturę na <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>, w której kwotę za wykonaną produkcję naliczano od masy wykonanych gotowych produktów.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> w celu realizacji przedmiotowych umów produkcyjnych, zawierała umowy zlecenia tylko z pracownikami grupy <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>W okresie od 7 marca 2014r. do 15 kwietnia 2014r. organ rentowy przeprowadził kontrolę w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>. Podobną kontrolę przeprowadzono okresie od 29 czerwca 2015r. do 9 lipca 2015r. i od 1 września 2015r. do 2 października 2015r. w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>. Przedmiotem obu tych kontroli było ustalenie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek i wpłat, do pobierania których zobowiązany jest organ rentowy, zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego, prawidłowości ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacania tych świadczeń oraz dokonywania rozliczeń z tego tytułu, prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe oraz wystawiania zaświadczeń.</p> <p>W następstwie przeprowadzonych postępowań organ rentowy wydał zaskarżone decyzje ustalające w stosunku do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> zerową podstawę wymiaru składek i zerowe składki na ubezpieczenie zdrowotne, zaś w stosunku do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Ustalona podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowiła sumę wynagrodzenia wynikającego z umów o pracę zawartych przez <span class="anon-block">K. S.</span> ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, które zostało podane przez płatnika składek do ZUS jako „podstawa emerytalna” i z umów zlecenia zawartych przez <span class="anon-block">K. S.</span> ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, w ramach których wykonywał on pracę na rzecz swojego pracodawcy, z którym pozostawał w stosunku pracy. tj. <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie: akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym akt kontroli przeprowadzonej u płatników składek: <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span>, a w szczególności zawartych w tych aktach: umów produkcyjnych z 30 grudnia 2008r., 28 grudnia 2009r., 30 grudnia 2010r., 30 grudnia 2011r., 21 grudnia 2012r. i 20 grudnia 2013r. oraz umów zlecenia zawartych między odwołującą <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, a <span class="anon-block">K. S.</span> a także aneksów zmieniających określone w tych umowach warunki płacy, zeznań świadka <span class="anon-block">A. S. (2)</span> (nagranie z rozprawy z 30 października 2018 r. m.7.47 i n. k.196).</p> <p>Ostatecznie stan faktyczny nie był kwestionowany przez strony. Strony nie kwestionowały ani okresów ani wyliczeń dotyczących wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Spór dotyczył jedynie oceny stosunków prawnych łączących obie odwołujące spółki i zainteresowanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołania płatników składek, tj. <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span> nie zasługują na uwzględnienie.</p> <p>Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z zaleceniami Sądu Apelacyjnego wskazanymi w uzasadnieniu wyroku z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt III AUa 485/17, Sąd Okręgowy prawidłowo zawiadomił zainteresowanych: małoletnią <span class="anon-block">J. S. (2)</span> do rąk <span class="anon-block">J. S. (1)</span>, <span class="anon-block">A. S. (1)</span>, <span class="anon-block">S. S.</span>, <span class="anon-block">J. S. (1)</span> o terminie rozprawy w dniu 30 października 2018 r. (k. 186 - 189 a.s.) oraz o terminie rozprawy w dniu 11 grudnia 2018 r. (k. 204, 207, 208 a.s.). Mimo prawidłowego zawiadomienia, ww. osoby nie wzięły udziału w rozprawie i nie zajęły stanowiska w sprawie.</p> <p>Przechodząc do rozważań merytorycznych, należy zaznaczyć, że organ rentowy ma uprawnienia do badania ważności umów cywilnoprawnych. Zgodnie, bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 68)">art. 68 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 300 ze zm.) do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Po myśli natomiast art. 83 ustawy ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw w szczególności dotyczących ustalania wymiaru składek.</p> <p>Organ rentowy posiada więc kompetencję do badania charakteru i do oceny prawnej umów stanowiących tytuł do zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, w tym badania prawidłowości ustalania wymiaru składek i może wydawać decyzje w tym przedmiocie.</p> <p>W okresie objętym zaskarżonymi decyzjami odwołujące <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> zawarła z <span class="anon-block">K. S.</span> umowy zlecenia. Nadto <span class="anon-block">K. S.</span> pozostawał w stosunku pracy z <span class="anon-block"> Zakładami (...) Spółką Akcyjną</span> w <span class="anon-block">G.</span> i jednocześnie wykonywał na rzecz tej spółki pracę w ramach umowy zlecenia ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>.</p> <p>Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obliczania i opłacania składek reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 963 ze zm.).</p> <p>Zgodnie z treścią art. 6 ust 1 pkt 1 tej ustawy, pracownicy (z wyłączeniem prokuratorów), podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z zastrzeżeniem art. 8 i 9.</p> <p>Zgodnie z art. 11 ust. 1 pracownicy podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu.</p> <p>Z kolei w myśl art. 12 ust 1 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.</p> <p>Po myśli art. 8 ust 1 za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a.</p> <p>Zgodnie z art. 8 ust. 2a za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p> <p>Zgodnie zaś z art. 13 pkt 1 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.</p> <p>W myśl art. 46, ust. 1 wskazanej wyżej ustawy płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.</p> <p>Natomiast po myśli art. 18 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, ubezpieczenie chorobowe oraz wypadkowe z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 18;art. 18 ust. 1 a)">Art. 18 ust. 1a</a> stanowi, iż w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust.2a</a>, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.</p> <p>Z kolei obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób zatrudnionych na umowę zlecenie wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66;art. 66 ust. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. e)">art. 66 ust 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (Dz.U. z 2015r., poz. 581 ze zm.). Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników, zgodnie z art. 81 ust. 1 tej ustawy stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe potrąconych przez płatników, zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Zgodnie zaś z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 48 b;art. 48 b ust. 1)">art. 48b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, Zakład może sporządzać z urzędu zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, zgłoszenia wyrejestrowania ubezpieczonego z ubezpieczeń społecznych, imienne raporty miesięczne, zgłoszenia płatnika składek, zgłoszenia wyrejestrowania płatnika składek, deklaracje rozliczeniowe oraz dokumenty korygujące te dokumenty, zwane dalej "dokumentami związanymi z ubezpieczeniami społecznymi określonymi w ustawie".</p> <p>Wreszcie w myśl art. 83 ust 1 pkt 2 ustawy systemowej ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. przebiegu ubezpieczeń.</p> <p>Postępowanie przed Sądem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest postępowaniem kontrolnym mającym na celu sprawdzenie prawidłowości decyzji organu rentowego. Zakres rozpoznania sprawy jest wyznaczony zakresem przedmiotowym i podmiotowym zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie były decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które określały wymiar składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz wysokość należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne.</p> <p>W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się zatem do oceny prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne dla pracowników w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 963 ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 581 ze zm.).</p> <p>Z kolei, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">K. S.</span>, należy dokonać oceny charakteru umów zleceń, jakie zawarł on ze <span class="anon-block"> Spółką (...)</span> przez pryzmat art. 8 ust. 2a ustawy systemowej tj. ocenić czy praca wykonywana w ramach tych umów zleceń była w istocie pracą świadczoną na rzecz własnego pracodawcy.</p> <p>W ocenie Sądu czynnikiem decydującym o tym, na rzecz jakiego podmiotu praca była de facto wykonywana, jest finalny efekt tej pracy. Ściślej rzecz ujmując należy w takiej sytuacji badać, który podmiot osiąga w ostatecznym rozrachunku korzyść z wykonania umowy. Z treści umów zleceń zawartych między odwołującym <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span> a <span class="anon-block">K. S.</span> wynika, że praca świadczona przez niego na podstawie tych umów wykonywana była na rzecz <span class="anon-block"> Zakładów (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">G.</span>, tj. podmiotu z którym <span class="anon-block">K. S.</span> łączyła umowa o pracę, z tym że była świadczona za pośrednictwem <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>.</p> <p>Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009r., sygn. akt II UZP 6/09 (OSNP 2010/3-4/46) pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, jednolity tekst: Dz.U. z 2007r. Nr 4, poz. 74 ze zm.). Pogląd ten potwierdził Sąd Najwyższy również w wyroku z dnia 14 stycznia 2010r. sygn. I UK 252/09 (LEX nr 577824) oraz w wyroku z dnia 13 lutego 2014r. sygn. (I UK 323/13 (LEX nr 145519) wskazując, iż teza ta jest aktualna także w stosunku do pracowników wykonujących taką pracę na podstawie umowy zlecenia.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p> <p>Przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienionych umów prawa cywilnego, przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Drugą, jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> jest to, że – będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą – jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą. W konsekwencji, nawet, gdy osoba ta (pracownik) zawarła umowę zlecenia z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy (uzyskuje on rezultaty jej pracy). Można też wskazać, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a</a> dotyczy z reguły takiej pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz pracodawcy, która mogłaby być świadczona przez jej wykonawcę w ramach stosunku pracy z tym pracodawcą, z tym, że musiałby on wówczas przestrzegać przepisów o godzinach nadliczbowych, powierzeniu pracownikowi do wykonywania pracy innej niż umówiona (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 42;art. 42 § 4)">art. 42 § 4 k.p.</a>) i innych ograniczeń i obciążeń wynikających z przepisów prawa pracy.</p> <p>Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a</a> za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi, chorobowym i wypadkowym, tak jak pracownika (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>). W związku z tym, osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 2)">art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>), który jest także zobowiązany obliczać, rozliczać i przekazywać składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>). Ponadto, płatnicy składek w stosunku do pracownika, obliczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 17;art. 17 ust. 2)">art. 17 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>).</p> <p>W ocenie Sądu mając na uwadze, że w stosunku do pracownika płatnikiem składek jest pracodawca (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 2;art. 4 pkt. 2 lit. a)">art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>), a <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a</a> rozszerza pojęcie pracownika na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy on pracę na rzecz swojego pracodawcy, naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie, że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy. Za taką wykładnią przemawia także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 1 a)">art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, według którego, w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a</a>, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Z przepisu tego wynika logicznie, że płatnikiem jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. Pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien więc zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy.</p> <p>Wniosek powyższy nie budzi wątpliwości w przypadku pracownika, z którym sam pracodawca zawarł umowę cywilnoprawną w sytuacji określonej w art. 8 ust. 2a. W takim przypadku uznanie pracodawcy za płatnika składek jest oczywiste i zgodne z ogólną zasadą wynikającą z ustawy systemowej, że płatnikiem składek jest podmiot, będący stroną stosunku uzasadniającego objęcie obowiązkiem ubezpieczenia - pracodawca, zleceniodawca. Takie rozwiązanie wydaje się również uzasadnione w sytuacji, gdy umowa cywilnoprawna została zawarta z innym podmiotem (osobą trzecią), lecz praca w jej ramach jest wykonywana na rzecz pracodawcy. Przemawiają za nim wyżej podniesione argumenty, a ponadto fakt, że obowiązki płatnika powinny obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona, i który w związku z tym uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy. Należy też wziąć pod uwagę, że wskazanej w art. 18 ust. 1a operacji uwzględnienia w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy przychodu uzyskiwanego z tytułu umowy cywilnoprawnej nie jest w stanie wykonać osoba trzecia, będąca zamawiającym (zlecającym) w umowie cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem. Teoretycznie może ona nawet nie wiedzieć, że zleceniobiorca (przyjmujący zamówienie) jest pracownikiem podmiotu, dla którego świadczy usługi (wykonuje dzieło) w ramach własnej umowy. Wobec tego należy przyjąć, że pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy.</p> <p>Dodatkowy problem powstaje z oceną dodatkowej pracy wykonywanej przez pracowników w spółkach zależnych od pracodawcy lub z nim powiązanych. Pracodawcy bowiem, aby zaoszczędzić, między innymi na wypłatach wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, czy też należnych składkach na pracownicze ubezpieczenia społeczne, niekiedy powołują lub wykorzystują spółki zależne, w których na podstawie umów cywilnoprawnych mają świadczyć pracę ich pracownicy. Przeważnie wykonują oni wtedy, po godzinach pracy u swojego pracodawcy, pracę tego samego rodzaju co wykonywana zwykle w normalnych godzinach pracy. Bywają też sytuacje, że w ramach umów cywilnoprawnych wykonują oni wprawdzie pracę innego rodzaju, niż w normalnych godzinach pracy, jednak w ramach tych umów również świadczą pracę na rzecz swojego pracodawcy i pod jego nadzorem, wykonując czynności nie wymagające specjalnych kwalifikacji, jak proste prace produkcyjne, prace magazynowe, transportowe, czy porządkowe. Ocena takich praktyk była kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygnięć sądowych jak choćby w wyrokach Sądu Najwyższego: z 5 listopada 2013r., w sprawie II PK 50/13 (OSNP Nr 9/2014, poz. 129); z 20 listopada 2013r. w sprawie II PK 55/13 (Legalis) oraz z 26 listopada 2013r. w sprawie II PK 63/13 (www.sn.pl). Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach podkreślił, że spółki należące do grupy spółek, z którymi dana osoba zawarła umowę o pracę i umowę zlecenia, są odrębnymi podmiotami prawnymi. Połączenie pracy wykonywanej na rzecz każdej z tych spółek przez uznanie, że umowa zlecenia została zawarta w celu obejścia prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58</a> I <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">KC</a>), byłoby ewentualnie możliwe przy przyjęciu konstrukcji pominięcia osobowości prawnej spółki, zwanej także konstrukcją nadużycia osobowości lub przebijania welonu korporacyjnego. Stanowi ona wyraz dezaprobaty dla sytuacji, w której korzystanie ze swobody w kreowaniu osób prawnych prowadzi do szczególnie negatywnych konsekwencji dla pozostałych uczestników obrotu. Można więc uznać, że w orzecznictwie próbuje się zwalczać patologię, gdy przedsiębiorcy celowo tworzą nowe podmioty zatrudniające pracowników, aby unikać płacenia za pracę w godzinach nadliczbowych, choć faktycznie pracownicy wykonują tę samą pracę pod tym samym kierownictwem. W takich przypadkach stosowana jest wykładnia obowiązujących przepisów, pozwalająca na pomijanie prawnej odrębności poszczególnych podmiotów wchodzących w skład tej samej grupy kapitałowej lub wzajemnie powiązanych.</p> <p>Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 5 listopada 2013r. w sprawie II PK 50/13 (OSNP Nr 9/2014, poz. 129), przyjmując, że skoro wszystkie czynności kierownicze, w zależności od czasu, miejsca, i sposobu wykonywania pracy, następowały w ramach relacji między pracodawcą a pracownikami, to taka więź musi być oceniana jako stosunek pracy. Nie jest bowiem tak, że zawarta umowa cywilnoprawna (np. umowa zlecenia) rodzi trwały stosunek obligacyjny przez sam fakt jej spisania, w sytuacji gdy nie są realizowane na rzecz owego zleceniodawcy obowiązki zleceniobiorcy, a praca, o której mowa w umowie zlecenia, faktycznie jest wykonywana w ramach stosunku pracy nawiązanego z innym podmiotem.</p> <p>W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe rozważania oraz ustalony stan faktyczny, należało podzielić stanowisko organu rentowego, zawarte w zaskarżonych decyzjach.</p> <p>Z materiału dowodowego wynika bowiem jednoznacznie, że <span class="anon-block">K. S.</span> pozostawał w stosunku pracy z <span class="anon-block"> Zakładami (...) Spółką Akcyjną</span> w <span class="anon-block">G.</span> i wykonywał na rzecz tej spółki pracę w ramach umowy zlecenia z <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwem Produkcji i Handlu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">G.</span>. Wykonywał typowe obowiązki pracownicze, na swoich stanowiskach pracy i przy użyciu materiałów i narzędzi swojego pracodawcy tj. <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, który nie tylko zapewniał stanowiska pracy, materiały i wszelkie narzędzia pracy ale sprawował także nadzór techniczny i kierownictwo nad zleceniobiorcami. Nie bez znaczenia pozostaje też, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> pozostaje jedynym udziałowcem <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, zaś prezes tej ostatniej jest równocześnie dyrektorem do spraw finansowych <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Konsekwencją powyższego jest uznanie, że płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy zlecenia jest pracodawca <span class="anon-block">K. S.</span>, a podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne stanowi sumę przychodów uzyskiwanych przez <span class="anon-block">K. S.</span> z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia. Z kolei odwołująca <span class="anon-block"> spółka (...)</span>, jako zleceniodawca nie ma obowiązku naliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne, za swoich zleceniobiorców, będących równocześnie pracownikami <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd uznając odwołania za bezzasadne, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14 </sup>§ 1 k.p.c.</a>, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6)">§ 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a> (Dz. U. z 2013r., Nr 490) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804),</p> <p>(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1)  <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> <p>2)  <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> <p>3)  <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> </div>